Jump to content

Doroti Daawuuda

Iwde to Wikipedia
Doroti Daawuuda
ɓii aadama
Jinsudebbum Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuDowlaaji Dentuɗi Taƴto
Ɗuubi daygo2 Duujal 1923 Taƴto
Date of death2014 Taƴto
Sana'ajieducator, women's rights activist Taƴto

Dorothy Davids (2 mee 1923 – 4 oktoobar 2014) ko jannginoowo Ameriknaajo, gardiiɗo sarwisaaji jaŋde, kadi ko Ameriknaajo asliijo e daraniiɗo hakkeeji rewɓe. O woniino tergal winnditiiɗo e renndo Stockbridge-Munsee . O jibinaa ko to Red Springs, to Wisconsin, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ameriknaaɓe . Ɗee duɗe njaɓaani almudɓe haalde ɗemɗe mum en ngenndiije walla huutoraade aadaaji mum en, tee ina njokki e ƴellitde yimɓe ngenndiiji e nder renndo ngo.

Caggal nde o heɓi bak makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bowler o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde jannginooɓe (hannde ko duɗal jaaɓi haaɗtirde Wisconsin–Stevens Point). Ko o almuudo Ameriknaajo gadano jaŋngude to duɗal jaaɓi haaɗtirde Stevens Point, o dañi seedantaagal jannginde e hitaande 1945. E oon sahaa, hay so tawii jannginooɓe ina ŋakki, o dañii caɗeele heɓde golle, o fotnoo ko jaɓde ustude njoɓdi ngam heɓde golle.

Caggal duuɓi 16 jannginde, Davids heɓi dipoloma mum master e jaŋde e ƴellitaare aadee to duɗal jaaɓi haaɗtirde Wisconsin–Milwaukee e hitaande 1961. O golliima e nder dumunna juutɗo to Kongres ngenndiijo Ameriknaajo, caggal ɗuum o rokkaa fedde John Hay Whitney ngam janngude caggal jaŋde to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago . To Chicago, o naati e golle hakkunde leƴƴi ngam hakkeeji Ameriknaaɓe, o tawtoraama batuuji e golle. O golliima e wasiyaaji to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ameriknaajo e nder duɗal jaaɓi haaɗtirde Mundelein . Nde o woni to Chicago, o hawri e sehil makko biyeteeɗo Ruth Gudinas, debbo debbo jeyaaɗo to New York. Nde o arti Wisconsin e hitaande 1965, Davids golliima e eɓɓooji renndo keewɗi to Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Wisconsin–Madison, hade makko ƴetteede ngam wonde gardiiɗo golle jaayndeeji to Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Wisconsin . E nder golle makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde, o golliima e mahngo jolɗe hakkunde yimɓe Native e renndo ngo. O waɗii seminaaji janngirɗe ngam pelle rewɓe, laamuuji dowri e nokkuuji, e pelle ɗe ngonaa laamuyankooje ceertuɗe ngam humpitaade pinal Native e wallitde Native ngam ƴellitde hoore mum. O gollidi kadi e ardorde renndo Stockbridge–Munsee e eɓɓooji ngam hisnude daartol e pinal maɓɓe, ko wayi no sosde defterdu e suudu defte Arvid E. Miller e hitaande 1974.

Ko jiidaa e golle makko njuɓɓudi sarwisaaji jaŋde, Davids golliima e eɓɓooji ngam ñalngu Bicentennial 1976 e ballal Biro Geɗe Inndo e Duɗal Smithsonian . O waɗii hitaande e gardagol nokku toppitiiɗo ko fayti e ñaawoore leƴƴi to YWCA to wuro New York. O woni hooreejo kawtal lesdi dow ko laarani eɓɓooje rewɓe, o waɗii duuɓi ɗuuɗɗi nder kawtal lesdi ngam janngirde ɗemɗe e pinal Indiya. Nde ɓe ngoppi golle e hitaande 1985, Davids e Gudinas njooɗiima e njuɓɓudi diisnondiral jaŋde ina wiyee Full Circle. Fedde ndee golliima ngam feewnude jaŋdeeji baawɗi ƴellitde paaspoor e keewal. Davids wonnoo ko daartoowo leñol e hooreejo goomu daartol leñol ngol. O walli sosde Muh-he-con-neew Press, hono junngo bayyinoowo goomu nguu. O heɓi njeenaaje keewɗe ummoraade e pelle jaŋde e renndo e nder nguurndam makko, haa arti noon e jogaade suudu inniraaɗo innde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde to duɗal jaaɓi haaɗtirde Stevens Point. Jeyi mo kanko e Gudinas nguurnoo e nguurndam maɓɓe caggal ɗuum, leñol ngol soodi ɗum e hitaande 2014, inniri ɗum Dorothy Davids e Ruth Gudinas Woodland Reserve, ngam teddinde jom suudu oo.

