Jump to content

Bode George

Iwde to Wikipedia
Bode George
ɓii aadama
Jinsugorko Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuNaajeeriya Taƴto
InndeBode Taƴto
Innde ɓesnguGeorge Taƴto
Ɗuubi daygo21 Jolal 1945 Taƴto
ƊofordeLagos Taƴto
ƊemngalYarbankoore Taƴto
WoldeInngilisjo, Yarbankoore, Nigerian Pidgin Taƴto
Sana'ajingaɗoowo siyaasaje Taƴto
Position heldGovernor of Ondo State Taƴto
Janngi toJanngirɗe Laagos Taƴto
Member of political partyPeoples Democratic Party Taƴto
LenyolYimɓe Yarbanko'en Taƴto

Olabode Ibiyinka George ListenN ("Bode George") (jibinaa ko ñalnde 21 noowammbar 1945) ko politikaajo leydi Najeriya, wonnooɗo guwerneer konu leydi Ondo, caggal ɗuum o woni hooreejo laamu portooji leydi Najeriya, ndeen o woni cukko hooreejo leydi e nder diiwaan Demokaraasi PD mo bannge worgo-fuɗnaange leydi ndii.[1]

Duuɓi gadani

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

George jibinaa ko ñalnde 21 noowammbar 1945, to Lagos. O heɓi B.Sc. e MBA.Bode George wonti Komodor e nder laana ndiwoowa leydi Najeriya, o toɗɗaa Guwerneer konu leydi Ondo (1988–1990).[2]

E nder yewtere nde o waɗi nder lewru Juko hitaande 2002, guwerneer lesdi Lagos, Bola Tinubu, wi'i Bode George ɗon mari haaje fottugo bee kiitaaji dow kuugal maako haa lesdi Ondo. O wiyi "Bode George e wondiiɓe mum yahdiiɓe goongɗinɓe arbitraaji militeer en ina poti haaleede e haalaaji laaɓtuɗi wonde sahaa maɓɓe ɓennii, min ngoni ko e les demokaraasi jooni." E nder jaabawol hooreejo lannda PDP, Alhaji Muhammed Muritala Ashorobi, wi'i Bode George woodi limngal mawngal bana guwerneer lesdi Ondo ɓooyma, nden boo kuuɗe ɗe o mahi ɗe laati monumndaaji mawɗi.O sosi Politeknik Rufus Giwa, Owo bee yamiroore nder hitaande 1990, janngirde nde jooni mari ko ɓuri40.[3][4]

O wonti mawɗo konu, to Seneraal Oladipo Diya nde o woni hooreejo konu, hakkunde 1993 e 1997. George wonnoo kadi ko Direkteer to duɗal jaaɓi haaɗtirde konu leydi Najeriya (NWC).[5][6][7]

Hooreejo Hukuuma Portooji

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

George toɗɗaama hooreejo hukuumaaji portugo lesdi Naajeeriya nder hitaande 1999.E lewru feebariyee 2001, nde o yilliima hukuumaaji portugo lesdi Naajeeriya, Bode George noddi ɓesdaari kisal, nden o yewti dow caɗeele leeltugo yoɓugo ceede ɗuuɗɗe ɗe hukuumaaji portugo lesdi Naajeeriya yoɓata, diga hukuumaaji pamari ɗi Markle Pro Li Sosiyetee Delta Steel e Sosiyetee jolngo ndiyam hakkundeejo. E lewru abriil 2001, George wiyi wonde ina jeyaa e ko addani porto oo ustaade, ko naatooɓe e leydi ndii ina ɗaɓɓi ustude marsandiis mum en sabu kulol heɓtaade ɗum en. E lewru mee 2001, Bode George noddii mahngo portooji kesi joorɗi e depasuuji ngam haɓaade ŋakkeende nguura. E lewru suwee 2001, mawɗo leydi ndii hono Bode George yamiri yo denndaangal konte ɗe ngalaa ko njaltine e nder laaɗe diwooje Lagos ngam ustude nokku. E lewru juko hitaande 2002, o ñaagii jom en kammu en seppooji ngam ustude marsandiis to portooji Lagos nde ngartata e golle.[8][9][10]

E lewru marse 2003, George yetti fedde Grimaldi ngam waɗde heen ngalu mum e nder leydi Nijeer, o wiyi NPA maa safru ŋakkeende jolngo laanaaji e nder porto RORO e yaajnude nde laamu nguu heɓi laamu e lewru abriil.E lewru ut 2003, e haalde peeje ngam privatiseede golle porto, Bode George wiyi "Illusion a butom, PA has hirjinii pinal ŋakkere hakkille e nder jokkondire e kaɓirɗe, batte yaajɗe ɗe ngalaa ɗo tuugii ngam soodde kaɓirɗe e kaɓirɗe ɗe njiɗaa ngam haajuuji golle men, ŋakkeende ƴettugol no haanirta nii e laabi njuɓɓudi defte jamaanu, ŋakkeende toppitagol e njuɓɓudi jawdi men laawol kesol ro harsh goonga of give."

