Jump to content

Enugwu-Ukwu

Iwde to Wikipedia

Enugwu-Ukwu (e ɗemngal Engele : dow tulde toownde) ko wuro mawngo e nder diiwaan Anambra, leydi Najeriya. Wuro Enugwu-Ukwu ina woni e nokkuuji toowɗi ; ko noon nde inniraa e topografi mayre.[1] Ko ɓuri heewde e mayre ko leñol Igbo en jeyaaɗo e diiwaan Anambra. Ko ɓuri heewde e hoɗɓe heen ko Kerecee’en (ko ɓuri heewde e maɓɓe ko Angalteer en e Katolik en).[citation needed] Nde woni ko e nokku laamu Njikoka e nder diiwaan Anambra. Gure mawɗe jeyaaɗe e wuro ngoo ko Uruokwe, Enu-Avomimi, Adagbe-Avomini, Umu-Atulu, Urualor, Akiyi, Awomi, Awovu, Enuagu, Ire, Orji, Orofia, Osili, Umuakwu, Umuatulu, Umuatuora, Umuokpaleri, Uruekwo, Urukpaleke, Urunnebo, e Uroogbo.[2]

Enugwu-Ukwu ina taarii gure koɗdiiɗe ina jeyaa heen Nawfiya, Nise, Agukwu-Nri, Nimo Owelle, Abagana e Enugwu-Agidi. Yimɓe leydi ndii ina limtaa e hitaande 2009 ko 448 000 neɗɗo.[3]

Laamu aadaaji ina jaɓi tiitoonde laamu Eze Enugwu-Ukwu na Igwe Umunri. Laamɗo aadaaji wuro ngo ko ɓooyaani ko mawɗo leydi ndii, hono Igwe Osita Agwuna III. Laamɗo aadaaji hannde oo ko mawɗo leydi ndii, hono Igwe Ralph Obumnemeh Ekpeh (Okpalanakana-Ukabia Nri IV) [4].

Yimɓe Enugwu-ukwu ina keewi yuɓɓinde juulde Mmonwu e nder dumunna juulde e lewru Desammbar. Ndee hiirde heewi waɗeede ko ñalnde 26 desaambar hitaande kala. Ko heewi waɗeede ko e galle laamorɗo Umunri sara luumo Nkwo. Kewu nguu ina heewi yuɓɓineede e juɓɓule ceertuɗe e yimɓe leydi ndii.[5]

Koolol Mmonwu (festival Masquerade) stick fight ngol ko MTN marque telecommunication mawɗo e nder leydi Naajeeriya waɗi ɗum, galle laamorɗo oo ina heewi ƴeewooɓe heewɓe ummoriiɓe to woɗɗi e yaajde. Ndee hiirde ko ɓuri heewde ko ngam hollirde e hollirde keeriindi pinal Igbo. Masquerade'en arɓe adanɓe, ɗiɗaɓere e tataɓere njoɓaama njeenaaje keewɗe.

Laamɗo aadaaji Enugwu-Ukwu, hono Sir Ralph Ọbụmnemeh Ekpeh kadi ina tawtoraa ñalngu nguu ñalnde 26 lewru Duujal hitaande 2019.[6]

Wuro ngo ina jogii Posto laawɗuɗo.[7]

Yimɓe teskaaɓe

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Ken Erics - Fijoowo, yimoowo e winndiyanke Naajeeriya.

Emeka Okafor- Ko o balloowo basket to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ulsan Hyundai Mobis Phoebus

Nkem Okeke - siyaasaajo, mo woni cukko guwerneer diiwal Anambra gila 17 mars 2014

Bennet Omalu - Ko o cafroowo, ko ganndo ko faati e ñawuuji e ganndo ko faati e ƴiiƴam, ko o porfeseer kadi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaliforni.

Ugezu J. Ugezu - Fijoowo Naajeeriya, Winndiyanke e Pewjanoowo.

"Renndo Anambra ɗon ƴama kampaañ siyaasaaku nder ekklessiyaaji". Kabaaru Vanguard. 18-05-2013. Heɓtinaama 2022-08-09.

"Enugu-Ukwu set ngam Igu Aro". Kabaaru Vanguard. 24-12-2011. Heɓtinaama ñalnde 27-05-2020.

"Yimɓe Enugu-Ukwu, Naajeeriya". Mongabay.com. Heɓtinaama ñalnde 30-03-2021.

Adefaye, Adefaye (15 janvier 2012). "Radiance laamiiɗo". Naajeeriya yeeso. Lagos, leydi Najeriya.

"Koolol Mmonwu Enugwu-Ukwu 2019 Waɗi". Ɓernde Fuɗnaange. Heɓtinaama ñalnde 30-03-2021.

"Koolol Mmonwu Enugwu-Ukwu 2019 Yuɓɓinaama".

"Postooji- e kartal LGA". NIPOST. Moƴƴinaama gila e asli mum ñalnde 10-2009. Ko 20-10-2009 ƴettaa.