Jump to content

Achievement ideology

Iwde to Wikipedia
Achievement ideology
ideology

Miijo keɓgol ko miijo wonde neɗɗo ina yettoo firo renndo ngo nganndu-ɗaa ina waawi heɓde nafoore e nder golle tiiɗɗe e jaŋde. E nder ngool miijo, geɗe bayɗe no jinnaaɓe, leñol / leñol, faggudu, jokkondire renndo, walla hoɗdiiɓe/geɗel, ko ɗiɗmere e golle tiiɗɗe e jaŋde walla ko ɗe ngalaa nafoore e ɗaɓɓude nafoore.[1]

Hiisiwal jamaanu

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

E hitaande 2002, Sandra L. Barnes, hollitii wonde yimɓe goongɗinɓe miijo keɓgol Amerik ɓuri waawde aybinde ŋakkeende keɓal ko e ceertugol jikkuuji walla nehdi hakkunde yimɓe. Wonande ɓeen ɓe njaɓaani miijo keɓgol, ngool ceertugol jikkuuji ɓuri waawde wonde ko batte jaabawol luulndingol doole juɓɓule e njuɓɓudi bonɗe. E nder wiɗto makko, Barnes hollitii wonde ɓurɓe naftoraade miijooji keɓtinirɗi (worɓe daneeji e nder gure toowɗe, yeru) ɓuri waawde jaɓde miijooji keɓtinirɗi. Yeru, Afriknaaɓe Ameriknaaɓe ɓuri waawde sikkude wonde laral ko sifaa gonɗo e wallitde won e yimɓe heɓde nafoore ɓurnde hoybude e woɗɓe, kadi ɓeen jogiiɓe ngalu ɓurngu heewde ina mbaawi wiyde wonde jogaade jokkondiral renndo tiiɗngal ko huunde nde alaa nafoore ngam heɓde nafoore. Pelle jaabiiɗe ɗee kala noon, ina cikki wonde jaŋde e golle tiiɗɗe ɓuri teeŋtude e nafoore, ina hollita wonde miijo jaɓgol ina wuuri, ina selli. Haa ragare, Barnes wi’i nasaraaku ɓuri heɓugo to neɗɗo woodi hakkiilo ko heɓata ko hawti e bawɗe tigi-rigi ngam heɓugo paandaale maako. So tawii ko ɓuri heewde e yimɓe ina mbaawi jogaade miijo laaɓngo, geɗe njuɓɓudi ina mbaawi haɗde ɓe heɓde.

Donna Y. Ford yiɗiino yiytude ceertugol miijooji hakkunde worɓe e rewɓe e almudɓe Afriknaaɓe Ameriknaaɓe jogiiɓe doole e ɓe ngalaa doole. Ford ina siftina miijooji nay jowitiiɗi e miijooji keɓgol – keɓgol haajuuji, kulhuli jarribooji, janngugol renndo e miijooji attribution:

Haajuuji teori keɓgol

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Annduɓe renndo daraniiɓe ndee ɗoo miijo ina cikki wonde keɓgol neɗɗo ko geɗel gootel e nder njiimaandi ngam heɓde nafoore e njiimaandi ngam daɗde e ŋakkeende. Ɗum firti ko yimɓe ina teskaa ɗaminaare mum en e nafoore nde ɓe mbaɗata e ndeen nafoore, walla, no neɗɗo miijirta wonde ina waawi waɗde e no waɗde ko moƴƴi ina waɗi nafoore tigi rigi.

Test teori kulhuli

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

No woniri e miijo keɓgol haajuuji nii, annduɓe renndo wallitooɓe miijo anniyaaji jarribooji ina ƴeewa no almuudo ƴeewtotoo mbaawka mum ngam heɓde nafoore. Almuɓɓe ɓe ngonaa ƴoƴɓe e batte golle mum en, kulɓe waasde walla hersude so ɓe mbaɗaani golle moƴƴe, ina gasa tawa ɓe mbaɗaani golle moƴƴe sabu ngool kulhuli ina ustoo golle maɓɓe.

  1. Barnes, Sandra L. "Achievement or Ascription Ideology?: An Analysis of Attitudes about Future Success for Residents in Poor Urban Neighborhoods." Sociological Focus. 35.2 (2002): 207-225. Ford, Donna Y. and J. John Harris, III. "The American Achievement Ideology and Achievement Differentials among Preadolescent Gifted and Nongifted African American Males and Females." Journal of Negro Education. 61.1 (1992): 45-64.