Ademola Rasaq Seriki
| Jinsu | gorko |
|---|---|
| Ɓii-leydiyankaaku | Naajeeriya |
| Innde | Ademola |
| Ɗuubi daygo | 30 Jolal 1959 |
| Ɗoforde | Lagos |
| Date of death | 2022 |
| Ɗemngal | Yarbankoore |
| Wolde | Inngilisjo, Yarbankoore, Nigerian Pidgin |
| Sana'aji | ngaɗoowo siyaasaje |
| Janngi to | John F. Kennedy School of Government |
| Honorific prefix | Chief |
| Honorific suffix | Order of the Niger |
Mawɗo Ademola Rasaq Seriki,HeɗtoR CON, anndiraaɗo kadi Demola Seriki, (30 Noowammbar 1959 – 15 Duujal 2022) ko siyaasyanke, jannginoowo, jom njulaagu, e njuɓɓudi laamu leydi Najeriya. O golli haa o maayi bana ammbasadeer lesdi Naajeeriya haa lesdi Espaañ, kuugal ngal o hoosi nder lewru Yarkomaa 2021, nden o heɓi jaalorgal dow ko laarani wakiliijo lesdi Naajeeriya haa duumiiɗum haa Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam Turism (UNWTO). O adii wonde jaagorgal ko feewti e ndeenka leydi Najeriya.
Fuɗɗoode golle
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E hitaande 1978, Seriki fuɗɗii golle mum ko e gardagol binnditagol e nder diiso wuro Lagos, e nder suudu sarɗiiji wuro Lagos, o waɗii golle seeɗa e nder Banke Adunaajo ngam Afrik Hirnaange Ltd (IBWA), jooni ko Afribank.
Ko o golloowo laamu tokooso, Seriki weltaaki e golle makko binnditagol, sibu jaŋde makko hakkundeere ndee addantaa mo yahrude yeeso e nder golle laamu toowɗe. Nii woni, o yahi to New York ɗo o janngi e heɓde dipolomaaji Bachelor of Arts e Master of Science e ganndal hiisa, kaalis, e njuɓɓudi to duɗal jaaɓi haaɗtirde wuro New York. O naati kadi to duɗal jaaɓi-haaɗtirde Harvard to duɗal laamu John F. Kennedy, ɗo o timmini jaŋde toownde e nder njuɓɓudi laamu, o dañi seedantaagal kisal ngenndiwal e kisal hakkunde leyɗeele.
Nde o timmini jaŋde makko, tuggi 1984 haa 1986 Seriki wonti jannginoowo e wasiyaaji to duɗal jaaɓi haaɗtirde John F. Kennedy to New York, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Walton, e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Springfield Gardens, omo janngina hiisawal e hiisaaji njulaagu.
Seriki ko jannginoowo baawɗo golle, hiisa e hiisa.
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Tuggi 1986 haa 1987, o golliima to Rochester, to New York, fedde wiyeteende Koskolowsky e Co. O woniino kadi gardiiɗo kiliyaneeɓe/balloowo gardiiɗo to banke Dollar Dry Dock, to wuro New York.
Kuugal laamu lesdi Naajeeriya
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Nde o arti Naajeeriya,Seriki naati e sosiyetee Equity and Trust Finance Limited, gila 1987, o woni gardiiɗo njulaagu haa o toɗɗaa hooreejo fedde dingiral diiwaan Lagos e hitaande 1992; darnde nde o jogi haa hitaande 1994. Ko ɓuri nokkuuje feere nder Naajeeriya wakkati man, laamu Seriki bana hooreejo kawtal fijooji hawti bee ɓillaaji siyaasaaku nder Naajeeriya wakkati hare ngam laamu demokaraasi ko kawtal lesdi Naajeeriya, Naajeeriya, (NADECO) e military society the junta Suɓol lesdi Naajeeriya ngol M.K.O. Abiyola. Ooɗoo sahaa seediima seppooji sukaaɓe e fitinaaji keewɗi e nder laabi Lagos.
