Acho Nwakanma
| Jinsu | gorko |
|---|---|
| Ɓii-leydiyankaaku | Naajeeriya |
| Innde | Eric |
| Ɗuubi daygo | 26 Seeɗto 1958 |
| Ɗoforde | Abia |
| Sana'aji | ngaɗoowo siyaasaje |
| Janngi to | Janngirɗe Laagos, Government College Umuahia |
| Member of political party | Peoples Democratic Party |
| Diina | Nasaaraankore |
Eric Iheanacho "Acho" Nwakanma (// c; jibinaa ko ñalnde 26 lewru abriil hitaande 1958) ko neɗɗo politik, jom njulaagu e balloowo yimɓe, o woniino cukko guwerneer diiwaan Abia laabi ɗiɗi tuggi 2006 haa 2007 e tuggi 2010 haa 2011.[1]
Golle makko politik puɗɗii ko e hitaande 1999 nde o suɓaa e nder suudu sarɗiiji diiwaan Abia ngam wallitde diiwaan Obingwa Fuɗnaange. E hitaande 2003 o suɓaama kadi caggal ɗuum o toɗɗaa cukko hooreejo suudu sarɗiiji haa Kalu toɗɗii mo cukko hooreejo guwerneer e hitaande 2006. O tawtoraama wooteeji senaateeruuji 2007 ngam suɓaade senaateeruuji diiwaan Abia ba Sud senaateeruuji diiwaan Abagal Sud e dow laylaytol fedde leƴƴi Progressive Alliance Enyiya kono o foolii e Enyibe. Ñalnde 18 ut 2010, Orji innitiri mo kadi cukko guwerneer ngam lomtaade Chris Akomas.
Nwakanma rimɗini yiɗde wonde guwerneer diiwaan Abia e joofnirde laamu Orji e hitaande 2015. O dañii caɗeele e juuɗe jom suudu makko biyeteeɗo Okezie Ikpeazu.
Nguurndam e njulaagu puɗɗaangu
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Eric Acho Nwakanma jibinaa ko ñalnde 26 abriil 1958 e nder galle Sunday Nwakanma e Jemimah Nwakanma jeyaaɗo e wuro wiyeteengo Umorji Ohanze to diiwaan Obingwa LGA to diiwaan Abia. Caggal jaŋde makko leslesre to duɗal St. Michael’s Boys School Aba ɗo o heɓi seedantaagal makko gadanal e hitaande 1971, o heɓi naatde e duɗal jaaɓi haaɗtirde ngenndiwal, Aba ngam jaŋde makko hakkundeere, caggal ɗuum o arti e duɗal hakkundeewal renndo Nbawsi ɗo o heɓi seedantaagal makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Afrik hirnaange e hitaande 1971 duɗal makko hakkundeewal o joofni e hitaande 1978. O yahi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lagos ɗo o heɓi dipolom makko to bannge ganndal Biochemistry e hitaande 1982.
Caggal porogaraam makko e nder leydi Nijeer, o jokki e jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lagos, o heɓi kadi seedantaagal makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lagos e hitaande 1985. Nwakanma heɓi toɗɗagol ngam wonde balloowo dipolomaaji to duɗal jaaɓi haaɗtirde Biokimi, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lagos to91 golle e nder jannginde. Caggal ɗuum o golliima e Chemech Laboratories Nigeria Limited (jooni Chemiron International) e duunde Victoria, Lagos, o woni gardiiɗo yeeyooɓe, caggal ɗuum o woni gardiiɗo zone (Fuɗnaange) tuggi 1986 haa 1989. O woodi ngesa mawka haa nokkuure laamu lesdi Obingwa haa lesdi Abia.
Acho Nwakama ko tergal e goomu yuɓɓinoowo kawral gadanal hakkunde Naajeeriya e Siin.Politik e sadak
Nwakanma ɗon mari haaje hokkugo hooreejo kawtal hoore lesdi Obingwa LGA Abia State nder limngal limngal sooje'en. E hitaande 1998, o wonti gooto e terɗe sosɗe lannda Demokaraasi Leƴƴi (PDP) e hitaande 1999, o heɓi suɓaade e nder suudu sarɗiiji diiwaan Abia ngam wallitde diiwaan Obingwa Fuɗnaange. O suɓaama kadi e nder suudu sarɗiiji leydi Abia ngam manndaa ɗiɗaɓo e hitaande 2003.[2][3][4][5]
Nde tergal makko e suudu sarɗiiji Abia duumii, o joginoo golle keewɗe e nder Goomu suudu sarɗiiji tawi ina jeyaa heen:
Hooreejo Goomu peewnugol kaalis e faggudu
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Hooreejo, Goomu keeri e kisal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Tergal Goomu ƴellitaare ndema e ladde
Tergal Goomu Leyɗeele, Wiɗtooji e Peewnugol Wuro ; be
Tergal Goomu Konte Jaayɗe.
