Jump to content

Basasa

Iwde to Wikipedia

[waylu iwdi]

Aliyu ina wiyee seerti e ladde nde e sahaa Basassa, nafooje koloñaal makko to Gogel e Utai mbaɗti mo e nafoore nde e hitaande 1894, e nder wolde Gaya ;  Yuusuf gaañiiɗo no feewi.[2]  Sarkin-Dawakin-Tsakar-Gida Abbas e Dan-Makwayo Shehu kadi ƴamooɓe jappeere laamu, ɓe ndonkii jaɓde nde ɓe ngoni e leeso maayde makko ;  Yusuf humpitaama e peeje ɗe Kaliifa Sokoto e oon sahaa Abdurrahman Danyen Kasko waɗi ngam ardaade konu Autumn e njillu punndi ngam haɓaade Yusufa,[1] tawi yumma mum Aliyu ko miñiiko debbo kaliifa oo;  koronaasiyoŋ Aliyu ina sikkaa ina deeƴna Sokoto.[4]

Amiir leydi Kano

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

[waylu iwdi]

Ñalnde 19 lewru bowte hitaande 1894, Aliyu ardii Yusufawa en e heɓtude forso Kano ;  Lebbi seeɗa caggal ɗuum Mohammed Tukur waraa to Guri addude joofnirde Basasa.Jam oo noon juutii.  Caggal nde Kano naatnaa e kalifaandi Sokoto e hitaande 1896, Borno mo semmbini, senngo jiiɓru to fuɗnaange kalifaandi, fuɗɗii kampaañ cuusal e dow Kano e banngeeji tati.  Sultanaat Damagaram- leydi vassal borno, Maradi e Ningi udditi yeesooji e sahaa gooto ngam yiɗde foolde kano.  Faandaare Aliyu e Kano e huutoraade Puccitagol, Muskets Sango e kaɓirɗe Ottomaan goɗɗe, ɗum addani mo tiitooɗe Mai Sango e Zaki.[2]  Hareeji makko e nder oo sahaa toowni mo e darnde Laamɓe e Emiiruuji konunkooɓe woɗɓe Kano.  Ballaade Aali Zaki;  Wakar Ali Zaki, mawninde dogdu mum e Kano Tygian, maayni innde mum e innde laamɓe mum hono Vazier- Ahmadu ;  Galadima-Mahmuud, Madaki Kwairanga, Alkali-Suleman, Makama-Hamza e Sarkin-Bai-Abdusalaam.[1]  Kadi e nder ɗeen kampaañuuji, ngam tiiɗtinde keeri