Jump to content

Banky W

Iwde to Wikipedia
Banky W
ɓii aadama
Jinsugorko Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuDowlaaji Dentuɗi Taƴto
SoomaOlubankole Wellington Taƴto
InndeOlubankole Taƴto
Innde ɓesnguWellington Taƴto
PseudonymBanky W. Taƴto
Ɗuubi daygo27 Mbooy 1981 Taƴto
ƊofordeDowlaaji Dentuɗi Taƴto
Dee/goriiwoAdesua Etomi Taƴto
ƊemngalInngilisjo Taƴto
WoldeInngilisjo, Nigerian Pidgin, Yarbankoore Taƴto
Writing languageInngilisjo Taƴto
Ancestral homeNaajeeriya Taƴto
Janngi toRensselaer Polytechnic Institute, New York Film Academy Taƴto
Start of work period2002 Taƴto
DiinaNasaaraankore Taƴto
Instrumentvoice Taƴto
Genrecontemporary R&B, pop rap Taƴto
Record labelEmpire Mates Entertainment Taƴto
Laawol ngol laamu anndanihttp://www.bankywonline.com/ Taƴto

Olubankole Wellington// c (jibinaa ko ñalnde 27 marse 1981[1] ), ganndiraaɗo e innde dingiral makko Banky W., ganndiraaɗo e filmuuji Banky Wellington, ko jimoowo, jimoowo rap, fiyoowo, jom ngalu e politik, jeyaaɗo to leydi Najeriya-Ameriknaajo.[2][3][4]

Nguurndam gadano

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Olubankole Wellington jibinaa ko to leyɗeele dentuɗe Amerik ñalnde 27 mars 1981, jibnaaɓe mum ko Nijeernaaɓe. Ɓesngu maako warti lesdi Naajeeriya wakkati o mari duuɓi jowi. O fuɗɗii yimde ko e cukaagu makko e nder fedde makko eklesiya. Leñol makko ko Yoruba.[5][6]

Wellington janngi to Lagos ngam jaŋde mum leslesre. O naati duɗal hakkundeewal Fedde Ganndal Koɗki ngam jaŋde makko hakkundeere, o arti e jaŋde makko toownde to duɗal jaaɓi haaɗtirde Rensselaer Polytechnic Institute, New York, Amerik e dow bursi. O fuɗɗii ko e hitaande 2002 nde o woni e janngude.[7][8] O golliima kadi to GlobalSpec. E hitaande 2009, o ummii Amerik o fayti Naajeeriya, o sosi fedde makko to Lagos, o siifondiri naalankooɓe hono Niyola, Shaydee, Skales, e Wizkid e fedde nde. O yaltinii albom makko gadano, Back in the Building, e hitaande 2005. Albom makko gadano ko Ebute Metta O winndi jimɗi gadani ɗi Etisalat Nijeer ina wiyee "0809ja ngam nguurndam".

Banky W waɗii darnde mawnde e sahaa gadano MTV Shuga nde o rokki jimɗi tiitoonde eɓɓoore ndee, "Shuga" e Wizkid,L-Tido e Boneye. Miijo makko wonaa tan nanngude semmbe e mbaydi seppo ngoo kono kadi ina waɗi darnde tiiɗnde e siftinde mbaydi pinal sukaaɓe Afrik e oon sahaa.[9] Ndee ballondiral waɗii tonngoode daartol baɗngol faayiida ngol Shuga anndiraa, hawrude e wellitaare e mesasuuji teeŋtuɗi jowitiiɗi e jokkondiral e cellal. MTV Shuga Mashariki waɗii ngartam mum to Fuɗnaange Afrik e hitaande 2025 e yeewtere hesere nde sikke alaa ina weltina sukaaɓe.

2012-2013: R&BW

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Ñalnde heen caggal ñalngu ñalngu nguu, Wellington yaltinii albom mum keso R&BW e hiirde wiyeteende "Hiirde yiɗde mawnde" to Civic Centre, Ozumba Mbadiwe, duunde Victoria, Lagos, tawi ina waɗi naalankooɓe woɗɓe heewɓe, ina heen Iyanya e Waje. Ko ɗiɗo gadani e nder albom oo ko "Lowkey" e "Yes/No".

2017 : Fusde E.M.E

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Wellington habrii e lewru feebariyee 2018 wonde E.M.E ina fusee ngam wonde fedde diisnondiral ; o wiyi lefol ngol maa yahru yeeso no sosiyetee toppitiiɗo talanndeeji jowitiiɗi e yeeyde, yeeyde, PR, e kewuuji marke. Wellington innirii DJ Xclusive, Ebuka Obi-Uchendu, Tolu ‘Toolz’ Oniru, e debbo mum Adesua Etomi, ko kamɓe ngoni fedde adannde e kiliyaneeɓe sosiyetee mo innde mum wayli.

Gollondiral goɗɗal

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

E hitaande 2017, Wellington tawtoraama fuɗɗoode naalankaagal gollondiral mawngal, Iyasile Naa anndiraangal kadi The Legacy.

Golle politik

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Ñalnde 11 noowammbar 2018, Wellington hollitii anniya mum ngam suɓaade hooreejo leydi Lagos to Eti-Osa e nder suudu sarɗiiji leydi Najeriya, e dow laylaytol lannda Modern Democratic Party, sosaande e hitaande 2017.

Ñalnde 23 feebariyee 2019, Wellington foolii wooteeji diiwaan Eti-Osa, tawi ko Babajide Obanikoro mo fedde toppitiinde ko fayti e ƴellitaare (APC).

