Chemical colitis
| Subclass of | colitis |
|---|---|
| Health specialty | gastroenterology |
| ICD-9-CM | 558, 558.9 |
Kolitis kemikal ko sifaa kolitis, ɓuuɓri ɓalndu mawndu walla ɓalndu mawndu, saabaade ɗum ko naatgol kemikal tiiɗngal e nder ɓalndu, tawa ko e enema walla e peeje goɗɗe.[1]
Enemas saabunde ina jeyaa e ko addata kolitis kemikal. Kemikaluuji goɗɗi baawɗi saabaade kolitis kemikal (naatnaaɗi e nder ɓalndu tawa ko e anniya walla e anniya e nder golle safaara) ina njeyaa heen alkol, radiyoo-kontrast, glutaraldehiid (kuutorteeɗo ngam ustude mborosaaji e dow leydi e ustude kaɓirɗe safaara), formalin (ina heewi huutoreede ngam ustude mborosaaji e nder reedu (ina heewi huutoreede ngam ustude mborosaaji), asid hidrofluor, asid sulfurik, asid asetik, amoniak, saabunde, hidroksiid sodium, peroksiid hidrojen, leɗɗe cafrorteeɗe, kuloroksilenol e permanganaat potaasiyom. Kemikaluuji tiiɗɗi, ko wayi no mbaydiiji kuutorteeɗi ngam laɓɓinde kolonoskopi, ina heen sahaaji tawa ina naata e nder reedu e nder kolonoskopi tawa ina addana ɗum ɓuuɓri kemikal.[2] Heen sahaaji kemikaaji ina mbaɗee e nder reedu e nder golle jokkondire, e nder jarribooji warngooji walla e nder laɓɓingol reedu ina addana ɗum en ɓuuɓde kolitis kemikal.[2]
Maale ñawu nguu (colitis chimique) ngonaa keertiiɗe, ina waawi wonde kadi ɓuuɓri, ƴiiƴam ɓalndu e ɓuuɓri reedu. Maale ñawu nguu ina ƴeewtee e nder limto golle ñawu nguu e nder safaara.[citation needed]
E nder limlebbi tokoosi, ɓuuɓri colon yiytaa e huutoraade kolonoskopi e nder ɓuuɓri kolitis kemikal sabu glutaraldehyde, ko huunde nde alaa ɗo haaɗi, ina nanndi e ɓuuɓri yiytaa e kolitis iskemiik, ñawu ɓuuɓri ɓalndu walla kolitis infeksiyoŋ.[3]
Ko heewi e kolitis kemikal anndaaka kono ina sikkaa ko huunde nde heewaani. E nder wiɗto ƴeewndo tuugiiɗo e yimɓe, enemaaji gliserin kuutorteeɗi ngam ustude ɓuuɓri ina njogii 0,23% e yimɓe departemaa emergency. Duuɓi hakkundeeji wonduɓe e mboros iskemiik caggal nde ɓe mbaɗi enema glycérine ko duuɓi 70, tawi noon waktuuji keewɗi haa mboros iskemiik fuɗɗotoo ko waktuuji 5,5 caggal nde ɓe mbaɗi enema.[4]
Kolitis kemikal ina waawi saabaade ɓuuɓri ɓuuɓri walla ɓuuɓri Crohn.[citation needed]
Safaara oo heewi wonde ko e toppitagol ballitoowol haa kolitis oo safra. Kono e nder ñawanɗe tiiɗɗe ɗe kolitis kemikal (colitis chimique) jogii, tawi ina waɗi gaañannde mawnde, haa teeŋti noon e ñawanɗe ɗe geɗe ɓuuɓɗe no feewi, ina ɗaɓɓi sahaa e sahaa fof kolektomi (ittugol feccere bonnde e ɓalndu nduu e nder seppo).[5]
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ K. Harish, Severe colitis induced by soap enemas, Indian J. Gastroent., 2006 "Severe colitis induced by soap enemas K Harish, J Tony, R Sunilkumar, Thomas Varghese - Indian J Gastroenterol". Archived from the original on 2006-10-16. Retrieved 2006-07-23.
- ↑ K. Harish, Severe colitis induced by soap enemas, Indian J. Gastroent., 2006 "Severe colitis induced by soap enemas K Harish, J Tony, R Sunilkumar, Thomas Varghese - Indian J Gastroenterol". Archived from the original on 2006-10-16. Retrieved 2006-07-23.
- ↑ Sheibani, Sarah; Gerson, Lauren B. (February 2008). "Chemical Colitis". Journal of Clinical Gastroenterology. 42 (2): 115–121. doi:10.1097/MCG.0b013e318151470e. PMID 18209577.
- ↑ Sheibani, Sarah; Gerson, Lauren B. (February 2008). "Chemical Colitis". Journal of Clinical Gastroenterology. 42 (2): 115–121. doi:10.1097/MCG.0b013e318151470e. PMID 18209577.
- ↑ Ahishali, Emel; Uygur-Bayramiçli, Oya; Dolapçioğlu, Can; Dabak, Reşat; Mengi, Alperen; Işik, Aygün; Ermiş, Elvan (December 2009). "Chemical Colitis Due to Glutaraldehyde: Case Series and Review of the Literature". Digestive Diseases and Sciences. 54 (12): 2541–2545. doi:10.1007/s10620-008-0630-2. PMID 19104938.