Bola Kuforiji-Olubi
| Jinsu | debbum |
|---|---|
| Ɓii-leydiyankaaku | Naajeeriya |
| Ɗuubi daygo | 28 Siilto 1936 |
| Date of death | 3 Bowte 2016 |
| Ɗemngal | Yarbankoore |
| Wolde | Inngilisjo, Yarbankoore |
| Sana'aji | banker, chartered accountant, ngaɗoowo siyaasaje |
| Position held | minister |
| Janngi to | University of London |
| Award received | Officer of the Order of the Niger, Civil Division |
Mawɗo Bola Kuforiji-Olubi OON MON (28 suwee 1936 – 3 desaambar 2016) ko jom leydi Nijeer, jom konte, jom bankeeji e politik.[1] O woniino jaagorde njulaagu e njulaagu e hitaande 1993 e laamu ngenndiwal joofnirde hooreejo Ernest Shonekan. Ko jiidaa e tiitooɗe laamɗo goɗɗe keewɗe, o joginoo ko Otunba Ayora mo Ijebu Ode.[2]
Ngendam
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Jaŋde e terɗe
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Kuforiji-Olubi Bola jibinaa ko ñalnde 28 suwee 1936. Bola Kuforiji-Olubi heɓi bak mum to duɗal jaaɓi haaɗtirde Londres e hitaande 1963, o heɓi B. Sc. teddungal e nder Faggudu. O fuɗɗi golle makko ko e jannginoowo to duɗal leslesal katolik sukaaɓe rewɓe Zawan, Jos, to diiwaan Plateau, o woni hooreejo duɗal ngal e hitaande 1955, tawi omo yahra e duuɓi 19. E nder golle makko caggal ɗuum, o wonti sehil duɗal Char7ter, to Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer17, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer17, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer17, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Angalteer, e nder leydi Galles e hitaande 1955 Duɗal binnditagol sosiyeteeji (ACIS) e hitaande 1964. O woniino kadi tergal e Duɗal Njuɓɓudi Nijeer (FMIN) e Duɗal Ardiiɓe Angalteer .
Teddungal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Kuforiji-Olubi ko keɓɗo ɗeeɗoo teddungal e njeenaaje :
•Doktoraa e njuɓɓudi njulaagu to duɗal jaaɓi haaɗtirde ganndal e karallaagal leydi Enugu, hitaande 1997
Doktoor sariya, LLD honoris causa (e ɗemngal latin : « ngam teddungal »). Duɗal jaaɓi haaɗtirde Bayero, Kano, hitaande 2004
•Doktoor ɓataakeeji (Honoris Causa), Duɗal jaaɓi-haaɗtirde Olabisi Onabanjo, Ago Iwoye, diiwaan Ogun, hitaande 2006.
•Njeenaari ngenndi ndi tergal Ordre of the Niger e hitaande 1979 ngam darnde makko e jaŋde njuɓɓudi e ɓamtaare renndo-faggudu leydi Nijeer
•Seedantaagal njeenaari ngal Fedde Ngenndiije Dentuɗe rokki rewɓe e hitaande 1980
•Njeenaari ɓurndi moƴƴude ummoraade e duɗal jaaɓi haaɗtirde Benn's Skonit Club e hitaande 1988
•Darnde Grammaire Honoraire CMS e duɗal grammar CMS e hitaande 1988
•Njeenaari ɓurndi moƴƴude ndi Biraam Naajeeriya rokki e hitaande 1992
•Njeenaari winndereeri ɓurndi moƴƴude ngam ƴellitde golle njulaagu, Duɗal Karallaagal Massachusetts, Cambridge, Massachusetts, Amerik.
•Heɓoowo njeenaari 2002 ngam debbo baawɗo golle e les njiimaandi nokku ƴellitaare debbo, Abuja, 2005.
Darnde jogaande
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Kuforiji-Olubi golliima e golle keewɗe e nder leydi hee e nder winndere ndee. Ko kanko woni hooreejo 25ɓo duɗal jaaɓi haaɗtirde Naajeeriya, kadi ko kanko woni debbo gadano wontude hooreejo duɗal ngal; nde o woni e laamu ndee, o udditi Kursus karallaagal hiisa.
Ko kanko woni debbo Naajeeriya gadano won'de hooreejo sosiyetee keewɗo leyɗeele (VYB Industries Limited, jogiiɗo fedde Biritaan (Inchcape plc) e debbo gadano hooreejo sosiyetee limtaaɗo e limlebbi (Bewac Plc).
Kufuriji-Olubi ina ardii walla ina gollina e nder dipiteeji sosiyeteeji keewɗi goɗɗi. Ko kanko woni Hooreejo gadano e ƴellitaare maayo Osun (tuggi 1976 haa 1980) e tergal e diiso doosɗe Duɗal wiɗtooji renndo e faggudu leydi Nijeer (NISER) (tuggi 1981 haa 1983). O toɗɗaa hooreejo fedde kaalis mawnde, wiyeteende United Bank for Africa Plc, e hitaande 1984, o woni debbo gadano jogaade ndeen jappeere e nder Afrik to fuɗnaange Saharaa haa hitaande 1990. O woni kadi caggal ɗuum cukko hooreejo batu ngenndiijo ko faati e politik caggal leydi Nijeer (haa hitaande 2000) e tergal Komiseer ngenndiijo ko faati e dingiral (tuggi 1986 haa 1989). Tergal fondation e hooreejo fond endowment jangirde lesdi Lagos, o toɗɗaama bana hooreejo tedduɗo (malla ministaajo) ngam filu e turism nder laamu lesdi Naajeeriya wakkatiire nder hitaande 1993. Ko jiidaa e ɗum, o laati kadi cukko hooreejo e komisinaajo federal ngam lesdi Ogun haa mooɓgal ceede.
Binndanɗe
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]•Debbo jom ngalu e njuɓɓudi kaalis ngam wuurde (1987)
•Reforme golle laamu e nder faggudu ƴellitooru (1988)
•Debbo golloowo : fedde marginaale, caɗeele e peeje ngam heɓde nafoore, rewrude e porogaraamuuji peeñɗi renndo e nder duɗal ardiiɓe (1989)
•Jaŋde karallaagal ko ballondiral karallaagal e ɓeydagol faggudu e nder leyɗeele ƴellitiiɗe (1992)
•Waylude laawol - ko binndoowo gooto.
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ "Obituary: Kuforiji-Olubi, headmistress at 19, 1st female ICAN president - a woman of many firsts". thecable.ng. Retrieved June 17, 2025.
- ↑ Aka, Jubril Olabode (2012-02-01). Nigerian Women of Distinction, Honour and Exemplary Presidential Qualities: Equal Opportunities for All Genders (White, Black Or Coloured People). Trafford Publishing. pp. 61–62. ISBN 9781466915541. Retrieved 19 October 2014.