Ko wonaa ɗuum koo, Seriki ina joginoo darnde tiiɗnde e naatde e sukaaɓe waawɓe golle e nder golle dingiral to bannge dowla e to bannge ngenndi. O huutoriima humpitooji makko e nder yuɓɓinoowo njuɓɓudi ngam ƴellitde sukaaɓe nokkuuji ɗii e golle dingiral, tawa kadi ko duɗe jaŋde ɗee ngoni nokkuuji ɗo sukaaɓe ɓee mbaawi tawtoreede eɓɓooji ƴellitaare dingiral. Ndeen, Seriki toɗɗaama hooreejo ɓurɗo moƴƴude e diɗɗal dingiral, ngam hitaande 1993, e fedde basketball leydi Najeriya (NBBF). O hokkaama tergal teddungal nder kawtal Table Tennis nder hitaande 1993, ngam anndingo anndal maako nder hukuuma laamu e yidde maako ngam ɓamtaare fijirle nder diiwal Lagos.
Nde militeer en leydi Naajeeriya njogori rokkude laamu (ko ɓe mbaawaano waɗde) e hitaande 1993, e juuɗe siwil en cuɓaaɓe, Seriki yalti e golle laamu ngam fuɗɗaade sosiyetee Perpetual Investment and Finance Limited (PIFCO), kam e udditde golle e nder politik. Sosde woote gardagol leydi ñalnde 12 suwee 1993, addani mo waɗde golle keertiiɗe. Tuggi 1994 haa 1999, Seriki wonnoo ko cukko hooreejo fedde wiyeteende Perpetual Associates International (USA) Inc. O arti e PIFCO Nigeria Limited, tuggi 1999 haa 2007, o woni gardiiɗo gollordu ƴellitaare e njulaagu.
Politik
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E hitaande 1992, Seriki woniino kanndidaa senaateer to diiwaan Lagos Catal, e dow laylaytol kawgel ngel (NRC) ngel alaa ɗo haaɗi.E hitaande 1998, o suɓaama tergal suudu sarɗiiji fedde nde e nder diiwaan fedde nde to Lagos Island e dow tikket lannda Kongres Najeriya (UNCP) mo alaa ɗo haaɗi. Ndee nafoore juutaani, sibu laamu Seneraal Abacha dartii no feewi, laamu Seneraal Abdulsalam Abubakar fuɗɗii.
E feeñde Republique 4e, o toɗɗaa tergal Goomu ngenndiwal ngam ƴellitde kaalis e nder lannda Demokaraasi Leƴƴi (PDP) ngam wooteeji ngenndiiji 1999. PDP kadi toɗɗiima mo e nder komite jokkondiral kanndidaaji e lannda ngam suɓaade hooreejo leydi Obasanjo/Atiku. Tuggude hitaande 2000 haa 2002, Demola Seriki yalti ko e hooreejo lannda PDP e nder diiwaan laamu nokkuyankeewo e nder duunde Lagos, caggal ɗuum, e hitaande 2003, o woni hooreejo lannda ka e nder suudu sarɗiiji, ina lomtoo diiwaan fedde nde e nder duunde Lagos. E hitaande 2005, o fuɗɗii golloraade ko Sekereteer Goomu Diisnondiral PDP to diiwaan Lagos. E hitaande 2005, haa hitaande 2006, o toɗɗaama cukko hooreejo PDP e nder diiwaan Lagos, caggal ɗuum, e hitaande 2007, o waɗi kampaañ ngam wonde senaateer to diiwaan senaateeruuji Lagos Central.
Kampaañ Seriki yiɗiino tabitinde jaŋde e golle baɗɗe faayiida wonande sukaaɓe e nder diiwaan mum. Yiide maako siyaasaaku ɗon mari haaje tabitinki jangirde booɗnde ngam sukaaɓe nder nokkuuje rundown nder diiwal maako senatorial, bee heɓugo ballal laamu lesdi ndin bee taskaramji ballal laamu lesdi ndin, ngam heɓugo jaangirde nder nokkuuje ɗe yimɓe ɗuuɗɓe nder jiha Lagos ɗe o siftini dow ko ɓuri cosmopolitan e ɗuuɗal yimɓe nder lesdi Naajeeriya. Seriki kadi yiɗiino yahrude yeeso e senngo rewɓe e worɓe e nder politik e nder fartaŋŋeeji golle laamu.Ɗee geɗe teeŋtuɗe – yantude e koɗki, ƴellitaare gollorɗe, e kisal – ina keddii e wonde kaaƴe dime e nder politik.