E lewru oktoobar 2003, ardiiɓe mawɓe e yiilirde laamu portooji leydi Nijeer ndartinaama. Gardiiɗo keso oo, hono mawɗo Adebayo Sarumi, ƴettii ƴeewooɓe ngam ƴeewtaade golle mawɗe goodɗe ɗee. Ƴeewndo maɓɓe yiyti ko ŋakkeende. Nde artiraa ko Komiseer toppitiiɗo bonanndeeji faggudu e kaalis e gardagol Nuhu Ribadu, fuɗɗii wiɗtooji e hitaande 2005.

George ina ɓadtii hooreejo leydi Olusegun Obasanjo, o rokkaama ɓural e yeeyde cuuɗi e nder diiwaan Lagos. E hitaande 2001, George waɗtaa cukko hooreejo leydi PDP to diiwaan fuɗnaange-rewo. Caggal mum o wonti cukko hooreejo leydi PDP, Sud, caggal ɗuum o wonti cukko hooreejo leydi PDP.

E nder seppo lewru marse 2001, George feeñii e wallitde mawɗo Funsho Williams, gonɗo ɗiɗaɓo e wooteeji guwerneeruuji diiwaan Lagos e hitaande 1998, e nder lannda Alliance pour la démocratie (AD), ngam wonde kanndidaa PDP e wooteeji guwerneeruuji 2003. Williams caggal ɗuum ummiima e PDP.E lewru feebariyee 2002, e jaabawol tuumeede wonde PDP ina fawa njoɓdi e dow yiɗɓe heɓde jappeere laamu, Bode George wiyi lannda kaa meeɗaa rokkude yamiroore hono ndee, kala nanngaaɗo ina waɗa ɗum, maa nannge, rokketee Polis. E lewru ut 2002, Nick Mbaezue, hooreejo fedde yimɓe Anambra (APF) e nder fedde diiwaan Anambra, tuumi Bode George wonde ina sooda laamu PDP e fedde guwerneer.

E lewru Yarkomaa 2003, mawɗo Olorunfunmi Bashorun, hooreejo sosɗo lannda Demokaraasi Leƴƴi e nder diiwaan Lagos, e ardiiɓe woɗɓe, ɗaɓɓiri hooreejo leydi ndii ngam caɗeele e nder lannda ka. Ɓe tuumi George e ƴamoowo maako Alhaji Murtala Ashorobi dow ɓe ɗon mari haaje ƴamɗe.E nder lewru Abriil 2004, George yeddi kala ko o waɗi dow ko laarani nanngugo guwerneer Bola Tinubu diiwal Lagos e guwerneerji ɗiɗo feere. Ɓe tato fof ina tawtoree wirwirnde to Iyin-Ekiti, nde ɓe nanngaa e juuɗe soldateeɓe e poliseeɓe.

E lewru suwee 2004, fedde feccere PDP tuumi Bode George, hooreejo lannda ka to bannge worgo-fuɗnaange, senaateer Adeseye Ogunlewe, e Mohammed Ashorobi, hooreejo diiwaan PDP, e ustude lannda ka e dow hulɓinaade, e ƴaañde, e ƴaañde e huutoraade laamu. E lewru juko hitaande 2004, wonno ko kiris e nder diiwaan Anambra ɗo suudu sarɗiiji adii wiyde wonde guwerneer Chris Ngige woppii laamu, cukko guwerneer, Okey Udeh ina foti ƴettude nokku mum, caggal ɗuum ɓe mbayli kuulal maɓɓe ɓe mbiyi ɓe majjinaama e anniya. Bode George ardii fedde PDP nde wasiyii Okey Udeh yo woppu laamu.

E lewru Yarkomaa 2005, This Day hollitii wonde Bode George ina ɗaminaa maa won hooreejo leydi PDP e nder batu ngenndiwal lannda ka e lewru noowammbar. E lewru sulyee 2005, o artiraa e cukko hooreejo leydi PDP (Fuɗnaange). E lewru feebariyee 2007, Olabode George noddii yo cukko hooreejo leydi ndii, hono Atiku Abubakar, mo woppi lannda Kongres (AC) woppi laamu.

E lewru marse 2008, hooreejo leydi PDP, laamɗo Vincent Ogbulafor, riiwti Bode George e yiilirde laamu fedde demokaraasi leƴƴi (PDI). E lewru abriil 2008, Goomu diisnondiral ngenndiwal PDP (NDC), mo Bode George ardii, fusi.

Ñaawooje EFCC

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

E lewru Abriil 2005, Olabode George hulɓinii ñaawoore ngam haalaaji jaayndeeji ɗii mbiyata ko fenaande N85 miliyaar (N85 billion) udditaama e nder hukuuma portooji leydi Naajeeriya (NPA) nde o woni hooreejo hukuuma NPA. O siftinii tuume ɗee ko ɗe ngalaa maanaa, ɗe ngalaa tuugnorgal, ɗe ngalaa miijo.

