Anna Howard Shaw
| Jinsu | debbum |
|---|---|
| Ɓii-leydiyankaaku | Dowlaaji Dentuɗi |
| Inditirde | Anna Howard Shaw |
| Innde | Anna |
| Innde ɓesngu | Shaw |
| Ɗuubi daygo | 14 Colte 1847 |
| Ɗoforde | Newcastle upon Tyne |
| Date of death | 2 Morso 1919 |
| Place of death | Nether Providence Township |
| Manner of death | natural causes |
| Cause of death | disease |
| Place of burial | unknown value |
| Unmarried partner | Lucy Elmina Anthony |
| Wolde | Inngilisjo |
| Janngi to | Albion College, Boston University School of Theology, Boston University School of Medicine |
| Diina | Methodism |
| Memba en | International Council of Women |
| Award received | National Women's Hall of Fame, Michigan Women's Hall of Fame |
Anna Howard Shaw (14 feebariyee 1847 – 2 sulyee 1919) ko gardiiɗo dillere rewɓe to Amerik . O woniino kadi cafroowo kadi omo jeyaa e rewɓe adanɓe toɗɗaade jaagorde Metodist to leyɗeele dentuɗe Amerik .
Nguurndam gadano
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]
Shaw jibinaa ko to wuro Newcastle e hitaande 1847. Nde o heɓi duuɓi nay, kanko e ɓesngu makko ɓe ngummii to Amerik, ɓe koɗi to Lawrence, to Massachusetts . Nde Shaw heɓi duuɓi sappo e ɗiɗi, baaba makko ƴetti "ƴamde leydi teemedde tati e capanɗe jeegom ektaar e nder ladde" to worgo Michigan "o neldi yumma makko e sukaaɓe tokosɓe njoyo ngam hoɗde toon tan." Yumma makko miijinoo ko galle maɓɓe Reed City, Michigan wonde "ngesa Engele" e "ladde luggiɗnde, asamaan naange e daisies," kono o mettini heen no feewi nde ɓe ngari nde ɓe njiyti wonde ko suudu leɗɗe "ɓurndu woɗɗude e ɓuuɓndu" "e nder ko wonnoo e oon sahaa ladde, 40 miles e posto e 1." [1] Ɗoo, ɓesngu nguu ina jokkondiri e caɗeele nguurndam e keerol. Shaw wonti golloowo no feewi e ooɗoo sahaa, omo wallita banndiraaɓe makko e feewnude galle mum en, omo wallita yumma makko e sahaa nde o wondi e kulol e tampere. Shaw ƴetti golle keewɗe e ɓanndu ko wayi no "waɗde ɓunndu, taƴde leɗɗe ngam waɗde heen yiite mawnde, [e] ɓuuɓnude leɗɗe." [1]
Nde o yiyi yumma makko ina wondi e caɗeele ɓernde, Shaw tuumi baaba makko mo alaa ko toppitii so wonaa "miijaade no [ɓesngu maɓɓe] waɗirta hare ndee e wuurde e caɗeele ɗe ɓe ngonnoo e mum en." Nde yumma makko mo alaa ko waawi, ina heewi golle galle", baaba makko to Lawrence ina waawi waɗde e dow wellitaare "waktuuji keewɗi ngam haɓaade Abolition e dille renndo mawɗe e yonta makko." [1]
Musibbaaji galle oo ina ɓeydoo bonde e nder duuɓi. E nder wolde hakkunde leyɗeele, miñiiko debbo biyeteeɗo Eleanor maayi ina jibina, miñiiko gorko biyeteeɗo Tom yani. Nde Shaw heɓi duuɓi sappo e joyi, o wonti jannginoowo duɗal to duɗal Crapo to Reed City. Caggal nde mawniiko en e baaba makko naati e wolde, o huutoriima ngalu makko ngam wallitde galle makko. Kono e "kala lewru tiiɗnaare, luural hakkunde ngalu e njoɓdi ina ɓeydoo yaajde."
Noddaango ngam waajaade
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Shaw nani noddaango ngam waajaade gila e cukaagu mum. Nde o woni cukalel ndee, omo waɗa waktuuji e nder ladde sara galle makko, omo darii e dow ŋoral leɗɗe ngam waajaade ladde. [2] O felliti yahde duɗal jaaɓi haaɗtirde, o rewa laawol ngol o miijii ko yiɗde Alla e nguurndam makko. Ko wonaa ɗuum koo, ɓesngu makko jaɓaani, yiɗde Shaw yahde duɗal jaaɓi haaɗtirde ɓeydii tiiɗde nde o mawni. Caggal wolde hakkunde leyɗeele, o woppi golle makko jannginoowo, o hoɗi e miñiiko debbo biyeteeɗo Mary to Big Rapids, Michigan . So tawii o siftorii wonde o ɓuri yiɗde ko golle ɓalliyankooje e golle tiiɗɗe, ko wayi no ɓuuɓnude diƴƴe walla ɓuuɓnude kuuraa, o fellitii ƴettude "njuɓɓudi kulɓiniindi" o wonti mbaylaandi, gooto e golle ɓurɗe jaɓeede ɗe rewɓe mbaawi heɓde e oon sahaa. [2]
Wakkati mawɗum nder ngeedam Shaw wari nde o fotti bee Reverend Marianna Thompson, jaagorde winndereere nde o wari waajaago haa Grand Rapids. Shaw yahi to juulde, ina yiɗi yiyde debbo e nder minbar. Caggal nde golle ɗee njoofi, Shaw hollitii Thompson yiɗde mum jokkude golle e nder ministeer oo, hono noddaango, Thompson hirjini mo no feewi ngam heɓde jaŋde tawa o ɓooyaani. [2]
E ballal Thompson, Shaw naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Big Rapids, ɗo jannginoowo biyeteeɗo Lucy Foot, anndi doole Shaw e doole mum. E nder duuɓi capanɗe jeegom e nay, Shaw noddaama e juuɗe H. C. Peck, gorko jiɗɗo toɗɗaade debbo e nder golle e nder Egliis Episkopaal Methodist, ngam waɗde waaju mum gadano. Shaw ɗonno ƴama fuɗɗam ngam ko o anndi tan woni "no suka debbo pamaro waajata tan nder ladde... haa jama'aare leɗɗe nanoowo." [1] E semmbinde Lucy Foot, Peck, e sehil mum ɓadiiɗo, Clara Osborn, Shaw jaɓi, waɗi waaju mum gadano to Ashton, Michigan .
Hay so tawii waaju makko gadano oo ina yahdi e nafoore, yiɗde makko hesere nde o heɓi e waaju ndee heɓiino weltaare e wondiiɓe makko, e sehilaaɓe makko, e ɓesngu makko, ɓe njaɓi yoɓde jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde tan so o woppii waaju. Ko wayi no luural jokkiingal e seertude e heewɓe, Anna jokki waajaade. O « mettini heen no feewi » ko Mary A. Livermore, jannginoowo mawɗo garɗo to Big Rapids. Ms. Livermore hokki mo wasiyaaji ɗii: "so aɗa yiɗi waajaade, yah waajaade...Ko yimɓe mbiyata fof, woto ɓe ngoppu ma!"
E hitaande 1873, Egliis Methodist "suɓii e dow nanondiral ngam rokkude mo yamiroore waajotooɗo nokku."