E hitaande 2011, Seriki ummii e PDP, o naati e Kongres Action mo leydi Najeriya.
Toɗɗagol politik
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ambasadeer Naajeeriya to Laamu Espaañ (2021–2022)
E fuɗɗoode hitaande 2021, Seriki toɗɗaama e juuɗe hooreejo leydi Najeriya, hono Muhammadu Buhari, ngam wonde nulaaɗo leydi Najeriya to Espaañ.
Jaagorgal leydi ko feewti e nder leydi (2009–2010)
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Seriki golliima e ministeer nder leydi e nder peewnugol e huutoraade politikaaji feewde e huutoraade golle ministeer oo. O ardii hukuuma rento lesdi Naajeeriya, immigration, e hukuumaaji rento lesdi Naajeeriya, nden o walli nder hukuumaaji rento bana jokkirgol e tabitinki kuuɗe ministaajo on. O woniino kalfinaaɗo ƴeewtaade golle kasoo Naajeeriya, golle yiite fedde nde, seedantaagal seedantaagal laana ndiwoowa, e binnditagol dewgal, no sariyaaji laamu leydi Naajeeriya nii.
Jaagorgal leydi ko feewti e ndeenka (2008-2009)
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Seriki woniino jaagorgal leydi ndii hakkunde 2008 e 2009.Golle makko ina njeyaa heen ƴeewtaade njuɓɓudi pension militaire, ngam heɓde paandaale ɗe laamu fedde ndee miijii. Kanko e jaagorde ndeenka leydi ndii, o golliima ngam siynude e huutoraade politikaaji e nder njuɓɓudi laamu makko.
E laamu Seriki, woodi lartol cemmbiɗngol dow kuuɗe hukuumaaji pamari ɗin e welwelo hukuumaaji pamari ɗin—ina hawti bee legion Naajeeriya. O ɗon laara kadi kuuje ko laarani wirnugo tedduŋgal yimɓe sooja’en Naajeeriya maayɓe nder yanaande konu, non boo winnduki e reenugo taariiha konu Naajeeriya nder cuuɗi konu, hawtaade e jogaago Cenotaph National. O yuɓɓini golle ciftorgol hitaande kala e ñalɗi ciftorgol konu nguu.
E nder laamu makko, Seriki toɗɗaama hooreejo fedde wiyeteende Defense Health Maintenance Limited, sosiyatee toppitiiɗo eɓɓooji toppitiiɗi cellal konu. E nder oon sahaa, o woniino kadi hooreejo eɓɓaande jokkondire hakkunde Ministeer Defense VIH/USDoD ngam moƴƴinde nguurndam soldateeɓe wonduɓe e SIDA e ɓesnguuji mum en. O woniino tergal e fedde toppitiinde ƴellitaare leydi Nijeer-São Tomé e Principe.E raɓɓiɗinaade e ko ɓuri teeŋtude, o woniino kalfinaaɗo ƴeewtaade pelle gollorɗe kawtuɗe e parastataluuji, ko wayi no Akademi Defense Naajeeriya, Koolaaɗo kuuɓal Konu Naajeeriya, Koolaaɗo kuuɓal Konu Leydi, Koolaaɗo kuuɓal Konu Naajeeriya (DICON), nokku ɗo Konu Naajeeriya jooɗii (NAFRC), e Tafavestwa Ba Squareted Konu Naajeeriya.
Jaagorgal toppitiingal ƴellitaare miniraaji e njamndi (2008–2008)
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Seriki ina joginoo dumunna juutɗo kono teeŋtuɗo e jogaade ndee portfolio.O ƴetti eɓɓooji ngenndiiji keewɗi rewrude e ƴeewndo makko e privatisation gollorɗe laamu fedde ndee e nder gollorɗe miniraaji tiiɗɗi, njamndi, e aluminium. O wasiyii laamu fedde nde e geɗe teeŋtuɗe jowitiiɗe e ƴellitgol politik e ƴellitgol ngam humpitaade no set growth indices e nder ɗeen ɗoon gollorɗe. Seriki ɗon laara kuuɗe parastatals lesdi Naajeeriya bana hukuuma wiɗitol lesdi Naajeeriya, hukuuma kuuraa lesdi Naajeeriya Enugu, kuugal njamndi lesdi Kaduna, nokkuure lesdi ngam ɓamtaare njamndi Jos, janngirde janngirde njamndi Onitsha, Ajaokutaronmire sosiyetee Limited. O woniino kadi coktirgal ngam jaɓde kuule Yiilirde Tender ministeer e Goomu peewnugol coodguuli.
