Buubakar Biro

Iwde to Wikipedia
Diw fayde: peeragol, Ɗaɓɓitugol

Buubakar Biro maa Bookar Biro ko almaamiijo sakkitoro on Fuuta Jaloo. Ko o geɗaljo Almaami Umaru e Neene Jaarii'u. O etino bonnitugol maa ɗuytugol jeyal-hoore ngal diiwe Fuuta ɗen joginoo ngal e tiiɗingol laamu Timmbo ngun. O darniri non laamu njaggu ngu woowanooka Fuuta. Ko ɗun waɗi Bookar Biro haɓidi e ko ɓurnoo kon e hooreeɓe Fuuta ɓen fewndo ngun jamaanu wano Alfaa Yaayaa lamɗo Labe on. Ɗun hawri kadi e fuɗɗagol Porto naatugol e leydi ndin, sabu on tuma hari leyɗe takkiiɗe Fuuta ɗen fow yanii e laamu kolonaaku. Ɓayti Bookar Biro hawrii e Faransiiɓe ɓen ka hare Pooredaaka (hannde ɗun ko e perefektiir Maamun woni) nuuwambur 1896, hooreeɓe Fuuta ɓen fow salii wallude mo. Tawi kadi Portooɓe ɓen no ɓuri aalaaji hare kelɗuɗi. Ko ɗon Bookar Biro foolaa waraa kanyun e wonndiɓɓe mun. Ko ɗon hettaare Fuuta nden timmi, Fuuta wattaa e nder koloni wi'eteeɗo Rivières du Sud, wontoyɗo ɓaawi ɗon seeɗa Guinée Francaise. Almamaaku Bookar Biro ngun hawriduno e murtal Hubbuuɓe ngal, do'unoongal yirbinde laamu Fuuta ngun.