Ko adii wooteeji mawɗi 2023, Wellington hollitii wonde o ummiima e lannda Modern Democratic Party o fayti e lannda Peoples Democratic Party, o ɗaɓɓitii kadi tikket lannda ka ngam suɓaade kadi joɗnde laamu Eti-Osa to Lagos to suudu sarɗiiji leydi Najeriya. E lewru suwee 2022, Banky W heɓi tikket lannda Demokaraasi Leƴƴi ngam tawtoreede gardiiɗo lannda oo e nder diiwaan Eti Osa ko adii wooteeji 2023. Kono tan, wooteeji hooreejo leydi e suudu sarɗiiji fedde nde mbaɗi ñalnde 25 lewru bowte hitaande 2023, ko kanndidaa lannda Labour (LP) , Attah Thaddeus heɓi ɗum, tawi Banky W ina waasa kadi, jooɗorde fedde nde e nder leydi Najeriya. Jaagorgal ko feewti e wooteeji INEC hollitii njeñtudi ndii kono ardiiɓe lannda kaa njaɓaani ɗum. Jaagorgal lannda ka luulndiima njeñtudi ndii kono polis e konu noddaama ngam tabitinde jam e deeƴre. E nder yeewtere caggal nde njeñtudi woote ɗee anndaa, Banky W jaɓi njeñtudi INEC, o wiyi : « miɗo weltii no feewi, hay so tawii ko e foolde, sabu geɗe ɗe mbaaw-ɗen waɗde ».

Nguurndam neɗɗo

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Wellington resii Etomi e aada ñalnde 19 noowammbar 2017; jom suudu oo caggal ɗuum waɗi dewgal mum ɓalewal to Afrik worgo ñalnde 25 noowammbar 2017. O waɗii opereeji kanseer ɓalndu e dow ɓalndu makko e hitaande 2017. E fuɗɗoode hitaande 2021, Wellington e Adesua ndañii ɓiɗɗo gorko, Hazaiah Wellington.Ɓe keɓii reedu nduu e sirlu keewɗo e gartugol kesol ngol. E hitaande 2024, ɓeen ɗiɗo kolliti gargol ɓiɗɗo maɓɓe ɗiɗaɓo e lowre Instagram.

Diskogaraafi

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Alkule suudu

Wartugo nder suudu (2006)

Mr. Baawɗo (2008)

Ko njiy-ɗen e W (2009)

R&BW (2013)

Jimi Ko faati e U (2017)

Haalaaji Banke (2021)

EPs

Ko yeddaaka (2003)

Alkule mooftaaɗe

Laamu Mates ngonka hakkille (2012)

Filmogaraafi

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Hitaande Tiitoonde Darnde

2016 Fedde Dewgal Dozie Onwuka

2017 Fedde dewgal 2: Joɗnde Dubaï Dozie Onwuka

2018 Haa dow Bassey Fuɗnaange Otuekong

2019 Suukara ɓuuɓɗo Anikulapo

Njeenaaje cuɓaaɗe e nominaasiyoŋaaji

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Njeenaari binndol jimɗi John Lennon 2006, cate R&B, ngam ‘Tuumre am’.

Naalanke R&B ɓurɗo moƴƴude, njeenaaje wellitaare leydi Najeriya 2006

Naalanke R&B gorko ɓurɗo moƴƴude, njeenaari jimɗi keertiiɗi wuro, Amerik, 200

Albom ɓurɗo moƴƴude e nder winndere, njeenaaje weltaare Naajeeriya 2007 ngam 'Mr. Footi' Wideyoo R&B ɓurɗo moƴƴude, njeenaari wideyooji jimɗi Naajeeriya 2008 ngam 'Wota ɓuuɓnu ɓernde am'.

Ko ɓuri moƴƴude e jimɗi gorko, Hip Hop World Awards 2009 ngam 'Woto ɓuuɓnu ɓernde am'.

R&B gooto e hitaande, 2010 njeenaaje winndere Hip Hop ngam 'Strong Ting'.

Yimoowo R&B ɓurɗo moƴƴude (gorko) e wideyooji ɓurɗi moƴƴude 2010 njeenaari weltaare yimɓe wuro

Doggol yimooɓe Naajeeriya

  1. "The Future Awards 2010: Musician of the Year Nominee Profiles". Ladybrille. 6 January 2010. Archived from the original on 9 June 2010. Retrieved 22 March 2010.
  2. "Banky Wellington: 'Music was a platform to get in the door'". BBC News.
  3. "Banky Wellington Archives". The Guardian. Lagos, Nigeria.
  4. "Without sounding arrogant, I'm confident of defeating Banky W – Obanikoro". The Punch (in Engeleere). 2022-07-07. Retrieved 2022-07-17.
  5. Yoruba, NG Movies. "Meet Actor/Actress Banky W | Movies by Banky W". NG Movies Yoruba (in Engeleere). Retrieved 2024-07-31.
  6. Okonofua, Odion (2017-11-27). "10 things you didn't know about the celebrity couple". Pulse Nigeria (in Engeleere). Retrieved 2024-07-31.
  7. "Banky W faces criticisms on Ebute Metta". Vanguard. Lagos, Nigeria. 2 December 2011.
  8. "Naija 4 life - banky w + Lyrics". Naija Pals. naijapals.com. 11 May 2015. Retrieved 11 May 2018.
  9. "Banky W, Wizkid Lead Others For Shuga Soundtrack".