Al-Abgaaliyi
Al-Abgaaliyi (ʽMowlana Abd al-Raḥman bin Mahmud al-Abgaaliʽi مولانا عبد الرحمن بن محمود الابغالي; 1756–1837) ko ganndo Somaliyanke, baɗnooɗo darnde tiiɗnde e saaktude njuɓɓudi suufiyaŋkaagal Idrisiyya Fuɗnaange Afrik e nder Somali e
O jibinaa ko e wuro Mogadishu e nder galle leñol Abgaal ɓurngol mawnude, o janngi ilm leslesre e les njiimaandi Ulema en nokku oo, caggal ɗuum o yahi Makka, Madiina e Yemen, o janngi e les njiimaandi Ahmadu ibn Idris al-Fasi lolluɗo oo.[1] Yimɓe yontaaji makko ina njeyaa e Abuu-Abbaas Al Dandarawii e cosnooɓe saaliiyya e senusiyya. Jaŋde suufiyankoore nde yaajnoo e nder winndere juulɓe e aadaaji Haḍra keewɗi kono tuugnii ko e diine salafiyankeewo gonɗo e dow mum.[2]
O heewi wiyeede ko "Shafi'i As-Sagheer", "Shafi'i suka", sabu ganndal makko yeru to fannuuji Fiqh e Tafsiir. Tokkugol tariqa makko caggal ɗuum anndiree Raxmaaniya.
Mowlana Mahmud yahi haa nokkuuje lislaam feere-feere haa lesdi Afrika bana Harrar. Nde o arti Benadir, o sosi renndo almuɓɓe, o ummii ngam sarde yamiroore Idrisiyya e nder diiwaan hee kala. Ɗuum ɓeydi darnde makko, kadi walliti yamiroore ndee heɓde nafoore mawnde e nder durooɓe diiwaan oo, e nder diineeji ɗii, e nder gure nder leydi ndii. Almuɓɓe lolluɓe ina njeyaa heen Haji Ali Maye e Sheek Hasan Barsane.[3]
Ƴeew kadi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Uways al Baraawi
Zeila
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Dekli, Farayse (2018). Jokkondiral hakkunde nokkuuji e nder geec Inndo. BRILL. ISBN 978-90-04-36598-8.
Kavak, Abdulcebbar (2021). Anndinde Idrisiyya Sufı Ordre Evolution e nder Sufiyya Salafi e fannu mum reformist e nder Teeminannde 19ɓiire.
E dow ooɗoo sheykh ƴeew, Hidigh, Usmaan, Anis al-jalis fi tarjamat sayyidi Ahmadu ibn Idriis, Mogadishu, pp. 112-124.