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]O suɓaama cukko hooreejo suudu sarɗiiji lesdi Abia, kuugal ngal o jogi duuɓi ɗuuɗɗi ko adii o suɓaama cukko hooreejo lesdi Abia nder lewru mars 2006 diga Kalu. O dañii wooteeji diiwaan senateeruuji diiwaan Abia Sud e hitaande 2007 kono o fooliino wooteeji ɗi e Enyinnaya Abaribe.
Nwakanma suɓaama kadi ngam wonde cukko guwerneer diiwaan Abia e lewru ut 2010, ko Orji suɓii ɗum. O wonii cukko guwerneer ko heddii e manndaa gadano Orji e gardagol guwerneer, o yalti laamu ñalnde 29 mee 2011.
Fooyre Acho Nwakanma
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Sosaa ko e hitaande 1991, fedde wiyeteende Acho Nwakanma (TAN) ina rokka rewɓe waasɓe ballal kaalis ngam wallitde ɓe fuɗɗaade golle e waawde jogaade koye maɓɓe. O rokkii Abiyanaaɓe heewɓe motooji, welooji tati, e otooji keewɗi. O walliima e sosde e hoɗde e capanɗe jeegom e gooto janngooɓe NDE. Rewrude e sosiyetee oo, o mahii cuuɗi won e rewɓe jom en galleeji e nder nokkuuji ceertuɗi e nder diiwaan hee.
Ko o jiɗɗo dingiral no feewi, o ƴettii weltaare e wallitde kewuuji dingiral e nder duuɓi sappo e feccere jawtuɗi ɗii. O hokki limngal ngam kawtal futbol hakkunde rento hitaande fuu haa Obingwa LGA. Acho Nwakanma Foundation kadi e nder duuɓi ɗii ko diisnondirɗo e ƴellitaare dingiral e nder diiwaan hee kadi ardii e yiytude e ƴellitde doole dingiral keewɗe ɗe jooni ply njulaagu mum en e nder Espaañ, Isra’iila, Ukraine, Afrik worgo, e nder fannu karallaagal e kewuuji piste e nder leydi Najeriya. O woni kadi balloowo mawɗo mo wonaa laamuyankeewo e nder fedde fuku koyɗe Abia Comets e weltaare makko ko yiyde fedde nde ina ummoo e fuɗɗoode seeɗa nde tawnoo ko fedde amateur haa nde wonti fedde professionnel e nder fedde fuku koyɗe leydi Najeriya. O wallitorii kadi kawgel fuku koyɗe rewɓe gollooɓe laamu to diiwaan Abia.
Omo jogii e winndannde ko ina tolnoo e capanɗe tati bursiiji duɗal jaaɓi haaɗtirde ina doga e kala sahaa. O hokki wakkatiiji feere-feere kuuje janngirde haa janngirde lesdi e janngirde lesdi haa Obingwa LGA e ko ɓuri ɗum. E hitaande 2012 o yuɓɓinii eɓɓaande safaara e nder diiwaan hee kala.
O yuɓɓini mahngo laawol Acho Nwakanma Bypass ngol kilooji 13, laawol jaajngol mahaaɗo e dow ŋoral kaaƴe e naylon-tar ngol jokkondirta e Amuzu Ohanze-Ntighauzo-Ibeme e nder diiwaan laamu Obingwa, ngol woni laawol mawngol wonande yahooɓe hakkunde diiwaan Akwabia e diiwaan Ibom.
O wonii hannde[nde?] daranaade hakkeeji ɓurɗi moƴƴude e nguurndam yimɓe wonduɓe e rafi hakkillaaji rewrude e Fooyre makko. O yiɗi ko ƴettude sariya ngam reende ñawɓe hakkillaaji e waasɓe to Asaambele ngenndi.
Nguurndam neɗɗo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]O resii ko Joy Ezinwanyi Nwakanma, omo jogii sukaaɓe nayo, worɓe tato e debbo gooto. Nwakanma ko Kerecee'en, o ɗon yaha haa Ekklessiya Goonɗinki Wuurdam hakkunde lesdi ndi'i, o wi'etee Chapel Winners.
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ "ACHO NWAKANMA IS NEW ABIA DEPUTY GOVERNOR -newafricanpress News". newafricanpress.com. Archived from the original on 26 November 2015. Retrieved 2013-09-16.CS1 maint: unfit url (link)
- ↑ "HON. ERIC ACHO NWAKANMA V. ENYINNAYA ABARIBE & ORS CITATION: (2008) LPELR-CA/PH/EPT/220/2008-in The Court of Appeal Port Harcourt Judicial Division". lawpavillionpersonal.com. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 2013-09-16.
- ↑ "Why I fell out with Gov T.A Orji -Comrade Akomas". pointblanknews.com/Interviews. Archived from the original on 16 October 2011. Retrieved 2013-09-16.
- ↑ "Nigeria: Orji Nominates Nwakanma as Deputy 17 AUGUST 2010". AllAfrica. Retrieved 2013-09-17.
- ↑ "Nwakanma Sworn in as Abia New Deputy Governor". www.vanguardngr.com. 18 August 2010. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 2013-09-17.