Jump to content

Embedded feminism

Iwde to Wikipedia
Embedded feminism
Col. Shafiqa Quraishi, hooreejo hukuuma polis'en lesdi Afganistaan, ɗon wolwa nder kawtal ANP ngam hoosugo rewɓe

Feminism gonɗo e nder mum ko etaade laamuuji dowlaaji ngam laawɗinde naatgol e nder luural tawa ina kuutoroo jeewte feminism e huutoraade daraniiɓe feminism e pelle mum en ngam ajendaaji mum en. Ndee helmere naatnaa e ƴeewndo njiimaandi Afganistaan ndi Amerik ardii, kono ina waawi kadi huutoreede e yeruuji keewɗi daartol ɗo hakkeeji rewɓe kuutortenoo ngam hollirde e laawɗinde naatgol leyɗeele hirnaange .

E fuɗɗoode, wiɗtoowo Kanadaa biyeteeɗo Krista Hunt ƴettii mbaydi miijo feminism gonɗo e nder mum ngam siftinde sifaa jinnaaɓe e njiimaandi Afganistaan ndi Amerik ardii e hitaande 2001 e golle laamu Amerik ngam hollirde hare ownugol e gite yimɓe. Hunt hollitii miijo ngoo ko "naatgol haala rewɓe e daraniiɓe rewɓe e nder eɓɓooji politik wiyooɓe ina kuutoroo nafooje rewɓe, kono e nder ɗuum, ina lesɗina e/walla ina ustoo ndeen faandaare". Hunt sinci helmere feminism gonnde e nder mum ndee, firti ko « jaayndeyaagal gonngal e nder mum » walla « jaayndeeji gonɗi e nder mum » e mbaadi Departemaa Defaas Amerik, nde wonnoo ko huunde maantiniinde e jaayndeeji e njiimaandi Iraak e hitaande 2003. Laamu Amerik jokkondiri jaaynooɓe, fotooje, e yimɓe kameraaji e diwanuuji konu, rokki ɓe laawol ngol meeɗaa yiyeede e dingiral hare. Hay so tawii jaayndeeji gonɗi e nder leydi ndii ina ndokka renndo ngoo yiyannde laaɓtunde e ngonka leydi Iraak, ngool laawol ina joginoo caɗeele, sibu ina waawi bonnude jaayndeeji keertiiɗi ɗii, e ƴellitde ɓure laamu nguu.

Batte daartol e nder hare hakkeeji rewɓe

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Krista Hunt hollitii wonde eeraango ngam ndimaagu rewɓe ina jokki e eɓɓaaɗe politik ko ina wona teeminanɗe ngam mooftude rewɓe e jeewte mum en. Fedde mawnde e binndol rewɓe ƴeewtiima geɗe jowitiiɗe e jinnaaɓe e nder eɓɓooji (caggal) koloñaal ɗo rewɓe ummoriiɓe Fuɗnaange Aduna oo njiylotonoo ngam naatde heen ngam "hisnude" rewɓe woɗɓe tooñaaɓe. Hono ɗeen nate " danndoowo daneejo " ina keewi wiyde ko homogenité rewɓe e nder fedde tooñannge, hono no hollirtee e golle Chandra Mohanty, e waɗde heen sifaa fuɗnaange "gorko ɓaleejo" mo nanndaani e kulɓiniiɗo. Nii woni, feminism naatnoo e eɓɓooji ƴellitaare e siwil leyɗeele laamuuji ina wiyee wallitii semmbinde koloñaal e baabiraaɓe e nokku ɗo hakkeeji rewɓe ngoni ɗoo. Feministe en ina mbiya kadi wonde daraniiɓe feministe en e haalaaji mum en ina kuutoree e eɓɓooji ngenndiyankooji . E jamaanu Nasser to Ejipt, ina wiyee wonde feminist en mbaɗii darnde mawnde e wallitde sosde jokkondiral e jokkondire, ɗum noon ɓe mballiri no feewi e feeñde e mbaydi ngenndi e nder hare ndimaagu e caggal mum. Ɗum fof e wayde noon, rewɓe ɓuri waawde wonde ko e nder renndo politik so tawii eɓɓaande ndee heɓii nafoore.

Hare e ownugol

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Daartol hare ownugol e nder fannuuji jokkondiral hakkunde leyɗeele ina hollita e kala sahaa diine worɓe-stream e daartol jaambaaro hare hyper-masculine. Waɗi noon, daartol ngol ko ɓeeɗoo worɓe, jogiiɓe jappeere laamu toownde, fiɓnde ngam hollirde sifaaji mum en jaambaaro ngam hisnude rewɓe e bonanndeeji e dogde e caɗeele aduna. Yeru, e wiyde gonnooɗo hooreejo leydi Amerik, George W. Bush, faandaare mawnde ownooɓe ɓee ko tooñanngeeji bonɗi e rewɓe...ko ɗum addani ndee leñol mawngol, e sehilaaɓe men e sehilaaɓe men, fooftaade haa nde ngartirten ɓe fof e ñaawoore. Ngolɗoo wullaango mooɓondiral laamu Bush ko kañum tigi woni daartol ngol haalaaka. Haalaaji hono ɗii ina mbaawi hollude wonde worɓe e rewɓe hirnaange (e ko ɓuri teeŋtude Amerik ) ina poti woppitde debbo Afganistaan tooñannge, ɗum noon ina rokka hujjaaji politik hakkunde leyɗeele gonɗo e nder leydi hee. It Yanti heen, hono ɗeen haalaaji ina keewi yejjiteede e doole kisal hakkunde rewɓe ɓaleeɓe hirnaange rimɗinaaɓe e rewɓe Afganistaan tooñanngooɓe yi’eteeɓe.[1]h

  1. Abu-Lughod, Lila (2002). "Do Muslim Women Really Need Saving? Anthropological Reflections on Cultural Relativism and Its Others". American Anthropologist. 104 (3): 783–790. doi:10.1525/aa.2002.104.3.783. S2CID 19417513. Ahmed, Leila (1992). Women and Gender in Islam. New Haven & London: Yale Univ. Press. Said, Edward (1978). Orientalism. London: Routledge & Kegan Paul.