Jaagorgal leydi ko feewti e ndema e ndiyam (2007–2008)
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E nder ɗuum, toɗɗagol Seriki gadanol e nder golle ngenndiije, o golliima e bannge ministeer oo e ƴettude peeje ngam ƴellitde ndema e ndiyam potɗam huutoreede ngam galbinde golle, gollorɗe, e ƴellitaare renndo e nder ndeeɗoo fedde faggudu leydi Najeriya. O wallirii e ƴellitde e ƴeewtaade peeje mawɗe ngam ƴellitde ngalu ndiyam e nder leydi ndii, o wallitorii kadi ƴeewtaade golle ministeeruuji e peewnugol gese nguura kaalis ; jawdi, liɗɗi, wiɗtooji ndema ; haɓaade ñawuuji ndema ; limtooji ndema ; rezerw nguura peeje ; e peccugol limlebbiiji naatgol e nder ministeer oo. E les njiimaandi makko o tabitinii golle tiiɗze e nder politikaaji ngenndiiji e vamtaare e saaktude ngalu ndiyam rewrude e barmeeji ndiyam, e vursugol ndiyam les leydi, e porogaraamuuji wiztooji e limtooji ngalu ndiyam. O yuɓɓini jokkondiral hakkunde leyɗeele ɗiɗi ɗee e laamuuji ko faati e ngalu ndiyam, o ƴeewtindii golle njuɓɓudi ƴellitaare maayo e Duɗal Ngenndiwal Ngalu Ndiyam. O suɓaama kadi hooreejo kawtal jaagorɗe leydi Niiseer (NBA) to Niamey, leydi Nijeer, e hitaande 2008. O woniino hooreejo leydi ndii e jokkondiral sekteer ndema to bannge diiwaan e to bannge winndere.
Darndeeji goɗɗi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Seriki waɗi stints nder kuuɗe ministaajo lesdi Naajeeriya ngam nafuuda ɓamtaare lesdi Naajeeriya. E ballondiral e Ambassadeur U.S. to leydi Naajeeriya, ballal mawngal waɗaama ngam wallitde militeer en e ɓesnguuji mum en wonɓe e rafiiji jowitiiɗi e VIH/SIDA. Seriki wonnoo ko tergal e fedde nde wonaa laamuyankoore (ACN), gardiiɗo fedde Cappa e D'Abberto (innjiniyankooɓe siwil), e hooreejo fedde PIFCO Nijeer Limited. Seriki ko almuudo, kadi ko gollodiiɗo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Harvard. O jeyaa ko e fedde njulaagu leydi Nijeer e Amerik. O jeyaa ko e fedde tennis Yoruba, fedde Ikoyi 1938, fedde Islaam, fedde F's, fedde golf e leydi IBB, e fedde yacht Lagos.
Nguurndam e maayde neɗɗo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Seriki ina joginoo debbo mum Oluremi. Caggal ɗuum o resi Wolilat Okoya, miñiiko debbo golloowo Rasaq Okoya Caggal ɗuum o resi laamɗo debbo biyeteeɗo Solape Demola Seriki. Dental ngal barkinii e Ɓiɓɓe ɗiɗo. Ɓiyiiko debbo Farida, innde dingiral Kah-Lo, ko jimoowo toɗɗaaɗo e Grammy.
O sankii ko to Madrid, Espaañ ñalnde 15 lewru Duujal hitaande 2022, omo yahra e duuɓi 63.
Tiitoonde aada
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E lewru mee 2009, Oba Lagos Rilwan Akiolu hokki Seriki tiitoonde hooreejo Otun Aare Lagos.