Aliyu Mohammed (official)

Aliyu Mohammed ko gardiiɗo leydi Naajeeriya, ko kanko woni binndoowo laamu fedde nde gila 1990 haa 1993. O joginoo tiitoonde Waziri Jema'a.

Ngendam Mohammed ko jannguɗo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ahmadu Bello, caggal ɗuum, o golliima e laamu diiwaan Fuuta. Mohammed fuɗɗi heɓugo anndal nder kuugal laamu lesdi ndi'i nde o wallitaa haa laamu Tiv Native Authority ɓaawo seppooji ɗuɗɗi dow ardungal laamu lesdi ndi'i. Mohammed yaawi naatde e renndo Tiv tawtoreede kewuuji renndo keewɗi e dañde hoolaare hoɗɓe. O dañii nafoore e ustude hareeji, duuɓi caggal nde o yalti leydi Tiv, o rokkaama tiitoonde Zege Mule "U" Tiv (reenoowo Tiv).[1]

Gila e laamu leydi ndii, o artiraa Kaduna ngam golloraade to ministeer njulaagu leydi ndii to bannge worgo. To Kaduna, o wakilii dowla man nder hukuumaaji pamari ɗin, hukuumaaji pamari ɗin ɓaawo nde diiwal ngal fuɗɗii, nden boo ɗon mari bawɗe renndinde jawdi diiwal ngal hakkunde diiwalji kesi ɗi. E hitaande 1973, o artiraa ko juuti e nder sarwiis laamu fedde ndee, o woni binndoowo e Sosiyetee keso mo fedde nde sosaa, to Kaduna. E hitaande 1976, o arti e golle laamu to North Central State ngam wonde Sekreteruuji duumotooɗi, ƴellitaare faggudu kono caggal nde o waɗi prodding keewɗo, o naati e golle fedde nde, o toɗɗaa Direkteer Immigration. Nder hitaande 1981, Mohammed toɗɗaama hooreejo hukuuma hukuumaaji pamari lesdi Naajeeriya, o ɗon mari bawɗe taskaramji wuro Abuja ngam yahdu laamorgo lesdi Naajeeriya diga Lagos haa Abuja. E laamu makko, birooji FCDA ɗii ummiima Suleja, to leydi Niiseer, ɓe ngarti Garki.[1]

E laamu Seneraal Babangida, Mohammed toɗɗaa koolaaɗo kuuɓal laamu konu, lomtii Olu Falae. E hitaande 1990, o wonti hooreejo goomu ngam ƴeewtaade sosde bankeeji renndo e nder ngenndi ndii kala.[2]

Caggal nde o woppi golle laamu, Mohammed ƴetti darnde ardorde e nder Diiso Ngenndiijo Remooɓe ɗo o fuɗɗii golle ngam hawrude e juɓɓule remooɓe ceertuɗe e nder politik e nder njuɓɓudi ngootiri.[3] O maayi ko e aksidaa oto e lewru noowammbar 1997.[4]