Jump to content

Boss Mustapha

Iwde to Wikipedia

Boss MustaphaListenR CFR

Boss Mustapha
ɓii aadama
Jinsugorko Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuNaajeeriya Taƴto
ƊofordeHong Taƴto
Sana'ajingaɗoowo siyaasaje Taƴto
Position heldSecretary to the Government of the Federation Taƴto
Janngi toJanngirɗe Ahmadu Bello Taƴto

(jibinaa ko hitaande 1956) ko awokaajo e siyaasaajo leydi Naajeeriya, o woniino binndoowo laamu fedde (SGF) leydi Naajeeriya gila 2017 haa 2023, kadi ko hooreejo fedde toppitiinde ko fayti e COVID-19.[1][2][3][4][5][6]

O woniino ardiiɗo hukuumaaji pamari lesdi Naajeeriya haa o toɗɗaama ngam lomto Babachir David Lawal bana SGF diga hooreejo lesdi Naajeeriya Muhammad Buhari nyande 30 Oktoba 2017.

Mustapha jibinaa ko hitaande 1956 to Garaha, wuro ngo woni ko e nokku laamu Hong to diiwaan Adamawa to Fuɗnaange-rewo. Mustapha janngi haa janngirde arandeere haa Hong, Adamawa, nden o yahi haa janngirde mawnde haa lesdi Maiduguri, lesdi Borno ngam jaangirde maako haa janngirde mawnde. O heɓi janngirde makko e hitaande 1976. O naati duɗal jaaɓi haaɗtirde Ahmadu Bello to Zaria ɗo o heɓi Bachelor of Law (LL.B) e hitaande 1979. O yahi haa duɗal sariya leydi Naajeeriya, Lagos ngam janngude sariyaaji ɗi o heɓata ɗii hitaande wootere, o heɓi janngirde makko e hitaande 1980. O noddiraa to duɗal jaaɓi haaɗtirde sariya leydi Naajeeriya e hitaande wootere. O waɗii golle makko ngenndiije doosɗe hitaande wootere hakkunde 1980 e 1981.

Mustapha fuɗɗi kuugal maako nder suudu sariya haa Messrs Onagoruwa & Co haa Lagos bana awokaa nder hitaande 1983. O waɗi balɗe 10 nder suudu sarɗiiji lesdi Italina Sotesa Nigeria Limited ko adii.E hitaande 1994 o sosi suudu sarɗiiji maako haa lesdi ndi'i Adriot Lex & Co. woniino konsul mawɗo tuggi 2000 haa 2006. Mustapha woniino tergal e dipiteeji keewɗi e nder sosiyeteeji peewnugol, sarwisaaji kaalis e fannuuji petroŋ e gaas – o siforaama ko "guru boardroam".[7][8]

Fuɗɗoode golle politik

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Mustapha naati politik ko e kitaale 1980 caggal nde o heɓi bak makko to bannge sariya. Hakkunde 1988 e 1989 o woniino tergal e Asaambele doosɗe leydi, fedde nde ƴetti doosɗe leydi Najeriya tataɓo. E hitaande 1989, Mustapha wonnoo hooreejo diiwaan lannda Solidarite leƴƴi (PSP) e nder diiwaan Gongola mo alaa ɗo haaɗi kono lannda ka ina jeyaa e lanndaaji politik keewɗi ɗi hooreejo diiwaan oo, hono Seneraal Ibrahim Babangida, fusi. Hakkunde 1990 e 1991, Mustapha wonnoo ko hooreejo diiwaan Adamawa, lannda Sosiyaal Demokaraasi, gooto e lanndaaji ɗiɗi ɗi diiwaan oo sosi e laamu konu. O dañii darnde ngam suɓaade guwerneer diiwaan Adamawa e hitaande 1991 e les lannda ka kono o dañii caɗeele e Abubakar Saleh Michika mo kawtal leydi ndi..[9]

E hitaande 2000, Mustapha wonno tergal e goomu hooreejo leydi ngu hooreejo leydi Olusegun Obasanjo hokki ngam wiɗitugo kuuɗe hukuumaaji pamari lesdi Muhammadu Buhari. Buhari acci kuugal hooreejo hukuuma kan ko adii. Goomu nguu, Goomu njuɓɓudi hakkundeejo, waɗii golle mum en kono ciimtol ngol meeɗaa yaltineede. Mustapha woniino cukko hooreejo leydi ndii e kampaañ gardagol leydi ndii, tawi cukko hooreejo leydi ndii e oon sahaa, hono Atiku Abubakar, e nder wooteeji gardagol leydi ndii e hitaande 2007.[10][11].[12]

