Jump to content

Ademola Adeleke

Iwde to Wikipedia
His Excellency
Ademola Adeleke
Golle Dawrugol
Tiitoonde / OfisGovernor of Osun State
Ofis fuɗɗii27 November 2022
Jagordo ardinooGboyega Oyetola
Detaayuuji neɗɗo
DanygolTemplate:Birth date and age
Enugu State, Nigeria
Fedde dawrugolAccord
Jom suuduTitilola Adeleke

Ademola Nurudeen Jackson Adeleke((ListenR); jibinaama 13 May 1960) ko siyaasaajo e njulaagu Naajeeriya, o woniino guwerneer diiwaan Osun gila hitaande 2022. O woniino senateer wakiiliijo diiwaan senatoor Osun-West gila 2017 haa 2019..[1][2]

O tawtoraama suɓol guwerneer diiwal Osun 2022 les njiimaandi lannda Demokaraasi yimɓe, o fooli guwerneer jooɗiiɗo jooni, Adegboyega Isiaka Oyetola mo Kongres All Progressives, mo fooli mo nder suɓol guwerneer diiwal Osun 2018.[3][4][5]

Adeleke fuɗɗii jaŋde mum leslesre to duɗal leslesal Methodist, to diiwaan Surulere Lagos caggal ɗuum o ummii to diiwaan Oyo ɓooyɗo, o naati duɗal leslesal Nawarudeen, to Ikire. O yahri yeeso haa duɗal hakkundeewal The Seventh Day Adventist, Ede kadi e nder diiwaan Oyo ɓooyɗo oo e oon sahaa, caggal ɗuum o yahi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ede Muslim Grammar Ede, ɗo o timmini jaŋde makko hakkundeere hade makko yahde Amerik. No o ummiri Naajeeriya ngam o jokki jangirde maako o hawti bee banndiraaɓe maako ɗiɗo woɓɓe haa lesdi Amerika. O fuɗɗii jaŋde toownde to duɗal jaaɓi haaɗtirde Jacksonville State, Alabama to leyɗeele dentuɗe Amerik ɗo o janngi ko faati e ñaawoore warngooji e ganndal politik tokosal. Caggal luural keewngal ko faati e jaŋde makko, o arti e duɗal, o winnditii to duɗal jaaɓi haaɗtirde Atlanta Metropolitan State College to Amerik, ɗo o heɓi dipolom makko to bannge ganndal e hitaande 2021.[6][7][8]

Sektoraaji keertiiɗi

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Adeleke ko jom njulaagu e njuɓɓudi; o woniino gardiiɗo gollordu Guinness Nigeria Plc tuggi 1992 haa 1999, ɗo gardiiɗo makko wonnoo Seneraal Teofilus Danjuma ;[9] ko kanko woni gardiiɗo fedde nde to sosiyetee miñiiko biyeteeɗo Pacific Holdings Limited tuggi 2001 haa 2016. Ko adii nde o naatata e sosiyetee Pacific Holdings Limited, Ademola golliima e sosiyetee Quicksilver Courier to Atlanta, Georgia, Amerik, ko o golloowo e hitaande 1985–1989. O yahri yeeso haa Origin International LLC, Atlanta, Georgia, Amerik, sosiyatee peewnoowo ñamri e uurdi, o woni cukko hooreejo leydi tuggi 1990 haa 1994[10]

Adeleke ko tergal renndo e balloowo.[11]O fuɗɗii golle makko politik ko e hitaande 2001 e bannge miñiiko maayɗo Senator Isiaka Adeleke mo maayi e lewru abriil 2017. O tawtoraama e wooteeji Osun hirnaange 2017 caggal maayde miñiiko, o yalti ko e ƴaañoowo e les Party Peoples[12]

Adeleke wonnoo ko tergal e lannda All Progressives haa o woppi lannda Demokaraasi Leƴƴi e lewru abriil 2017.[13][14][15][16]

Ñalnde 23 lewru juko hitaande 2018, Adeleke yalti e kanndidaa guwerneer PDP to diiwaan Osun caggal nde o fooli Akin Ogunbiyi e wooteeji jeeɗiɗi.[17]

E hitaande 2025, O heɓi njeenaari Icon Laamuuji Naajeeriya (NIGG) ɗi Defte Naajeeriya (NBR) hokki ɗum, nden o heɓi kadi nokkuure nder suudu mawndu NBR teddundu.[18][19] E lewru Duujal 2025, Adeleke hollitii wonde o woppii lannda All Progressives Congress, caggal nde o habri balɗe seeɗa caggal ɗuum o hollitii wonde o naatii e lannda Accord.[20]

