Jump to content

Ali Duh Gorayo

Iwde to Wikipedia

Ali Duh Gorayo (somaali: Cali Dhuux Gorayo) (maayi e hitaande 1962) ko yimiyaŋke lolluɗo jeyaaɗo Somali, jeyaaɗo to wuro Buuhoodle, to Togdheer, Somali kono o mawni ko e diiwaan Nugaal hannde Sool (las-Anod) e Dollo diiwaan to leydi Ecoppi. O ɓuri winndude ko fayti e ndema gelooɗi e geɗe jowitiiɗe e golle gelooɗi.[1]

O jeyaa ko e leñol Bah Cali Gheri, o fuɗɗii yimre wiyeteende Guba Chain e kitaale 1920.[2] O bes anndiraama e sinkude konnguɗi Somali keewɗi jeewte,[3] kadi o luulndiima emir laamɗo derwish Diiriye Guure, Mohammed Abdullaah Hassan e nder hare Darawiish en e Angalteer e fuɗɗoode kitaale 1900 kadi o winndi yimooɓe heewɓe ngam saaktude luulndaare makko.[ 4] So tawii noon limooje baɗɗe Dhuh ina keewi limteede ko limooje Dhulbahante rokkata yi’annde yaajnde e golle koloñaal nde ina jokki, Aadan Carab ina heewi limteede e yi’annde yaajnde e yi’annde caggal walla caggal, ko wayi no teeŋtinde junngo Dhulbahante e warngooji Oropnaaɓe e juuɗe mum en koloñaal en e yonta darawiish.[5]

Darnde Ali Dhuh ɓurnde lollude e yimre Somali ko jimɗi Guba, jimɗi ɗi o fuɗɗii caggal nde Habar Yoonis heɓti Ogaden, ɓe ndartini Ogaden en jeyaaɓe e leydi ndii, ɓe keɓi leydi mawndi e ujunnaaje ujunnaaje gelooɗi.

Daartoowo biyeteeɗo Siegbert Uhlig e miijo mum e jimɗi Guba winndi ko ɗoo-[tesko 1]

So en ƴeewii to bannge daartol, yimre Ali Dhuh ndee ina hollita laaɓndal keɓal mawngal e nder leydi Ogaden e ɓulli aadaaji, e loppitgol gelooɗi Ogaden ɗi Isaq en mbaɗi. O siftinii saaktude leñol Ogaden, eggugol maɓɓe doole feewde fuɗnaange ngam ɗaɓɓude reentaade e nder falndeeji maayooji ɓuuɓɗi, haa arti noon e ruttaade e dogdu e ndema- peeje ɗe nganndu-ɗaa kadi ko ɗe hersiniiɗe no feewi, ɗe keewi waɗde tan ko jiyaaɓe e Somalinaaɓe ɓe ngalaa kaayitaaji, ɗe njiylotoo ko no feewi leñol Ogaden ngol wonnoo ko mawngol durngol. Ogaden en, Ali ina siftora, ndonkii jaɓde reentaade e leƴƴi foolɓe ɓe, haa teeŋti noon e Habr Yunis en, ɓe mbaawaa foolde. Isaq en ina kollitee wonde ina teskaa e jom en hakkillaaji en, ina hersinii e no ɓe njiyrata gelooɗi Ogaden loppitaaɗi ɗii e yeeso joom mum en ɓennuɓe. Hay e nder firo ko jimɗi teskinɗi no feewi.[6]

Ina woodi jimɗi jaabawol keewɗi caggal e caggal

Defte Google: Gelooɗi e nder aadaaji Somali

Gates, hono Henri Luwis; Akyeampong, Emanuel Kwaku (2 feebariyee 2012). Saggitorde nguurndam Afrik, deftere 6. Oup USA. ISBN 9780195382075. Ƴeewtaa ko ñalnde 19 lewru feebariyee 2017.

"Sayyid Mohammed: E darnde jimɗi e nder hare makko Dervish".

Idaaja, Ahmed Faraa. "Dhaqanka iyo Hiddaha Qeybtii 59aad: Cali Dhuux". VOA Somali. VOA. Ƴeewtaa ko ñalnde 19 sulyee 2017.

Aadan-carab: 1917-2001 : maanmsoyahannadii hore kii u dambeeyey. Aksmed F. Kali, hello 314

Koolol XV hakkunde leyɗeele janngugol Ecoppi Hamburg (2003), p. 215.