Jump to content

Alor-Agu

Iwde to Wikipedia

Alor-Agu jeyaa ko e renndooji sappo e nder diiwaan Igbo-Eze to bannge laamu leydi Enugu, leydi Najeriya. Nde woni ko e Fuɗnaange Itchi, Fuɗnaange-rewo Unadu e Fuɗnaange-rewo Aguibeje ko woni e Igbo Eze Fuɗnaange. Alor-Agu ina renndini keerol e Unadu, Aguibeje, Imufu, Umuiyida (Umuopuagu, Umushele e Akpatr’ ɗiin ngoni renndooji e nder Enugu-Ezike.

Alor-Agu ina jeyaa e renndooji mawɗi e nder leydi Najeriya ɗi njuɓɓudi diineeji tuugiiɗi e diineeji tati ɗi keewi taweede e nder leydi Najeriya; e ko kamɓe ngoni Diine Aada, Kerecee’en e Diine Lislaam.

Ko Renndo jogiingo ndonu pinal keewngu. Ko hedde 25 km e wuro Nsukka ɗo duɗal jaaɓi haaɗtirde Naajeeriya woni ɗoo e ko ina wona 90 km e Enugu laamorgo leydi ndii.

"Renndo Alor-Agu ina waɗi galleeji 28 banndiraaɓe (Umunna), iwdiiji 8 ɓurɗi mawnude e Kindred Groups, ɓe ngonaa iwdiiji tati gonɗi e iwdiiji gooti e leƴƴi (Mkpunato) Uwani, Ejuona e Amikpo, e nder doggol mawngu/hiirarchie." .." No ɗum ƴettiraa e kuulal 1.0 Taƴre (f) Doosgal leydi Alor-Agu ngal AAPU (Union Progressive Alor-Agu) ƴetti ngal woni innde fedde toppitiinde renndo e pinal walla dental denndaangal yimɓe Alor-Agu hono no siforaa e kuulal 2.1 Doosgal leydi.

Asli alor agu (ero egu). Baaba taariik e sosɗo Ibagwa-Aka ina wiyee ko Ozizikoko mo ɓiɓɓe worɓe tato, Ibagwa-Aka, Ibagwa-Ani & Ero ko renndooji ceertuɗi. Ibagwa-Aka, ina sikkaa Ozizikoko ina hoɗi e wuro Amaeze haa jooni ina woodi ɓuuɓri maande ina lomtoo yanaande ndee.

Mawɗo wuro Amaeze anndiraango kadi Onyishi (Onyishi ko gorko mawɗo e nder leñol Nsukka) ina waɗa sahaa kala sadak to huɓeere. O waɗata ko baaba maamiraaɓe.