Skandal seedantaagal

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Adeleke tuumaama, o ñaawaama to ñaawirde toownde Osogbo ngam fenaande seedantaagal makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde e njeñtudi WAEC ngam haɗde kanndidaagal makko e laamu guwerneer. Seedaaku ngu Adeleke hokki INEC nyalde 20 lewru juko hitaande 1988, bana hooreejo maako janngirde grammar julbe Ede, lesdi Osun, ngam wakkati man lesdi Osun woodaano. Kadi njeñtudi SSCE hollirndi e seedantaagal ngal hollirii wonde mbaadi ƴeewndo ngoo woodaano e hitaande 1981[21] Seedeeji goɗɗi e Heading Ede Muslim High School ñalnde 2018,[22] hollitii wonde gardiiɗo duɗal ngal siifondirii e seedantaagal 1988 ngal kadi siifondirii e hitaande 2018 ngal hooreejo jaŋde ndee siifondirii e hitaande 2018 nde seedeeji ɗii polis.[23] Awokaajo Adeleke nder deftere maako wi'i janngirde maako nde'e wurtaaki ngam salaago seedaramku maako ngam ƴamugo kiita man ngam o woppa Case. Ñaawirde ndee jaɓaani ñaawoore ndee, nde wiyi wonde ñaawoowo oo waawaa hollirde fenaande Adeleke.[24] Seedeeji mbiyi ñaawirdu ndu ɓe njiytaani Adeleke e nder suudu ƴeewndo.[25] Gooto e seedtiiɓe ɓee wiyi maa o anndu mo nde tawnoo ko o neɗɗo renndo.Rajo laamu[26]

Adeleke dogginaama ngam suɓol guwerneer lesdi Osun les PDP[27] dow ardiiɓe lesdi Alhaji Gboyega Oyetola mo APC e Iyiola Omisore mo SDP nyande 22 lewru Seeɗto 2018. Suɓol ngol anndinaama ngol timmataa diga Kanndidaajo Suɓol jeytaare (INEC) nden suɓol ngol ɗon mari haaje nyalde 27 lewru Suwee 2018 bayyinaama keɓɗo caggal nde o waɗi doggol ɗiɗmol ngol. Adeleke saliima njeñtudi woote ɗee, o siftini woote ɗee ko "kuudetaa".[28]

Ñalnde 22 mars 2019, ñaawirde jooɗnde to Abuja hollitii wonde Adeleke woni keɓɗo woote ɗee.

Ñaawirde toownde caggal mum hollitii Gboyega Oyetola ko kañum woni ƴamoowo goonga e wooteeji guwerneer diiwaan Osun 2018 ñalnde aset 5 lewru juko hitaande 2019.[29]

E hitaande 2022, Adeleke tawtoraama wooteeji guwerneer ñalnde 16 sulyee e les njiimaandi PDP, o hawri e guwerneer jooni oo, hono Gboyega Oyetola. Adeleke fooli Gboyega Oyetola e 402 979 woote, 375 077 woote. Adeleke heɓi nasaraaku nder nokkuuje laamu 17, hawtaade e Olorunda, Ede Sud, Orolu, Osogbo, Odo Otin, Ifelodun, Boluwaduro, Atakumosa, e Ila.[30]

E hitaande 2026, Adeleke tawtoraama woote guwerneer diiwaan Osun 2026 ngam wonde kanndidaa lannda Accord. Woote ɗee mbaɗaama ñalnde 15 lewru bowte hitaande 2026, tawi Adeleke ina ɗaɓɓa suɓaade guwerneer[31]

Ñalnde 16 ut 2026, Komiseer ngenndiijo jeytaare woote (INEC) hollitii wonde o dañii 511 067 woote. Ko ɓuri ɓadaade mo, hono Bola Oyebamiji, kanndidaa Kongres All Progressive, heɓi 444 815 woote.[32] Adeleke heɓi nasaraaku nder 19 nder 30 nokkuuje laamu lesdi ndi'i.[33]

Nguurndam neɗɗo

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Adeleke ko gorko Titilola Adeleke, baaba mum sukaaɓe njeetato, ina heen B-Red, Adenike Adeleke, Folashade Adeleke, Bukola Adeleke e Omolola Adeleke. Ko kanko kadi woni kaaw musiɗɗo, Davido.[34][35][36]

