Abubakar Olorun-Nimbe
| Jinsu | gorko  |
|---|---|
| Ɓii-leydiyankaaku | Naajeeriya |
| Ɗuubi daygo | 1908 |
| Date of death | 1975 |
| Sana'aji | physician |
| Janngi to | University of Glasgow, Sa'aré djanguirdé tchoudi tchakaadi kings, Sa'aré djanguirdé tchoudi tchakaadi CMS |
| Member of political party | National Council of Nigeria and the Cameroons |
| Diina | Diina Lislaama |
Abubakar Ibiyinka Olorun-Nimbe (1908-1975) ko cafroowo e siyaasaajo Naajeeriya, kanko woni meer gadano wuro Lagos. O lomtii wuro Lagos e nder diiso sarɗiiji.l.[1]
Nguurndam e golle puɗɗaaɗe
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Olorun-Nimbe jibinaama to Lagos e galle Abdur-Raham e Ramotu Olorunimbe. Baaba maako laati tergal nder lanyol lesdi Naajeeriya je Herbert Macaulay, nden boo nder kawtal rento lesdi Lagos, anndiraangal Egbe Ilu. Olorun-Nimbe fuɗɗii jaŋde mum ko e janngude aayaaji Qur’aana, caggal ɗuum o yahri jaŋde to duɗal leslesal laamu to Lagos. Caggal ɗuum, o naati duɗal CMS Grammar, Lagos hade makko yahde to duɗal jaaɓi haaɗtirde King’s College, Lagos. E hitaande 1930, o heɓi naatde e duɗal jaaɓi haaɗtirde Glasgow ngam janngude safaara. O joofni jaŋde makko safaara ko e hitaande 1938, o woni safroowo keɓtinaaɗo e seppo. O arti leydi Naajeeriya e lewru suwee 1938, o naati e golle koloñaal, o woni ofisee safrooɓe tokosɓe. Toɗɗagol makko ngol timminaama e sarwiis koloñaal e hitaande 1940, o naati e golle keertiiɗe timmuɗe to Lagos ngam sosde opitaal Alafia.[2].[3]
Golle politik
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Naatgol Olorun-Nimbe e nder politik fuɗɗii ko e hitaande 1944 nde o suɓaa diisneteeɗo e nder diiso wuro Lagos, o tawtoraama njillu NCNC e nder leydi Najeriya. O tawtoraama kadi woote gardagol leydi e lewru desaambar 1945, o suɓaama e 68% e wooteeji, o suɓaama kadi e wooteeji kuuɓtodinɗi 1947. E nder hitaande ndee kadi, o woniino kadi tergal e delegaasiyoŋ NCNC to Londres ngam salaade doosgal leydi Richards gollorngal e kuutoragol noddaango wonaa suɓaade e nder asaambele diiwaan e hakkundeejo.
Meer wuro Lagos
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E hitaande 1950, sariya laamu nokkuure Lagos, N.17 hokki suɓol 24 dipiteeji nder kawtal wuro Lagos e darnde meer Lagos ngam suɓugo nder dipiteeji ɗin. Olorun-Nimbe suɓaama meer gadano Lagos e hitaande 1950 e hooreejo diɗɗal wuro Lagos, o walli Mbonu Ojike. O woni e oon nokku haa hitaande 1953. Darnde makko e gardagol wuro ngoo addani mo luural hakkunde makko e Oba Lagos, hono Adeniji Adele. Ñalnde 31 lewru juko hitaande 1951, e les doosgal leydi Macpherson, koloñaal Lagos hawraama e diiwaan hirnaange ngam golle njuɓɓudi. Sariya man hokki wakiili'en jowi ngam wakiili'en Lagos nder asamblee diiwal ngal haa Ibadan nden boo wakiili'en ɗiɗo ngam suɓol asamblee diiwal ngal nder suɓaaɓe Lagos ngam wakiili'en koloni'en nder suudu diiwal ngal. Lannda Olorun-Nimbe NCNC heɓi jooɗorɗe jowi Lagos fuu nden lannda man felliti neldugo Adeleke Adedoyin e Azikiwe haa suudu joonde diidaaɗi lesdi ndi'i diga Asaamblee hirnaange. E nder Asamblee Hirnaange, Action Group joginooɗo doole asamblee oo suɓiima Adedoyin e Olorun-nimbe ngam wonde wakili’en Lagos to suudu sarɗiiji fedde nde scuttling peeje Azikiwe ngam yahde to caka. Kono, ko luutndii darnde NCNC nde Olorun-Nimbe heddotoo e Lagos e wonde meer, o felliti hawrude e golle ɗiɗi ɗee kala e wonde meer e suudu sarɗiiji leydi ndii jaɓaani woppude laamu ngam Azikiwe, ɗum addani hooreejo lannda oo waasde jogaade kala darnde e nder cafrirde ndee. Olorun-Nimbe ko caggal ɗuum riiwaa e lannda kaa.
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ Ojo, Silas (2019-12-24). "Mayor of Lagos?". Medium (in Engeleere). Retrieved 2022-12-25.
- ↑ Falola, T., & Salm, S. J. (2003). Nigerian cities. Trenton, NJ: Africa World Press. P. 256
- ↑ "How Awo stopped Zik from going to the centre". Vanguard. Lagos, Nigeria. 1 May 2014. Retrieved 18 October 2015.