Jump to content

Ajalli

Iwde to Wikipedia

Ajalli (ko ɓiɓɓe leydi ndi mbiyata ɗum Ụjalị), ko wuro haaloowo ɗemngal Igbo to fuɗnaange-rewo leydi Najeriya. Ko ɗoon woni jooɗorde laamu Orumba North e nder diiwaan Anambra. Koolondiral geɗe mayri ko 6°02’39.4” N (6.0442700°) Fuɗnaange, 7°12’31.1” Fuɗnaange (7.2086400°) Fuɗnaange. Renndo ngoo ina taƴondiri e laabi keewɗi ina heen laawol Onitsha-Nnewi-Nnobi-Ekwulobia-Ajalli-Umuze; laawol newwi arondizogu umunze ajalli. Renndo ngoo ina waawi yettaade kadi laawol mawngol Enugu-Okigwe, e laawol maayo Enugu-Oji –Achi-Inyi-Ajalli. Ajalli ko renndo ɓadiiɗo, hawri ko e gure mawɗe nay, woni, Obinikpa, Umueve, Umuabiama e Amagu. Ɗee gure ina njogii jokkondiral renndo e faggudu tiiɗngal hakkunde mum en. Yimɓe Ajalli ina njogii ndonu pinal mawngu ngu ɓe keewi ummoraade e Arochukwu, yantude e pinal moƴƴal ummoraade e nokkuuji nokkuuji ɗii. Renndo ngoo ina waɗi fotde 35 000 neɗɗo. Ajalli en ina njaɓɓoo jaŋde e karallaagal hirnaange ko yaawi no feewi. Ko ɓuri 80 e nder teemedere yimɓe leydi ndii ina njannga. Haa hannde, renndo ngoo ina jogii ko ina tolnoo e 100 safrooɓe e sappooji goɗɗi ina heen awokaaji, injiniyankooɓe e jannginooɓe ekn... Ɗum noon ko njuɓɓudi koloñaal adanndi ndii suɓii Ajalli ngam wonde njuɓɓudi laamu mum en, ɗum noon sosde duɗal leslesal gadanal e nder nokku anndaaɗo oo ko wayi no Duɗal laamu Ajalli e hitaande 1911. Duɗal goɗɗal hono Ajalli Post Office mahiraa, gollinaama e hitaande 1909 e ñaawirdu e hitaande 1908. Wuro ngo ina manti yimɓe heewɓe jannguɓe no feewi, kadi ina walliti no feewi e rokkude jaŋde leslesre wonande sukaaɓe heewɓe ummoriiɓe e hoɗdiiɓe limtaaɓe ɓee e ko ɓuri ɗum. [ciimtol ina haani]

Tuugnorgal