Jump to content

Damaaturu

Iwde to Wikipedia
Damaturu
Hukuma pamarun nder Naajeeriya, city
LesdiNaajeeriya Taƴto
LamordeDiiwal Yobe Taƴto
Nder laamooreDiiwal Yobe Taƴto
Hiiri-weeti pelleUTC+01:00 Taƴto
Jonde kwa'odineto11°45′0″N 11°58′0″E, 11°46′49″N 11°58′43″E Taƴto
Map
Rogere ko fayti e jpg damaturu.jpg
:Buraburaa Lugge jamaanu 01.jpg

Damaaturu ko Damaturu nokku laamu nokkuure nden laamorde lesdi Yobe haa woyla lesdi Naajeeriya. Ko ɗoon woni laamorgo Emiraaji Damaturu.[1]

cirƴam to Damaturu

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

E nder mahdi Burabura luumo jamaanu

Damaturu woni laamorde e laamorde laamu lesdi Yobe nden ɗo guwerneer man jooɗi e jaɓɓaago ministaaje laamu lesdi, Departemaaji e Agencies.

Damaturu ina jaɓɓoo duɗe jaaɓi haaɗtirde tati, Politeknik Fedde Damaturu, Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Dowla Yobe e Koldaa Infirmiye.[2]

Damaturu ari ko e koloñaal nde Angalteer ƴetti ɗum e diiwaan Alagarno. Golle Angalteer ɗee ngaddi konu laamu Bornu e hitaande 1902[3] e dow yamiroore Kolonel Thomas Morland.

Bokko haram

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Damaturu ina yani laabi keewɗi e juuɗe jihaadiyaŋkooɓe Boko Haram[4] e nder kampaañ mum en bonɗo ngam sosde kalifaandi to bannge worgo-fuɗnaange.[5]

E lewru noowammbar 2011, ɓe mbari ko ina tolnoo e 100 neɗɗo e nder hareeji keewɗi.[citation needed]

E lewru desaambar 2011, ɓe mbaɗii bommbooji ɗiɗi.[6]

E lewru suwee 2012, 40 ownooɓe njani e kasoo. 40 nanngaaɓe ndogi, yimɓe njeetato mbaraa.

E lewru suwee 2013, ownooɓe beeli njani e duɗal, mbari yimɓe sappo e tato, ina heen almuɓɓe e jannginooɓe.[7]

E lewru oktoobar 2013, ownooɓe beeli mbaɗi hare juutnde e balɗe 10, ɓe njani e opitaal gooto.

E lewru desaambar 2014, ownooɓe beeli mbaɗii njanguuji kadi. To leydi Amerik: ko balɗe e bommbooji nanngaa, base poliseeɓe toppitiiɓe ko feewti e fitinaaji ina mbiya ina wuli jaw. Duɗal jaaɓi haaɗtirde Yobe State kadi naatii e njiimaandi.[8]

E lewru feebariyee 2015, debbo gooto jahroowo e duuɓi 18, warii yimɓe 16 to nokku ɗo otooji njolnata.[9]

E lewru feebariyee 2020, warngo waɗii to Auno e laawol mawngol Damaturu-Maiduguri. Hoohooɓe mbari 30 yahooɓe, ngulli otooji, nanngi yimɓe.

Geography Kod posto nokku oo ko 620. Nokku laamu nokku oo ina waɗi 2 366 km2 e yimɓe mum ko 88 014 e binnditagol hitaande 2006.

Wuro Damaturu ngo woni ko e laawol mawngol A3, e hitaande 2010 ina waɗi 44 268 neɗɗo.

Laral fuɗnaange-rewo potngal e njuuteendi ina rewi e nokku hee[10], ina heen 12°00′00′′N 12°00′00′′E to fuɗnaange.[11]

Wakkati toɓo haa Damaturu ko ɓuuɓɗo, tooñannge, ko adii fof ko duule, kono wakkati yooro ko welde, henndu, e duule seeɗa. Hakindo nguleeki hitaande kala ina tolnoo e 58 haa 104 degere, tawi 52 e 109 degere ina famɗi no feewi. Waktu ɓurɗo mawnude e hitaande ngam yillaade Damaturu ngam waɗde golle ɓuuɓɗe[12], e fawaade e limto turism, ko tuggi cakkital lewru desaambar haa puɗal lewru feebariyee.[13]

