Amakye Dede
Dan Amakye Dede[1][2] (jibinaa ko ñalnde 5 lewru Yarkoma hitaande 1958)[3][4] ko jimoowo Ganaajo. O jeyaa ko e naalankooɓe ɓurɓe mawnude e nder leydi Gana, ɓe yimɓe fof mbiyata « Iron Boy », « maestro toowɗo » e « Abrantie » (Engele: Gentleman). Amakye dede jibinaa ko to Agogo, Asante Akim.[5] O janngi to duɗal Roman Agogo. O ɓuri anndeede ko e jimɗi ɓooyɗi ko wayi no : « Jealousy go shame », « Dabi Dabi Ebeye Yie », « Akwadaa Wesoa », e « Iron Boy ».
Ñalnde 2 lewru bowte hitaande 2016, o waɗii aksidaa, o wari gardiiɗo makko, o gaañii no feewi gardiiɗo makko.[6]
Amakye Dede joɗɗinaama e nder Agogo e nder nokku aadaaji Asante Akim.[7]
Kugal Abrantie amakye dede (Iron boy) Abrantie amakye dede (Iron boy) Dede fuɗɗii golle mum ko e hitaande 1973 nde o naati e fedde Kumapim Royals, o woni jimoowo e jimoowo.[8] Ndee fedde, e gardagol Akwasi Ampofo Agyei (AAA), ina joginoo jimɗi keewɗi ko wayi no « Abebi Bewua Eso », « Wanware Me A », « Odo Mani Agyina », e « Ohohoo Batani » . Dede ummiima Najeriya, ɗo o waɗi hit makko "Jealousy go shame".
Ndeen o sosi fedde makko, Apollo High Kings, e hitaande 1980. O jiimi e dingiral toowngal e kitaale 1980 e 1990, o jokki e waɗde jimɗi hit e teeminannde 21ɓiire.[9] O ardiima konsiiruuji keewɗi e nder leydi ndii e nder winndere ndee.[10]
O waɗii fotde 20 albom. E nder golle makko caggal ɗuum, o jarribii ko fannuuji ceertuɗi : soca, calypso, yiɗɓe rock e pop. Omo jogii barke lolluɗo to Accra ina wiyee Abrantee Spot, ɗo kanko e jimɗi toowɗi woɗɓe ɓe keewi fiyde jimɗi live-band.
Ina jeyaa e jimɗi makko lolluɗi ɗii, ko wayi no "Mandechef", "Seniwa", "Brebrebe yi", "Mensuro", "Mabre", "Broken Promesses", "Nsuo Amuna", "Sokoo na mmaa pe", "Kose kose", "Dabi dabi". ", "Mefre wo", "Okyena sesei", "Odo nfonii", "Nka akyi", "M'ani agyina", "To be man na war", e "Iron Boy".[11]
Tuugnorgal
info@Ghana.com, Gimɗi Gana. "Nguurndam Abrantie Amakye Dede | Ghana Music | Abrantie Amakye Dede de Ghana". Ganaa.com. Keɓtinaama ñalnde 8 lewru Yarkomaa 2017. "Amakye Dede". Bigx.Kom.Gh. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 9 lewru Yarkomaa 2017. Heɓtinaama ñalnde 8 lewru Yarkomaa 2017. Eric, Hawaa (24 mee 2013). "Mbele aɗa anndi: Feere hannde ndee ko Abrantie Daniel Amakye Dede". Mbele Aɗa Anndi. Ƴeewtaa ko ñalnde 5 suwee 2017. "Jokkondira e Abrantee Amakye Dede: Laamɗo Toowɗo". Ganaa hannde.com. Ƴeewtaa ko ñalnde 5 suwee 2017. info@Ghana.com, Gimɗi Gana. "Nguurndam Ofori Amponsah | Gimɗi Ghana | Ofori Amponsah mo Ghana". Ganaa.com. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 22 lewru Duujal 2015. Ƴeewtaa ko ñalnde 23 Abriil 2018. Effah, K. "Amakye Dede Naatii e Aksidaa Gory". Yen.com.gh – Kabaaru Ganaa. Keɓtinaama ñalnde 8 lewru Yarkomaa 2017. "Amakye Dede waɗaama mawɗo to Agogo". Web Gana. 3 lewru Yarkomaa 2018. Ƴeewtaa ko 2 lewru Yarkomaa 2019. Huey, Sitiif. "Nguurndam: Amakye Dede e fedde winndereyankoore laamɓe Apollo". Miijo fof. Ƴeewtaa ko ñalnde 13 abriil 2010. "Amakye Dede". Space am. Keɓtinaama ñalnde 8 lewru Yarkomaa 2017. Miijooji (29 ut 2016). "Stonebwoy, Amakye Dede, EL, ngam asaweere gimi Ghana haa Indigo O2". Keɓtinaama ñalnde 8 lewru Yarkomaa 2017. "Amakye Dede E Laamiido Makko Apollo". Diskooji. Keɓtinaama ñalnde 8 lewru Yarkomaa 2017.