Alhaji Sir Muhammadu sanusi I

Alhaji Sir Muhammadu Sanusi I KBE CMG (noddaangoN) wonnoo ko Guwerneer gonɗo e Fuɗnaange Naajeeriya (1957) e Amiir Kano gila 1954 haa 1963. Ko kanko woni ɓiy Amir Abdullahi Bayero. Ko o Emir doole jogiiɗo doole mawɗe e nder koloñaal Fuɗnaange Naajeeriya. O yuɓɓini juulde durbar mawnde ngam Elizabeth II nde o yilli Kano e hitaande 1956. Hare laamu hakkunde makko e ɓiy-yumma makko woɗɗuɗo biyeteeɗo Sir Ahmadu Bello the Sardauna mo Sokoto e tuumeede bonanndeeji kaalis addani mo woppude laamu, caggal ɗuum o woppi hoore makko to Azare e hitaande 1963 .[1] Taaniiko, Sanusi Lamido Sanusi, gonnooɗo guwerneer banki mawɗo leydi Naajeeriya laamiima laamu Emir leydi Kano gila 2014 haa 2020, o woppi laamu nguu e hitaande 2020 caggal ɗuum o artiraa e laamu ñalnde 24 lewru nduu hitaande 2024 e juuɗe guwerneer Abba Kabir Yusuf[2]. Sanusi jeyaa ko e fedde Tijaniyya mo Ibraahiima Niass moƴƴini.[3]

Ngendam

Ahmadu bello, ardiido lesdi Naajeeriya wondude emiir Kano Muhammadu Sanusi I, 1960 Oak Ridge Sanusi jibinaa ko e galle mawɗo Abdullaahi Bayero, Emiir Kano, e nder banndiraaɓe makko ko Emiir garoowo, Ado Bayero. Ko kanko woni ɓiy ɗiɗaɓo Bayero kono mawniiko maayi ko e cukaagu makko.[4] O janngi ko to duɗal hakkundeewal Kano. Ko adii nde o wontata Emir, Sanusi ina joginoo tiitoonde Ciroma Kano [5] e hitaande 1947, o wonti tergal suudu sarɗiiji diiwaan oo. Sanusi ina jokkondiri no feewi e Ibraahiima Niass e suufiyanke Tijani, ko juuti, o yahdi e Niass e hijjoore to Makka, caggal mum o wonii Kaliifa toɗɗaaɗo e nder njuɓɓudi tijaniyya to leydi Najeriya.[6] O toɗɗaa kadi jaagorde nde alaa portfolio e hitaande 1958 e wondude e emiiruuji goɗɗi hono Usmaan Nagogo.[7] E nder deftere makko ‘An Imperial Twilight’, Sir Gawain Bell hollitii no o toɗɗiri Emir Sanusi ngam wonde Gomnaajo leydi Naajeeriya fotde lebbi jeegom e hitaande 1957.[8]

Konu Knighted nder Ordo Laamaandi Angalteer bana Kumannda Knight (K.B.E.)