Ameer Minai
Ameer Minai walla Amir Meenai (Urdu : امیر مینائی ; 1829 — 13 Oktoobar 1900) ko yimoowo Urdu Inndoyankeejo mo teeminannde 19ɓiire.[1] O teddinaama e yimooɓe heewɓe e jamaanu makko ina jeyaa heen Ghalib e Daagh Dehalvi e Muhammadu Iqbal.[2][1] O winndii e ɗemngal Urdu, Perse e Arab.[3][1]
Nguurndam adanɗam
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Galle Minai ina hoɗinoo e nder wuro Lucknow ko ina wona teemedde duuɓi e nder nokku saraaji yanaande Shah Mina, anndiraande « Bazaar Mina » walla « Mohalla-e Minaian » (Feccere Minais). Ameer janngi ko to Farangi Mahal, duɗal jaŋde leslesre to Lucknow.[1]
Kugal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E nder njanngu Angalteer e Lucknow e hitaande 1856 e wolde jeytaare adannde caggal mum e hitaande 1857, galleeji galleeji ɗii fof mbonni, Meenai dogi e galle mum, ko adii fof ko wuro Kakori saraaji mum ɗo o dañi reentaade e yimoowo biyeteeɗo Mohsin Kakorvi , haa ragare haa lesdi Rampur, haa o heɓi welwelo haa suudu laamiiɗo, Nawab mo Rampur Yusef Ali Khan Bahadur.[1]
O golliima e nder ñaawirdu, o toɗɗaa hooreejo defterdu mawndu Rampur, o wonti gardiiɗo jimɗi (ustad) laamɗo oo, o lomtii yimoowo mawɗo Urdu, hono Ghalib, e ndeeɗoo darnde. Meenai hoɗii Rampur haa hitaande 1900 nde o felliti yahde Hyderabad Deccan ngam ɗaɓɓude ballal kaalis ngam yaltinde saggitorde makko Urdu, "Ameer-ul-Lughaat" – kono ɗuum fotaani wonde, o maayi toon ñalnde 13 oktoobar 1900, 1900. ko lewru tan caggal nde o arti. O wirnaa ko to Haydarabad, leydi Indiya.[1][2]
Bindi ɓantol
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E nder yimre, Meenai ɓuri anndeede ko e ghazals makko, e nder fannu na`at—yimre ngam yettude Muhammadu, nde o walli ngam humpitaade e nder yimre Urdu.[4][5]
Njawdi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Mutaala’-e Ameer mo Abu Muhammadu Sahar winndi, yaltuɗo e hitaande 1963, ina yuurnitoo nguurndam Meenai e golle binndol mum.[6]
Njawdi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Mutaala’-e Ameer mo Abu Muhammadu Sahar winndi, yaltuɗo e hitaande 1963, ina yuurnitoo nguurndam Meenai e golle binndol mum.[6]
Yimre naat lollunde
Meenai ina hiisee wonde ko kañum woni ardiiɗo yimre naat.[1]
Nusrat Fateh Ali Khan, naat lyrics by Amir Meenai[7]
Tera karam jo shah-e-zee-vaqaar ho jaaye Naat qawwali by Amir Meenai, sinted by Qawwal Bahauddin Khan
Tum par mein laakh jaan se qurbaan Ya Rasool Naat lyrics by Amir Meenai, sung by Umme Habiba
Uss karam ka karun shukr kaisay ada, jo karam mujh pe meray Nabi kar diyya Naat qawwali binndi ko Amir Meenai, yimi ko Nusrat Fateh Ali Khan
Jimi ghazal ɓurɗi lollude
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]'Sarakatee jaayey hai rukh se naqab aahista, aahista...' Ko Amir Meenai winndi, ko ganndo ghazal biyeteeɗo Jagjit Singh yimi ɗum, caggal ɗuum kadi o yalti e filmo mo Rishi Kapoor e Tina Munim njimri.[2][8]
'Jab se bulbul too ne do tinkay liye / loTtee haeN bijliyaaN in kay liye', yimre K.L. Saigal, Ghulam Ali, M. Kalim e woɗɓe[9]
'Naavak-e naaz se mushkil hae bachaana dil kaa / dard uTh uTh ke bataataa nae Thikaana dil kaa', yimi ko Ustad Barkat Ali Khan
'Zaahir meiN ham faryfta husn-e butaaN ke haeN / par kyaa kahayN nigaah meN jalvay kahaaN ke haeN', sinted by Farida Khanum
Mehfil barkhast hui, jimɗo ko Kavita Seth e nder A Suitable