Agabus
Agabus (/ˈæɡəbəs/; e ɗemngal Gerek: Ἄγαβος, e ɗemngal Roma: Hágabos; e ɗemngal Siriyankoore: ܚܓܒ, e ɗemngal Roma: Ḥagabo) ko neɗɗo gadano rewde diine Kerecee’en ummoriiɗo Siriya, siftinaaɗo e nder Kuuɗe Nulaaɓe ko annabaajo. O siftortee ko e aadaaji wonde omo jeyaa e almuɓɓe capanɗe jeeɗiɗi sifotooɗe e nder Luuka 10 (10:1-24).[1][2]
Inde
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Innde Agabus ummii ko e ɗemngal Aram Ḥagab, firti ko "Ɓuuɓri", ina gasa tawa ko innde teskinnde walla innde teskinnde.
Nate deftere e aadaaji
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E wiyde aadaaji ɗi ngonaa defte, ina wayi no Agabus ko jooɗiiɗo Urusaliima. Ina wiyee o jeyaa ko e almuɓɓe capanɗe jeeɗiɗi e ɗiɗo, cifaaɓe e Linjiila Luuka, yamiraaɓe waajaade Linjiila.[1] Ina wiyee wonde Agabus ina wondi e nulaaɓe sappo e ɗiɗo ɓee e nder suudu toowndu nduu, ñalnde Pentekosta.[2]
E nder Kuuɗe Nelaaɓe 11:27-28, o jeyaa ko e fedde annabaaɓe ummoriiɓe Urusaliima fayde Antiyokiya. Winndiyanke oo hollitii wonde Agabus heɓii dokkal annabaagal, o haaliino heege mawnde, nde waɗi e laamu laamɗo biyeteeɗo Kalawdiyus.[3]
Kadi, e fawaade e Kuuɗe Nelaaɓe 21:10–12, ‘annabi gooto’, (e ɗemngal Gerek: τις) ina wiyee Agabus hawri e Pool nulaaɗo to Sesariya Maritima e hitaande 58 caggal Iisaa 11:27–28,[4] e Heinrich Meyer hollitii wonde ‘alaa ko haɗi miijo wonde oo neɗɗo ina nanndi e gonɗo e Kuuɗe Nelaaɓe 11:28.[5] Agabus jeertinii Pool e nanngugol mum garoowol; o haɓɓi juuɗe maako e koyɗe maako bee wuttudu Pool ngam hollugo ko waɗata to o jokki laawol maako haa Urusaliima, o holli haala Ruuhu Ceniiɗo:
Ko noon Yahuudiyankooɓe wonɓe to Urusaliima kaɓɓirta gorko jogiiɗo oo ɓoggol, ndokka ɗum juuɗe lenyi goɗɗi.
Pol noon, jaɓataa woppude.[3]
Golle maandeeji Agabus ina nanndi[6] e annabi Yahuuda biyeteeɗo Yeremiya:[3]
Ko nii Joomiraacfo wi'i kam: “Yah, sooda 6oggi daneeji, 6oorna cfum e nder 6ernde maa, kono taa 6oorna cfum e ndiyam.” Ndeen mi soodi limngal ngal no wolde Joomiraacfo wiyri nii, mi 6oornii ngal e 6ernde am ... Ngam no 6oornugol ngol 6oornii e 6oornungal am nii, ko noon mi 6oornirta yim6e Isra’iila fof e yim6e Yahuuda fof e am.[4]
Aadaaji ina mbiya wonde Agabas yahiino leyɗeele keewɗe, ina janngina, ina wayla heewɓe. Ɗum addani yahuud en Urusaliima nanngude mo, ɓe torri mo, ɓe piyi mo no feewi, ɓe mbaɗi mo ɓoggol e daande makko. O 6uuccii yaasi wuro, o 6uuccii kaaƴe haa o maayi.[2] Anthony Maas, ganndo diine jesuit, wiyi o waraa ko to Antiyoki.[5][6]
Teddungal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Limlebbi Roman mawɗo mo Ekklessiya Katolik limti nyalde juulde maako nyande 13 lewru feebariyee, nden Kerecee'en Fuunaange ɗon mawnina ɗum nyande 8 mars.[7]
Ƴeew kadi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- Pool Nulaaɗo
- Barnabas
- Sankara Etien[8]
Tuugnorgal
- ↑ Maas, A. in Template:CathEncy
- ↑ Maas, A. in Template:CathEncy
- ↑ Expositor's Greek Testament on Acts 21, accessed 15 October 2015
- ↑ "The Martyrdom of St. Agabus, One of the Seventy Disciples", Coptic Orthodox Church Network
- ↑ Maas, A. in Template:CathEncy
- ↑ Maas, A. in Template:CathEncy
- ↑ "The Martyrdom of St. Agabus, One of the Seventy Disciples", Coptic Orthodox Church Network
- ↑ Expositor's Greek Testament on Acts 21, accessed 15 October 2015