Jump to content

Edith Annesley Badham

Iwde to Wikipedia

Edith Annesley Badham (6 lewru Duujal 1853 – 17 lewru Mbooy 1920) ko jannginoowo Ostarali, gardiiɗo duɗal sukaaɓe rewɓe to Darlinghurst, to leydi New South Wales (woro wuro Sidney), anndiraaɗo hannde SCEGGS Darlinghurst.

Nguurndam adanɗam

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Badham jibinaa ko to Angalteer to Louth, to Lincolnshire. Ko kanko woni ɓiy mawɗo debbo mawɗo biyeteeɗo Charles Badham e debbo mum gadano biyeteeɗo Julia Matilda (jibinaa ko Smith). O yahi duɗal to Dinant, Farayse, ɗo o janngini baaba makko, o anndi dokkal makko e ɗemɗe nde o woni almuudo.[1][2]

E hitaande 1867, ɓesngu nguu ummii to Sydney, ɗo baaba makko wonnoo porfeseer to duɗal jaaɓi haaɗtirde Sydney. Hay so tawii rewɓe njaɓaaka yahde duɗal jaaɓi haaɗtirde, o janngii denndaangal fannuuji e nder kursus naalankaagal, o wonti ganndo haa o walli baaba makko e golle makko, o feewnitii kaayitaaji jaŋde e sara makko.[1][2] E hitaande 1883-84, o toppitii galle miñiiko to Tenterfield.[1]

Darnde jannginoowo

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Badham ko diineyanke no feewi, kadi o jeyaa ko e goomu ngu Egliis Angalteer sosi ngam sosde duɗal jaaɓi haaɗtirde sukaaɓe rewɓe e les njiimaandi Egliis ngam heɓde njoɓdi seeɗa e nder ŋakkeende faggudu leydi ndii kala.[1][ 2] Duɗal sukaaɓe rewɓe Eklesiya Sydney to Darlinghurst, to New South Wales (e nder wuro Sydney) udditaama e dow laabi ñalnde 17 lewru juko hitaande 1895 e tawtoreede bismaango jeegom e almuudo gooto tan.[1]

Hono baaba mum, Edith yi’i jaŋde ko kuutorgal ngam ƴellitde neɗɗaagal e jikkuuji tiiɗɗi. Haa teeŋti noon, o tiiɗnii ko e jannginde ɗemɗe ɓooyɗe ko wayi no latin e grek ; kono kadi, jaŋde ndee ina waɗi geɗe keewɗe ceertuɗe. E nder winndannde makko e nder jaaynde Cosmos Magazine nde o winndi e lewru abriil 1895, o ñiŋii binndol Ostarali wonde ina famɗi e binndol Oropnaaɓe ɓooyɓe.[1]

E hitaande 1896, duɗal ngal ummii ko e nokkuuji ɓurɗi mawnude to Potts Point. Jaŋde sukaaɓe udditaa e hitaande 1900, duɗal ngal arti kadi e nokkuuji ɓurɗi mawnude to Barham, laawol Forbes. O wonti hooreejo duɗal nde duɗe cafrirɗe udditaa to Bowral e hitaande 1906 e North Sydney e hitaande 1911.[1]

Duɗal ngal winnditaama to Departemaa Jaŋde Jaaɓihaaɗtirde New South Wales e hitaande 1914.[1] Kono e nder kewu njeenaari hitaande kala e ndeen hitaande, o wiyi no o yiɗiri ittude duɗal ngal e nder Departemaa nde tawnoo omo sikki janngirde duɗal laamu ina waɗi defte keewɗe ɗe rewɓe mbaawi janngude.[2]

Badham maayi ko e hitaande 1920.[1] Lomtii mo e hitaande ndee tan ko Dorothy Irene Wilkinson.[3]

Yiyngooji e binndol neɗɗo

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Miijooji Badham e jaŋde e miijo renndo ina cifaa ko ina wona 100 000 neɗɗo ; yeru, ko o luulndiiɗo suɓngooji (o haɓanaaki hakke rewɓe e suɓaade e nder jaaynde wiyeteende The Brisbane Courier e hitaande 1895), o wiyi wonde yumma e dewgal ko ƴellitaare ɓurnde toowde e tagoore rewɓe, tiitoonde nde jaŋde makko janngini e almudɓe mum. Miijooji makko ina njaaji e nder renndo ngo, duɗal makko ina ƴellitoo.[2]

Bibliografi

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Jaɓɓungal Java (1909)

Java ƴeewtaama e Malaya (1912)

  1. "Badham, Edit Annesley (1853-1920)". Saggitorde nguurndam Ostarali. Vol. 7. Canberra : Duɗal ngenndiwal nguurndam, Duɗal jaaɓi-haaɗtirde ngenndiwal Ostarali. 1979. ISBN 978-0-522-84459-7. ISSN 1833-7538. OCLC 70677943. Ƴeewtaa ko ñalnde 4 mars 2020.
  2. Fiis, Tanya; Mee, Yuusuf (2016). Hollirde nguurndam: Hooreejo e rewɓe jannginooɓe 1880–1940. IAP. pp. 32-34. ISBN 978-1-68123-448-9. Heɓtinaama ñalnde 4 mars 2020.
  3. Simpson, Caroline, “Dorothy Irene Wilkinson (1883-1947)”, Saggitorde taariindi leydi Ostarali, Canberra: nokkuure taariindi leydi, Duɗal jaaɓi-haaɗtirde leydi Ostarali, heɓaama ñalnde 7 May 2024