Hakindo nguleeki to Damaturu

Tuggi 12 marse haa 23 mee, dumunna nguleeki, tawi nguleeki mum ina tolnoo e 100°F ñalnde kala, ina duumoo lebbi 2,4. To Damaturu, lewru abriil woni lewru ɓurndu wulde e hitaande, nguleeki mum tolnii e 104°F, nguleeki mum tolnii e 76°F.[14]

Tuggi 18 sulyee haa 26 suwee, dumunna cooyɗo, mo nguleeki mum tolnii e 90°F ñalnde kala, ina duumoo lebbi 2,3. To Damaturu, lewru Yarkoma woni lewru ɓurndu toowde e hitaande, ko 58°F les, 90°F.[15]

E nder hitaande,[16] Damaturu ina jogii mbayliigu mawngu e nder yontaaji e nder teemedere e nder teemedere asamaan mo duule ɓuuɓnata. To Damaturu, dumunna ɓurɗo laaɓtude oo fuɗɗotoo ko hedde 6 noowammbar, duumotoo ko hedde lebbi 4,0, joofna ko hedde 5 marse. Asamaan oo ina laaɓi, ko ɓuri heewde ina laaɓi, walla ina waɗi heen 61% e sahaa lewru Yarkomaa, ko ɗum lewru ɓurndu laaɓtude e hitaande to Damaturu. Hedde 5 marse ko nde feccere ɓurnde duule hitaande ndee fuɗɗotoo, nde duumotoo ko hedde lebbi 8,0, nde joofna hedde 6 noowammbar. To Damaturu, lewru mee ko lewru ɓurndu duule e nder hitaande nde, ko ina tolnoo e 67% e asamaan ina duule walla ina ɓuuɓna.[17]

Doggol nokkuuji laamu nokkuuji e nder diiwaan Yobe

Tuugnorgal

  1. https://www.citypopulation.de/en/nigeria/admin/NGA036__yobe/ . www.yimɓe wuro.de. Heɓtinaama ñalnde 5 feebariyee
  2. https://www.britannica.com/place/Damaturu www.britannica.com Heɓtinaama ñalnde 25 Oktoobar 2025
  3. Omipidan, Ismaa’il (17 suwee 2011). «Boko Haram : hol no ɗum fof fuɗɗorii ». Naange (Niiseer). Archive gila e asli ñalnde 20 suwee 2011. Heɓtinaama ñalnde 25 oktoobar 2025.
  4. https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/377645-boko-haram-attacks-yobe-community-targets-damaturu-reportedly-destroys-phone-masts.html
  5. https://weatherspark.com/y/68827/Average-Weather-in-Damaturu-Nigeria-Year-Round
  6. https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-22963515 16 feebariyee 2020. Wonande 21 feebariyee 2020.
  7. https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-24672632 Kabaaru BBC. 26 oktoobar 2013. Wonande 23 oktoobar 2013.
  8. https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-30274843 Kabaaru BBC. Ñalnde 1 desaambar 2014.
  9. https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/02/10/30-killed-in-boko-haram-attack-on-maiduguri-damaturu-highway/ NGURNDAM OO NYALNDE. 10 feebariyee 2020. Wonande 21 feebariyee 2020
  10. https://web.archive.org/web/20121126042849/http://www.nipost.gov.ng/postcode.aspx NIPOST. Arsiif gila e asli ñalnde 26 noowammbar 2012. Keɓtinaama ñalnde 20 oktoobar 2009.
  11. https://www.thecable.ng/many-stranded-as-boko-haram-attacks-communities-on-damaturu-maiduguri-road Kabel oo. 6 lewru Yarkomaa 2020. Fuɗɗaama 21 Feebariyee 2020
  12. https://weatherspark.com/y/68827/Average-Weather-in-Damaturu-Nigeria-Year-Round
  13. https://www.pulse.ng/news/local/boko-haram-seizes-damaturu-maiduguri-road-travelers-stranded/35zb13j Pulse Nijeer. 6 lewru Yarkomaa 2020. Fuɗɗaama 21 Feebariyee 2020
  14. https://web.archive.org/web/20071001043517/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?men=gpro&des=gamelan&geo=366319196
  15. https://tcktcktck.org/nigeria/yobe/damaturu#:~:text=The%20district%27s%20yearly%20temperature%20is,%25%20of%20the%20time)%20annually. tcktck.org. Heɓtinaama ñalnde 16 sulyee 2023.
  16. https://www.timeanddate.com/weather/nigeria/damaturu/climate
  17. https://www.timeanddate.com/weather/nigeria/damaturu/climatewww.waktu e ñalngu.com. Heɓtinaama ñalnde 15 lewru bowte hitaande 2024