Anthony Obi

Anthony Obi (13 lewru Yarkomaa 1952 – 1 lewru Yarkomaa 2022) ko Lietnaa Kolonel leydi Naajeeriya, o woniino gardiiɗo konu leydi Osun tuggi lewru ut 1996 haa lewru ut 1998, e laamu konu Seneraal Sani Abacha. Ndeen o wonti gardiiɗo konu leydi Abia e lewru ut 1998, o rokki laamu nguu guwerneer siwil biyeteeɗo Orji Uzor Kalu e lewru mee 1999.[1]

Nguurndam e golle

Obi jibinaa ko ñalnde 13 lewru bowte hitaande 1952.[2] O roni caɗeele e nder diiwaan Osun e luural hakkunde leñol Ife e Modakeke, ngal sahaa e sahaa fof ina ummoo e fitinaaji. Kiriis fuɗɗii nde laamu makko felliti nawde gardiiɗo diiso nokku oo e wuro wooto feewde e wuro ngoɗngo.[3] Anthony Obi sosi Goomu laamɗo ngam waɗde wasiyaaji ngam safrude caɗeele ɗee, o bayyini balɗe jeeɗiɗi koorka e duwaawu e lewru marse 1998 ngam tiiɗtinde jam e nder Ile-Ife.[4]

E nder laamu makko e nder diiwaan Osun o yamiri biro sosiyetee ndiyam to Ifetedo, kono o rokkaani ndiyam no haanirta nii.[5] Nde feddeeji ɗiɗi senngo gollotooɓe e laamu nokkuuji puɗɗii yaltinde jaayndeeji ɗiɗi luulndiiɗi, Anthony Obi haɗi ɗi ɗiɗi fof.[6]

E lewru suwee 1998, Lietnaa Kolonel Anthony Obi wiyiino jaaynooɓe wonde terɗe 31 Goomu nguu e denndaangal 36 njuɓɓudi konu leydi ndii maa kollite jawdi mum en, e nder nanondiral e Seneraal Abdulsalami

Ko o gardiiɗo diiwaan Abia, o mahii Camp Neya, nokku ɗo laamu nguu rewrata e golf e nder leydi undulating to Igbere, o yamiraa e ñalawma makko cakkitiiɗo e laamu ñalnde 28 lewru nduu hitaande 1999.[8]

Obi maayi ko ñalnde 1 lewru Yarkomaa 2022, tawi ina yahra e duuɓi 69.[9]

Tuugnorgal

1. "Dowlaaji Niiseer". Dowlaaji Aduna. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 23 lewru Duujal 2009. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 lewru Duujal 2009.
2. Obi, Antoni (1997). Balɗe 365 ko adii. p. 14. Ƴeewtaa ko ñalnde 4 lewru Yarkomaa 2022.
3. "IRIN-Afrik hirnaange keso 138, 98.02.04". Biro Fedde Ngenndiije Dentuɗe toppitiinde ko fayti e neɗɗankaagal. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 Duujal 2009.
4. Oladoyin Antoni Mayowa. "Dowlaaji e leƴƴi-renndooji e nder leydi Najeriya: haala Ife-Modakeke" (PDF). Ƴellitaare Afrik, Vol XXVI, Nos 1 & 2, 2001. Nde ƴettaa ko e asli (PDF) ñalnde 27 suwee 2006. Nde ƴettaa ko ñalnde 29 lewru Duujal 2009.
5. "Hoɗɓe e Ifetedo ina ngulla caɗeele ndiyam". Osun Deenoowo. 15 mars 2009. Moƴƴinaama e asli mum ñalnde 26 lewru juko 2010. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 lewru Duujal 2009.
6. "Binndanɗe ɗiɗi dental haɗaama e nder diiwaan Osun" (PDF). Monitor hakkeeji jaayɗe, lewru abriil 1998. Vol. 3 No. 4. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 desaambar 2009.[jokkondiral maayngal duumingal].
7. "Kabaruuji Duniyaaru; Ardiiɓe lesdi Naajeeriya ɗon taskitini ngam anndingo jawdi". Jaaynde New York. 1 Oktoobar 1998. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 Duujal 2009.
8. MIKE AWOYINFA (16 février 2008). "Yite dow tulde Kalu". Naange ñalnde kala. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 29 lewru feebariyee 2008. Ƴeewtaa ko ñalnde 29 lewru Duujal 2009.
9. Gonnooɗo gardiiɗo konu Osun maayi, Oyetola, hooreejo leydi ina woya