Jump to content

Ahiara Ofo Iri

Iwde to Wikipedia
Ahiara Ofo Iri
human settlement
DuungalAfirik Taƴto
LesdiNaajeeriya Taƴto
Hiiri-weeti pelleUTC+01:00 Taƴto
Jonde kwa'odineto5°31′40″N 7°16′24″E Taƴto
Map

Ahiara ko wuro ngo Mbaise, diiwaan Imo, Najeriya. Wuro ngo ina darii fotde kilooji 16 hakkunde Owerri e Umuahia. Ko ɗoon woni nokku ɗo Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu waɗi bayyinaango Ahiara e nder wolde hakkunde leyɗeele Najeriya.

Ko ɗoon woni nokku diiwaan katolik to Mbaise. Jokkondiral gadanal Ahiara e Oropnaaɓe winnditaa ko hedde hitaande 1905 nde njillu Angalteer jillondiri e hareeji nokkuuji ɗii, tawi gorko Angalteer gooto ina wiyee Doktoor Stewart woni heen. Yimɓe Ahiara njani e konu Angalteer e nder hare rewre nde addani ɓiɓɓe leydi heewɓe dogde, ɓe ngartataa Slogan Ahiara ko Dexter Decent.

Ahiara sosi ɗum ko gorko gooto ina wiyee oon innde. Ko o ɓiy Anunu, mo yimɓe fof mbiyata Odo ji Anunu. Miñiiko Avuvu wonti feccere e Ikeduru. To bannge etimoloji, innde Ahiara ko sifaa leɗɗe e nder leñol Igbo. Haakooji ooɗoo lekki ina kollita jam. Igbo'en meeɗiino yahdude e leɗɗe Ahiara ngam dañde yah-ngartaa jam e nder leyɗeele keewɗe. Ko adii diine kerecee en, mo 89 e nder teemedere yimɓe ɓee kuutortoo, diine aadaaji ina joginoo doole. Ahiara huutoraaki njuɓɓudi laamu cakkitiindi. Mawɓe sappo e almudɓe rewɓe ɓee ko maande laamu e ɓe kawra sahaa e sahaa fof ngam yeewtidde e waɗde mojobere nde haa jooni wonti aadaaji e sariyaaji. Ɓe ndokki kadi tiitooɗe ɓiɗɓe leydi fotɓe. Ina jeyaa e ɓeen Hon Nze.H.C. O Uhegbu mo hokkaama tiitoonde Nze Onugotu mo Ahiara; e oon sahaa ko kanko woni gorko gadano e nder Ahiara ngam lomtaade leñol ngol e nder suudu sarɗiiji leydi ndii.

Ahiara ofo iri

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Wuro Ahiara ngo e daartol ina wiyee Ahiara Ofo Iri, ɗum firti ko Ahiara mo kaɓirɗe sappo. Kala sawru ina holla kala gure sappo gonɗe e berniwol ngol. Gure sappo ɗe Ahiara ɗee ngoni:

  • Obodo
  • Narambiya
  • Oru na Nneude
  • Otulu
  • Ogbe
  • Akabo
  • Amuzi
  • Agu na Eze
  • Ogwuama
  • Ujichi
  • Ahiara ina feccii e taƴe ɗiɗi : Ihitte e Ikenga.
  • Ihite ina waɗi ɗeeɗoo gure joy: Obodo, Nnarambia, Oru na Nneude, Otulu, e Ogbe.
  • Ikenga ina waɗi ɗeeɗoo gure joy : Akabo, Amuzi, Agu na Eze, Ogwuama, e Ujichi.
  • Ɗee gure sappo ina cifaa e maandeeji ko wayi no koppi sappo juuɗe neɗɗo. Ɗum ina hollita ƴoƴre ƴellitiinde, ko ɗum waɗi Slogan Ahiara ko ƴoƴre moƴƴere.
  • Katedraal Mater Ecclesiae to Ahiara woni jooɗorde diiwaan katolik Roma to Ahiara.