Chavuma
| Lesdi | Sammbiya |
|---|---|
| Nder laamoore | Northwestern Province |
| Hiiri-weeti pelle | UTC+02:00 |
| Jonde kwa'odineto | 13°4′30″S 22°41′15″E |
| Laawol ngol laamu anndani | https://www.chavumacouncil.gov.zm/ |

Chavuma ko wuro e nder diiwaan Fuɗnaange-rewo leydi Zambie, woni ɗoon e ɗoon to fuɗnaange keeri hakkunde mum e Angol Wuro ngo ina woɗɗi Lusaka (laamorgo leydi Zambie) ko ina tolnoo e 1 100 kiloomeeteer e wuro Kalipande, ngo woni ko e keerol Angalteer. Ngo woni ko e maayo Zambezi. Ko ɓuri heewde e nokkuuji ɗii ina njeyaa heen : Chavuma Falls, tawi ko luumo ina waɗa e keerol ngol, ina addana yimɓe leyɗeele ɗiɗi ɗee kala njulaagu.
Daartol juutngol
Ndee feccere limtaani hay lowre wootere. Tiiɗno, mballu ngam moƴƴinde ndee feccere e ɓeydude ciimtol e lowre koolkisaande. Kaɓirɗe ɗe ngalaa iwdi ina mbaawi luulndaade e ittude. (Novembre 2024) (Anndu no e hol nde ittata ndeeɗoo mesaas) Chavuma ina jogii yimɓe ko famɗi fof 35 000 ko ɓuri heewde e mum en ummorii ko Lunda to fuɗnaange, tawi ko yimɓe Luvale to bannge hirnaange, hakkundeere sabu yah-ngartaa yimɓe ummoriiɓe bannge hirnaange haa fuɗnaange, CBD ko Lundas e Luvales fof, ɓe ɓuri heewde ko remooɓe e liɗɗi. Nokku Chavuma ina jogii aadaaji keewɗi, taariindi leñol Lunda ina yahra e hitaande 1837 laamu cakkitiingu nguu mawɗo Ikalawanda Musheta Mpindi e galle mum to Manzeki. Mawɓe Lunda laami fuɗnaange Chavuma haa hitaande 1950 nde mawɗo Chisamba Willie Musheta lomtii Luweji Nkondi Lyonivwa. Ko e laamu Luweji Nkondi Lyonivwa seppooji ɗii ummii e ko ɓuri heewde e Luvale, haa e hitaande 1962 Mwanti Yamva naati heen, siftini Luweji ngam artirde jam, leydi ndi heddii e laamu mawɗo Ishindi. Distrik Chavuma haa hannde ko nokku jaajɗo mo leydi mawndi feccii e maayo Zambezi. Maayo Zambezi ina maantiniri keeri aadaaji hakkunde leƴƴi ɗiɗi mawɗi ɗii ; ko luvale e ko lundaa. Tabitingol Luvale Royal ina jogii maandeeji mum, laabi e palasuuji mum to bannge hirnaange maayo Zambezi, e leydi ndi heewi liɗɗi, kaaƴe e leydi moƴƴiri ngam remde maaro.bannge goɗɗo oo leñol tabitingol Lunda Royal ina jogii maandeeji mum, laabi mum e palasuuji mum to fuɗnaange maayo ngoo. Ko wonaa ɗeen keeri, yimɓe ɗeen pelle ɗiɗi mawɗe ina nguurdi e kala nokku tawa ina njiyloo koye mum en e juɓɓule keeri politik aadaaji goɗɗi ɗii. Leydi ndii ina jogii pinal e aadaaji keewɗi ɗi yimɓe Lunda e yimɓe Luvale mbaɗata tawa ina jeyaa heen jimɗi Makishi, Mwali, e chilende Luvale to bannge hirnaange diiwaan Chavuma. E jam gonɗo e nder leydi Angola ina heewi njulaagu hakkunde leyɗeele.
Chavuma ina jogii kadi duɗal e opitaal misiyoŋaaji Amerik (Misiyoŋ Kerecee en e Leyɗeele keewɗe) mahaaɗo e kitaale 1900.
Tuugnorgal[1]
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ "Chavuma: A fast developing district – Zambia Daily Mail" (in Engeleere). Retrieved 2022-10-15.