Nguurndam e jaŋde puɗɗagol

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Dorothy Winona Davids jibinaa ko ñalnde 2 mee 1923, to wuro wiyeteengo Red Springs, to diiwaan Shawano, to Wiskonsin . [1] Jibnaaɓe makko e sukaaɓe maɓɓe fof ko winnditiiɓe e nder renndo Stockbridge–Munsee . Mawniiko, William Davids, e neene makko, Martha Jourdan (kañum ne ko Jordan), ko alloteeji, [2] firti ko e nder nanondiral hakkunde Stockbridge e Munsee e hitaande 1856, hakkeeji maɓɓe e leyɗeele renndo ngo ndartinaama, ɓe njaɓi jeyi keeriiɗo 80 ektaar leydi ndi ɓe mbaawaa heɓde e nder leyɗeele dentuɗe Amerik e Wiscon sippugo. [3] Galle oo majjii galle mum sabu coktirgal e nder yontaaji Depression mawɗo . [4] Davids ko almuudo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Red Springs to Gresham, to leydi Wiskonsin . [1] Duɗal ngal ina jeyaa e duɗe janngirɗe Ameriknaaɓe asliyankooɓe, ɗe nganndu-ɗaa ko ngam ƴellitde sukaaɓe asliyankooɓe, tawa kadi ɗe njaɓaani ɓe haalde ɗemngal maɓɓe neeniwal walla huutoraade aadaaji pinal maɓɓe. [5] Caggal ɗuum, o janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lakeside e duɗal jaaɓi haaɗtirde Shawano Community, hade makko heɓde bakkaa makko e hitaande 1941 to duɗal jaaɓi haaɗtirde Bowler. O yahi haa o ɓeydi jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde jannginooɓe dowri hakkundeeri, [1] [6] hannde ko duɗal jaaɓi haaɗtirde Wisconsin–Stevens Point. O naati duɗal jaaɓi haaɗtirde e bursi mo Biro toppitiiɗo geɗe leydi ndii (BIA) rokki mo. [7] O heɓi bak makko e hitaande 1945, o woni almuudo gadano Ameriknaajo keɓɗo dipolomaaji e duɗal ngal. [6] [7]

No BIA yoɓiri jaŋde makko nii, ina woodi ɗaminaare, nde o salii, wonde Davids maa janngin e duɗal reservation. [7] E nder ɗuum, o ɗaɓɓirii duɗe 14 ceertuɗe hade makko jaɓeede jannginde e nder duɗal jaaɓi haaɗtirde joyaɓal e jeegoɓal to St. Croix Falls . Hay so tawii jannginooɓe ina ŋakki e oon sahaa, o fotnoo ko jaɓde njoɓdi ɓurndi famɗude e jannginooɓe woɗɓe ɓee, tee kontraa makko ina hollita wonde o foti ko heɓde jaɓgol renndo. O ƴettaa ko duuɓi ɗiɗi caggal ɗuum ngam golloraade e nder diiwaan duɗal Ashland . [6] E hitaande 1949, Davids jaɓi golle jannginde Engele e nder duɗal jaaɓi haaɗtirde West Allis Junior, ɗo o woni duuɓi 12. [6] [8] E nder oon sahaa, o winndi deftere janngirnde, Jannginoowo ina joginoo won e baali tokoosi, deftere binndol teskinnde. [8] Caggal duuɓi 16 e janngingol, e hitaande 1961, o heɓi dipoloma makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Wisconsin–Milwaukee . [8] [1]

Davids waɗii e ndunngu 1961 e golle to Washington, DC ngam fedde ngenndiire Ameriknaaɓe [1], o rokkaa kadi fedde John Hay Whitney ngam timminde jaŋde makko caggal duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago . [1] [1] To Chicago, o naati e Dillere Pan-Indian, o tawtoraama batu Ameriknaajo Inndonaajo to Chicago e lewru suwee, ɗo tawtoraaɓe ɓee mbinndi bayyinaango faandaare Inndonaajo . [1] [1] O jeyaa ko e almudɓe tawtoranooɓe e hitaande 1962, batu nguu, ngu annduɓe anthropologie biyeteeɗo Robert Knox Thomas (Cherokee) e Robert Rietz yuɓɓini. [1] [1] O fuɗɗii golle to nokku Ameriknaajo indiyanke to Chicago ngam wonde wasiyaaji, [1] [1] o hoɗi to galle hakkunde leyɗeele to Chicago . [1] E nder cakaare nde, o woniino 6icfcfo 6aleejo, omo wallita Natives wuro ngoo e rent, e yah-ngartaa, e comci ngam golle, e golle gocfcfe. [1] E hitaande 1963, o hawri e Ruth Gudinas, debbo debbo jeyaaɗo e duɗal jaaɓi haaɗtirde Rochester, to leydi New York . E oon sahaa, Gudinas ina anndiraa Sister Mary de Montfort, ko jooni o naati e galle hakkunde leyɗeele ngam timminde jaŋde makko doktoraa to duɗal jaaɓi haaɗtirde Chicago. Rewɓe ɗiɗo ɓee njaawnii wontude sehilaaɓe. [1]

  1. 1 2 3 4 Mohican News 2014b.
  2. Stockbridge census 1938.
  3. Cornelius 2023.
  4. Wisconsin Women Making History 2015.
  5. Loew 2003.
  6. 1 2 3 4 Stevens Point Journal 1985.
  7. 1 2 3 Shaw 1999.
  8. 1 2 3 Manitowoc Herald-Times 1970.