Black November (vidiyo)
Black November: Struggle for the Niger Delta is a 2012 Nigerian-American action drama film starring an ensemble cast that includes Hakeem Kae-Kazim, Mickey Rourke, Kim Basinger, Fred Amata, Sarah Wayne Callies, Nse Ikpe Etim, OC Ukeje, Vivica Fox, Anne Heche, Persia White, Akon, Wycclef Jean e Mbong Amata.[1] Ko Jeta Amata yuɓɓini e koolnii ɗum, ina haala daartol hare renndo Niiseer Delta e dow laamu maɓɓe e fedde petroŋ keewnde ngam hisnude nokkuuji maɓɓe ɗi ina mbonna e ɓuuɓri petroŋ ɓurndi heewde.[2]
Black Noowammbar, keɓɗo tiitoonde mum gila e lewru ndu daraniiɗo, hono Ken Saro-Wiwa, huutoraama e hitaande 1995,[3] ko mbaydi keɓtinaandi e filmo 2011 Black Gold. Ko ina wona 60% e dille ɗee ko reshot e dille ɓeydooje ɓeydaama ngam waɗde filmo oo "ɓuri heewde". Noowammbar ɓaleejo ko Bernard Alexander, Ori Ayonmike, Marc Byers, Wilson Ebiye, Hakeem Kae-Kazim e Dede Mabiaku ; njoɓdi peewnugol e yeeyde filmo oo fof ko e miliyoŋaaji 22 dolaar Amerik, e ko ɓuri heewde e kaalis mum ko baron petroŋ Naajeeriya.[4]
Filma oo, ko fiction tuugiiɗo e kewuuji goongaaji, o waɗnoo ko e nokku biyeteeɗo Kennedy Center ñalnde 8 mee 2012, o ƴeewndaa kadi ñalnde 26 suwee 2012, e nder Asamblee General Fedde Ngenndiije Dentuɗe ; nde hawri ko e ƴeewndooji bonɗi e ƴeewndooji bonɗi bonɗi. Kono, nde waɗii batte keewɗe caggal nde yalti ; Amata e peewnoowo filmo oo, hono Lorenzo Omo-Aligbe, noddaama to White House ko faati e filmo oo ; Kongres Bobby Rush e gollodiiɗo mum Republicain en biyeteeɗo Jeff Fortenberry kadi, filmo oo, ɓe keɓii heen humpito maɓɓe, haa o dañi heen, ɓe ndokkii ɗum en njuɓɓudi laamu nguu, tawi ina yiɗi ustude laamu leydi Najeriya e sosiyeteeji petroŋ hirnaange ngam laaɓtinde ɓuuɓri e nder Delta Niiseer.
Ngeesa
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E nder kasoo Warri to Niger Delta noose ina sosee ngam fawde Ebiere. Nde waylii Los Angeles, Kaliforni ; Tom Hudson, CEO Oil Hirnaange ina nanngaa e laawol mum feewde e laana ndiwoowa, fedde dillere ndee tagiraa "Front United United ngam Emancipation de Delta Leƴƴi Nigeria". Kiknap oo ko Tamuno ardii dillere ndee), Timmi, Opuwei, Timi e Pere caggal nde o waɗi aksidaa e saraaji tunnel mbedda ɗiɗaɓo. Kadi nanngaaɗo ko jaayndiyanke, Kristy, e kameraaji mum. Tom Hudson, debbo mum e Kristy, wondude e woɗɓe heewɓe e nokku aksidaa ina nanngee, ina yuɓɓinee e nder ndeeɗoo tunnel, tawi ina udditaa e banngeeji ɗiɗi ɗii kala. Waktuuji jeeɗiɗi, hay jokkondiral nanataa e tunnel - polis, fedde luulndiinde terrorism e renndo ngoo alaa miijo hol "terorist en" walla ko ɓe njiɗi. E nder ɗuum e nder tunnel, Tamuno wiyi Tom wonde ɓe ngoni ko e Los Angeles ngam hisnude Ebiere, o wiyi so Ebiere ina jokki e ŋakkude e nder leydi Najeriya, ndeen "goonga" ina foti yahdude e makko. O yaltina rewɓe e sukaaɓe, o yamiri Kristy yo winndu ko woni e tunnel.