O tuumaama e Komisiyoŋ toppitiiɗo bonanndeeji faggudu e kaalis (EFCC) nde Nuhu Ribadu ardii ɗum, tawi ko o tuumaaɗo fenaande to NPA. Kono tan, ina yaaji e haalaaji wonde ko hooreejo leydi ndii, hono Olusegun Obasanjo, reeni mo e ñaawoore. Ciimtol EFCC yaltungol ñalnde 1 abriil 2005 hollitii wonde terɗe yiilirde NPA, ina heen hooreejo Bode George, e njuɓɓudi NPA ina poti faweede kuuge ngam ustude kuule e sarɗiiji laamu jowitiiɗi e dokkal golle, ina poti kadi ñaaweede ngam feccude golle e ustude njoɓdi laamu kuule. Hooreejo leydi Obasanjo jaɓaani ko yiytaa koo, wiyi ko ɗum huunde nde alaa ɗo haaɗi, o yamiri yo wiɗto ngoɗngo waɗte. Ciimtol ɗiɗaɓol EFCC ngol laaɓtinii Bode George.E lewru noowammbar 2005, EFCC noddii Bode George e batu ngam yeewtidde e haala lannda ɗo innde makko ummii.[39] E lewru marse 2006, fedde wiyeteende Alliance for Démocratie (AD) noddii hooreejo leydi ndii, hono Olusegun Obasanjo, yo ñaaw cukko hooreejo leydi ndii, hono Olabode George, e njuɓɓudi laamu e njuɓɓudi NPA, sabu tuumeede wonde ɓe ndokkaama kontraaji ɗi ngalaa nafoore, fotde miliyoŋaaji N60.

E lewru ut 2008, EFCC e gardagol hooreejo mum keso Farida Waziri nanngi Olabode George to Lagos, o ñaawii mo e woɗɓe nayo e dow 163 limre-tuumeede fenaande, ɗooftaade yamiroore sariya, huutoraade golle mum e tuumeede rokkude kontraaji ɗi ngalaa sariya, fotde N84 miliyaar cha4man e N1. Caggal nde ñaawoore ndee fuɗɗii, EFCC ustii ñaawoore ndee haa 63 ñaawoore. E lewru oktoobar 2009, Bode George nanngaa, o ñaawaa lebbi 30 kasoo. Ñaawoore ndee ko ñaawoowo biyeteeɗo Joseph Olubunmi Oyewole rokki ɗum.Ñaawirde ndee hollitii tuumaaɗo oo ina waɗi 47 e nder 68 tuumeede. Hakke ñaawoore ndee ɓeydiima haa duuɓi 28, kono limlebbi ngam salaade yamiroore sariya laamiima yo dogdu e sahaa gooto fotde lebbi jeegom, limlebbi ngam inflation contract ndeen yo dogdu e sahaa gooto fotde duuɓi ɗiɗi.

Awokaaji George mbaɗii wullitaango, ɓe ɗaɓɓiri yo o yoɓ kaalis haa nde wullitaango ngoo safretee. Kono wullitaango ngoo saliima e ñaawirdu nduu.Ko o kasoo, mawɗo Bode George e wondiiɓe mum mbaɗtaa e V.I.P. taƴre kasoo oo. Ɓe ɗaɓɓaaka ɓoornaade comci kasoo, ɓe njaɓaama kadi ñaamde ko ɓesnguuji maɓɓe peewnata.Ñalnde 13 desaambar 2013, Ñaawirde Toownde yaltinii kuugal Bode George. Ñaawirde ndee, e gardagol ñaawoowo John Afolabi Fabiyi, wiyi wonde EFCC alaa ko holliti wonde George ina anniyii waɗde fenaande to NPA, tee tuumeede « feccude kontraaji » anndaaka e sariya.

  1. Ezra Ijioma (1 November 2009). "And the Curtain Falls". Daily Champion. Retrieved 2009-11-09.
  2. Jide Ajani (October 27, 2009). "Night of long knife for Bode George...a news analysis". Vanguard. Retrieved 2009-11-09.
  3. Francis Ugwoke (2003-03-07). "We are Ready for Port Development - Bode George". This Day. Archived from the original on 2005-01-24. Retrieved 2009-11-09.
  4. Francis Ugwoke (2003-08-22). "NPA Plans for New Role in Port Landlord Model". This Day. Archived from the original on 2005-04-25. Retrieved 2009-11-09.
  5. "Nigeria: Surprise, shock as ruling party stalwart, others land in Nigerian prison". Afrique en ligne. 2009-10-27. Archived from the original on 2009-10-30. Retrieved 2009-11-09.
  6. "The Ribadu Committee Report on NPA that nailed Bode George, others". The Vanguard. October 27, 2009. Retrieved 2009-11-12.
  7. DANIEL OCHENELU. "Fall of Bode George, other Obasanjo men". Weekly Trust. Archived from the original on 2011-07-08. Retrieved 2009-11-12.
  8. Abiodun Fanoro and Yetunde Oyegbami (October 29, 2009). "Bode George, others appeal verdict". Guardian. Retrieved 2009-11-08.Template:Dead linkTemplate:Cbignore
  9. Emma NNADOZIE (October 31, 2009). "Why Bode George, others refused prison uniforms". Vanguard. Retrieved 2009-11-12.
  10. "Supreme Court Discharges PDP Chieftain Bode George of Corruption Conviction". Vanguard (Nigeria). 2013-12-13.