  1. ↑ "BREAKING: INEC declares PDP's Adeleke winner of Osun poll". Punch Newspapers (in Engeleere). 2022-07-17. Retrieved 2022-07-17.
  2. ↑ "Adeleke get 17 out of 30 local goment areas to win Osun govnorship election". BBC News Pidgin. Retrieved 2022-07-17.
  3. ↑ "Ademola Adeleke's School Certificate Scandal And Other Things To Know About Osun Governor-elect | Sahara Reporters". saharareporters.com. Retrieved 2022-09-22.
  4. ↑ "How I built multi-million dollar business in US, Senator Ademola Adeleke". Vanguard News (in Engeleere). 2022-01-19. Retrieved 2022-02-24.
  5. ↑ Admin (23 September 2018). "Personality of the Week: Ademola Adeleke". Sun News Online. Retrieved 27 January 2019.
  6. ↑ "Ademola Adeleke's School Certificate Scandal And Other Things To Know About Osun Governor-elect | Sahara Reporters". saharareporters.com. Retrieved 2022-09-22.
  7. ↑ "How I built multi-million dollar business in US, Senator Ademola Adeleke". Vanguard News (in Engeleere). 2022-01-19. Retrieved 2022-02-24.
  8. ↑ Admin (23 September 2018). "Personality of the Week: Ademola Adeleke". Sun News Online. Retrieved 27 January 2019.
  9. ↑ "Ademola Adeleke's School Certificate Scandal And Other Things To Know About Osun Governor-elect | Sahara Reporters". saharareporters.com. Retrieved 2022-09-22.
  10. ↑ Admin (23 September 2018). "Personality of the Week: Ademola Adeleke". The Sun. Lagos, Nigeria. Retrieved 27 January 2019.
  11. ↑ "Ademola Adeleke". Nass.gov.ng.
  12. ↑ "peoplesdemocraticparty.com.ng". Peoplesdemocraticparty.com.ng.
  13. ↑ "Peoples Democratic Party". Peoplesdemocraticparty.com.ng.
  14. ↑ "Osun West by-election: Isiaka Adeleke's brother, Ademola decamps to PDP". The Premium Herald. 2017-06-13. Retrieved 2017-07-12.
  15. ↑ "Osun West by-election: Isiaka Adeleke's brother, Ademola withdraws from APC primary, decamps to PDP". Daily Post. Lagos, Nigeria. 2017-06-14. Retrieved 2017-07-12.
  16. ↑ "APC a party of lies, I was card-carrying member but not again – Adeleke - Vanguard News". Vanguard (in Engeleere). Lagos, Nigeria. 2017-06-15. Retrieved 2017-07-12.
  17. ↑ "BREAKING: 'Dancing Senator' Ademola Adeleke Emerges Osun PDP Governorship Candidate… By 7 Votes". Sahara Reporters (in Engeleere). New York City, United States. 2018-07-21. Retrieved 2018-07-23.
  18. ↑ "Gov Adeleke bagged icon of good governance award from nigerian books of record". This Day (in Engeleere). 2025-05-15. Retrieved 2025-11-12.
  19. ↑ "Adeleke bags good governance award inducted into nbr hall of fame". The Guardian (in Engeleere). Lagos, Nigeria. 2025-05-15. Retrieved 2025-11-12.
  20. ↑ Abdulkadiri, Faridah (2025-12-09). "Osun Governor Adeleke Joins Accord Party After Leaving PDP" (in Engeleere). Retrieved 2025-12-13.
  21. ↑ "Adeleke presented forged school testimonials to INEC, plaintiffs tell court". The Punch. 6 August 2018. Retrieved 1 April 2019.
  22. ↑ "Adeleke presented forged school testimonials to INEC, plaintiffs tell court". The Punch. 6 August 2018. Retrieved 1 April 2019.
  23. ↑ Oyegbade, Hameed; Osogbo (5 August 2018). "Adeleke faults arrest of school principal over his testimonial". Daily Trust. Retrieved 1 April 2019.
  24. ↑ "Osun 2018: Adeleke to know fate over certificate suit on Wednesday". The Punch. 6 August 2018. Retrieved 1 April 2019.
  25. ↑ "Court refuses to stop Adeleke as Osun PDP gov candidate". The Punch. 8 August 2018. Retrieved 1 April 2019.
  26. ↑ Television, Oak (4 April 2019). "Certificate Scandal: We didn't see Ademola Adeleke in exam hall, witnesses tell court". OAK TV. Retrieved 9 April 2019.Template:Dead link
  27. ↑ Warami, Urowayino (22 September 2018). "Osun guber race: How the candidates stand". Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 1 April 2019.
  28. ↑ "INEC reveals why Osun gov election is inconclusive". The Punch. 23 September 2018. Retrieved 1 April 2019.
  29. ↑ "Oyetola beats Adeleke at Supreme Court to remain Osun Governor". Pulse Nigeria (in Engeleere). 2019-07-05. Retrieved 2021-09-08.
  30. ↑ Omotere, Samuel (2026-08-14). "THROWBACK: How Adeleke lost Osun by 482 votes in 2018, won in 2022". Punch Newspapers. Retrieved 2026-08-16.
  31. ↑ "Ademola Adeleke defeats APC's Oyebamiji to win Osun governorship election". TheCable. 2026-08-16. Retrieved 2026-08-16.
  32. ↑ "Ademola Adeleke win Osun State election: Osun election result see Davido uncle Ademola Adeleke win Oyebamiji of APC". BBC News Pidgin. 2026-08-16. Retrieved 2026-08-16.
  33. ↑ Sulaimon, Adekunle (2026-08-16). "FULL LIST: 19 Osun LGs where Adeleke recorded highest votes". Punch Newspapers. Retrieved 2026-08-16.
  34. ↑ Inyang, Ifreke (2017-07-11). "Davido's uncle, Ademola Adeleke dances to his victory in Osun West by-election [VIDEO]". Daily Post (in Engeleere). Lagos, Nigeria. Retrieved 2022-06-20.
  35. ↑ "Davido battles odds to support uncle's gov ambition". The Punch (in Engeleere). 2022-07-16. Retrieved 2022-07-16.
  36. ↑ "Meet Adenike Adeleke The Cousin of Davido (Pictures and Biography)". Paper Nigeria (in Engeleere). 2024-07-19. Retrieved 2024-07-19.