Filma oo ina ɓuuɓtoo haa duuɓi 21 ko adii e nder yonta konu, Tamuno ina haalana yimɓe ɓee caɗeele mum en e nder kamera Kristy. Ebiere jibinaa ko to Warri e yonta Konu ; o joofniri duɗal hakkundeewal, o rokkaa bursi Oil Western ngam janngude caggal leydi. Duuɓi seeɗa caggal ɗuum, tuuba petroŋ e nder maayo Niiseer, yimɓe renndo ngoo ina njaha ina ƴetta petrol e nder tuuba, Dede, liɗɗi ina njiytoo wonde liɗɗi e nder maayo ina mbaraa e ɓuuɓri nebam. Polis ina ara e nokku ɓuuɓɗo oo, ina ɗaɓɓi nde Villagers en njaltini nokku oo, kono hay gooto nanaani ɓe. Ebiere ari e wuro — galle mum, o wiyi yumma makko e banndiraaɓe ina keɓa petrol e nokku ɓuuɓɗo. E laawol makko feewde e lowre ndee, lowre ndee ina ɓuuɓtoo ina wara yumma mum e banndiraaɓe mum. Puccitagol ngol ina wayi no ko aksidaa, saabii caggal gooto e poliseeɓe neldaaɓe ngam sarde petroŋ mooftuɓe petroŋ ina lampaaji simme caggal nde ɓe ndonki waɗde ɗum. O waraa kadi. Ebiere ina haalda e njillu denndinɗo gollotooɓe e Oil Hirnaange (Sosiyete rig Oil rig mo Amerik jooɗiiɗo to Warri) e terɗe renndo ngoo. Ɗuum tabitini mo no gooto e haalooɓe ngam Niger Delta Community, o ɓadtini Kate Summers, jaaynoowo jiɗɗo haala maako, o wi'i Ebiere ina seerti e heddiiɓe e yimɓe renndo ngo, Kate wonti gooto e sehilaaɓe Ebiere e wallidiiɓe Ebiere. Ebiere fuɗɗii yuɓɓinde seppooji jam e seppooji keewɗi ngam daande maɓɓe nana, ina haɓa e Niger Delta ngam laɓɓinde e jogaade no moƴƴi — ɓe ngoni ko e fiyde, e warde e/walla nanngeede e Military e nder golle ɗee. Ebiere ina rokka limce keewɗe ɗe wakili’en Hirnaange Oil ngam haɗde mo waɗde yimɓe, kono o saliima sahaa kala.
Sakinugo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- mbong Amata Bana Ebiere Perma
- Hakeem Kaem Kaem ko dede
- ENYINNAA NWIGLWE TAWBEL TAKA
- Mickey Rourke No Tom Hudson
- Sarah Wayne ina hiisa no Kate Summers
- Kim Basinger hono Kerecee’en
- OC Ukeje bana Peter Gadbi
- Vivica Fox as Angela
- Persia White ko tracey
- Fred Amata No Laamɗo Gideyon nii
- Wycclef jean no timi gabriil
- Akon hono opuwei
- NSE ikpe-etim ko awokaa Ebiere
- Barbara Soky ko Franca
- Dede Mabiu hono Kapiteen Kuule
- Zack amata ko mawɗo kuku
- Isaac Yongo ɗo mawɗo gadbia
- William Goldman A Rick Peterson
- Heche anne ko Barbra
- Lanny ina wona agent cole
- Stephenie kleine no waɗiraa nii
- Emanuwel okhakhu ko oko mawɗo
- Ivar brogger no nan-ɗaa
- Nathin butler ko jaak
- Jane Unogwu a ko hosanna
- Razaq Adoti akam timi
- Cindy Vela ko DJ Star asliijo
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ Wyclef Jean & Akon Starring in Black November". Archived from the original on 5 December 2020. Retrieved 30 June 2014
- ↑ Kogbara, Donu; Otas, Belinda (29 August 2012). "Black November: Niger Delta film spills powerful story". The Africa Report. Archived from the original on 14 July 2014. Retrieved 30 June 2014
- ↑ Seun (5 April 2013). "What Jeta Amata Told Cnn About his new Movie Black November". BON. Best of Nollywood. Archived from the original on 23 September 2015. Retrieved 2 August 2014
- ↑ Kogbara, Donu; Otas, Belinda (29 August 2012). "Black November: Niger Delta film spills powerful story". The Africa Report. Archived from the original on 14 July 2014. Retrieved 31 July 2014.