Mustapha woni cukko hooreejo lesdi Naajeeriya. Lannda ka ɗon nder lanndaaji 3 mawɗi ɗi hawti ngam sosde All Progressives Congress ñalnde 6 lewru feebariyee 2013 ngam heɓuki wooteeji lesdi Naajeeriya 2015. E hitaande 2014, ɓaawo kawtal lanyol maɓɓe o Mustapha ɗon mari bawɗe suɓugo lesdi Naajeeriya, o heɓi nasaraaku ngam suɓol lesdi Naajeeriya.O ɗonno nder kampaniiji suɓol lesdi Naajeeriya, nden o ɗonno nder terɗe komitiiru lesdi Naajeeriya nder suɓol lesdi Naajeeriya nder hitaande 2015, ko waɗi Muhammadu Buhari heɓi laamu. O jeyaa kadi ko e yiilirde toppitiinde ko fayti e lannda kaa.

Koolaaɗo kuuɓal laamu fedde nde

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Ƴeew kadi: Sekereteer laamu Fedde ndee

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Mustapha toɗɗaama hooreejo laamu fedde nde ñalnde 30 oktoobar 2017 caggal nde Babachir David Lawal woppitaa golle mum lebbi jeegom ko adii ɗuum sabu mum huutoraade kaalis laamu. O hunii laamu ñalnde 1 noowammbar 2017 e nder batu fedde nde, to suudu sarɗiiji leydi ndii, to Villa Presidential, Abuja.

Ñawu koronaawiris

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Ƴeew kadi: Ñawu COVID-19 e nder leydi Nijeer

Ñalnde 9 lewru mars, hooreejo leydi ndii, Muhammadu Buhari, sosi fedde toppitiinde golle hooreejo leydi ngam haɓaade mboros o e nder leydi ndi. SGF Boss Mustapha toɗɗaama hooreejo fedde nde terɗe sappo e ɗiɗi, gila ndeen fedde nde ina waɗa batuuji ñalnde kala.

O jeyaa ko e juɓɓule keewɗe karallaagal ina jeyaa heen :

Fedde awokaaji Afrik

Fedde awokaaji Commonwealth

Fedde Adunaare Awokaaji

Duɗal jojjanɗe aadee

Njeenaaje e njeenaari

E lewru Oktoobar 2022, hooreejo leydi Muhammadu Buhari hokki Mustafa teddungal lesdi ndi'i, hono kuugal lesdi ndi'i (CFR).

  1. Okogba, Emmanuel (7 October 2022). "Buhari's national honours". Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 11 October 2022.
  2. Agbakwuru, Johnbosco (30 October 2017). "Breaking: President Buhari appoints new SGF". Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 14 January 2018.
  3. "FOR THE RECORD: Official citations of Buhari's ministers, SGF". Premium Times. 21 August 2019. Retrieved 16 June 2022.
  4. Ugwu, Romanus (14 June 2022). "APC narrows search to Dogara, Boss Mustapha, Ganduje". The Sun. Lagos, Nigeria. Retrieved 29 August 2024.
  5. Chime, Vivian (10 March 2022). "Boss Mustapha: Nigeria's security situation improving — separatist threats have reduced". TheCable. Retrieved 22 August 2024.
  6. "President Buhari Appoints SGF Boss Mustapha As Chairman Of Presidential Task Force On Coronavirus". President Buhari Appoints SGF Boss Mustapha As Chairman Of Presidential Task Force On Coronavirus. Retrieved 15 July 2020.
  7. Inyang, Ifreke (30 October 2017). "Buhari sacks Babachir Lawal as SGF, replaces him with Boss Mustapha". Daily Post. Lagos, Nigeria. Retrieved 15 July 2020.
  8. Busari, Kemi (30 October 2017). "PROFILE: Boss Mustapha, Nigeria's new SGF". Premium Times. Retrieved 14 January 2018.
  9. China, Chidi (30 October 2017). "Mustapha the new Boss — the man Obasanjo appointed to probe Buhari's PTF". TheCable. Retrieved 16 January 2018.
  10. Maram, Mazen (7 February 2013). "Nigerian Biggest Opposition Parties Agree to Merge". Bloomberg. Retrieved 29 August 2024.
  11. Oluwagbemi, Ayodele (30 October 2017). "10 things you should know about new SGF, Boss Mustapha". The Punch. Retrieved 29 August 2024.
  12. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "Nation".