Climate change acronyms
Goomu hakkunde laamuuji ngam mbayliigu weeyo (IPCC) e nanondiral Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam mbayliigu weeyo (UNFCCC) ina kuutoroo sappooji akronimiiji e fuɗɗoode e nder binndanɗe jowitiiɗe e politik mbayliigu weeyo.
GOOTO
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]AAU - Yuɓɓo limre toɗɗaande
AGGI - Indeks gaasuuji gaddooji seer hitaande kala
AMO - Ƴeekirgal Atlantik duuɓi sappo keewɗi
AO - Ƴeekirgol Arktik
C
CDM – Mekanisme ƴellitaare laaɓtunde ko peeje gonɗe e nder Porotokol Kiyoto, baawɗe rokkude leyɗeele gollorɗe jogiiɗe alkule ustude gaasuuji gaddooji seer (ina wiyee leyɗeele Annex 1) ngam waɗde heen jawdi mum en e eɓɓaaɗe ustugol gaasuuji e nder leyɗeele ƴellitooje ngam waylude ustude gaasuuji ɓurɗi yaajde e nder leyɗeele mum en.
CDR - Ittugol gaas karbonik
CER – Ustugol mborosaaji seedantaagal
CFC - Kulorofluorokarbon
CF4 - Tetrafluoriid karbon
CH4 - Ko metaan
COP - Koolol lanndaaji ɗii
CO2 - Gaas karbonik
C2F6 - Heksafluoroetan
D
DER – Resooji semmbe renndini ko fedde toppitiinde semmbe tokosere gollornde e nokkuuji, jokkondirnde e jolngo semmbe ɓurngo mawnude to tolno renndinde. DER ina waɗi panneeji naange, jeneratooruuji tokoosi kuutortooɗi gaasuuji, otooji kuuraa kam e jolngooji baawɗi jogaade doole, ko wayi no kaɓirɗe HVAC e jolngooji ndiyam kuuraa. Ceerndagol DER teeŋtungol ko semmbe mo o yaltini oo ina heewi huutoreede ko ɓadii ɗo o ummotoo ɗoo.
E
EEI - Ɓooygol semmbe Leydi
ENSO - El Niño–Oscilaasiyoŋ Fuɗnaange
G
GCM - Model cirkulaasiyoŋ kuuɓtodinɗo walla model weeyo aduna
GFDL - Laboratuwaar Dinamiik ndiyam Geofisik
GHG - Gaasuuji ɓuuɓɗi
GWP - Pottital nguleeki aduna
H
HCFC - Hidroklorofluorokarbon
HFC - Hidrofluorokarbon
H2O - Ɓuuɓri ndiyam
Mi
IOD - Dipol maayo Indiya
IPO - Ƴeekirgal Pasifik hakkunde duuɓi sappo
IPCC - Goomu hakkunde laamuuji ngam waylude weeyo
M
MSL - Tolno maayo
N
NCDS - Darnde ngenndiire toɗɗaande (aka nanondiral/nanondiral Pari)
NAPA – Porogaraam golle ngam ƴellitde ngenndi.
NCAR - Duɗal ngenndiwal wiɗtooji weeyo
NF3 - Ɓoornugol azot
N20 - Oksijen nitrous
O
OHC - Ko woni e nguleeki geec
O3 - (Troposfeer) Ozone
P
PDO - Ƴeekirgal duuɓi sappo Pasifik
R
RCP - Laawol Hakkilantaagal Wakiilo
REDD – Ustugol mborosaaji ummoriiɗi e mborosaaji e mborosaaji laddeeji ina kuutoroo semmbeeji luumo/kaalis ngam ustude mborosaaji ummoriiɗi e mborosaaji e mborosaaji laddeeji.
S
SSP - Laabi renndo-faggudu renndini
SST - Nguleeki dow maayo
SF6 - Heksafluoriid sulfuur
T
TEWI - Total batte nguleeki potki
U
UHI - Duunde nguleeki wuro
W
WMO - Fedde Adunaare toppitiinde ko faati e weeyo
Ƴeew kadi
Konngol mbayliigu weeyo