Basasa
Basasa
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki][waylu iwdi]
Aliyu ina wiyee seerti e ladde nde e sahaa Basassa, nafooje koloñaal makko to Gogel e Utai mbaɗti mo e nafoore nde e hitaande 1894, e nder wolde Gaya ; Yuusuf gaañiiɗo no feewi.[2] Sarkin-Dawakin-Tsakar-Gida Abbas e Dan-Makwayo Shehu kadi ƴamooɓe jappeere laamu, ɓe ndonkii jaɓde nde ɓe ngoni e leeso maayde makko ; Yusuf humpitaama e peeje ɗe Kaliifa Sokoto e oon sahaa Abdurrahman Danyen Kasko waɗi ngam ardaade konu Autumn e njillu punndi ngam haɓaade Yusufa,[1] tawi yumma mum Aliyu ko miñiiko debbo kaliifa oo; koronaasiyoŋ Aliyu ina sikkaa ina deeƴna Sokoto.[4]
Amiir leydi Kano
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki][waylu iwdi]
Ñalnde 19 lewru bowte hitaande 1894, Aliyu ardii Yusufawa en e heɓtude forso Kano ; Lebbi seeɗa caggal ɗuum Mohammed Tukur waraa to Guri addude joofnirde Basasa.Jam oo noon juutii. Caggal nde Kano naatnaa e kalifaandi Sokoto e hitaande 1896, Borno mo semmbini, senngo jiiɓru to fuɗnaange kalifaandi, fuɗɗii kampaañ cuusal e dow Kano e banngeeji tati. Sultanaat Damagaram- leydi vassal borno, Maradi e Ningi udditi yeesooji e sahaa gooto ngam yiɗde foolde kano. Faandaare Aliyu e Kano e huutoraade Puccitagol, Muskets Sango e kaɓirɗe Ottomaan goɗɗe, ɗum addani mo tiitooɗe Mai Sango e Zaki.[2] Hareeji makko e nder oo sahaa toowni mo e darnde Laamɓe e Emiiruuji konunkooɓe woɗɓe Kano. Ballaade Aali Zaki; Wakar Ali Zaki, mawninde dogdu mum e Kano Tygian, maayni innde mum e innde laamɓe mum hono Vazier- Ahmadu ; Galadima-Mahmuud, Madaki Kwairanga, Alkali-Suleman, Makama-Hamza e Sarkin-Bai-Abdusalaam.[1] Kadi e nder ɗeen kampaañuuji, ngam tiiɗtinde keeri