Erekiteru
Erekiteru (エレキテル; ƴoogirde Japon :[e.ɾeꜜ.kʲi̥.te.ɾɯ], ummoriiɗo e elektriteit Hollande, ngam kuuraa) ko innde Japonnaare ngam sifaa jeneraal kuuraa kuutorteeɗo ngam jarribooji kuuraa e nder teeminannde 18ɓiire. To Japon, Hiraga Gennai hollitii erekiteru mum e hitaande 1776, ummorii ko e erekiteru gooto jeyaaɗo e Hollande. Erekiteru ina waɗi kaɓirgal tokosal huutortoongal doole ɓuuɓri ngam feewnude kuuraa e mooftude ɗum.
Erekiteru tuugnii ko e jarribooji hirnaange ceertuɗi e kuuraa static e nder teeminannde 18ɓiire, fawaade e yiytude wonde kuuraa ina waawi feeñde e ɓuuɓri, e dow mbaydi jardugel Leyden e kitaale 1740, ko feere moƴƴere ngam mooftude kuuraa static e nder keewal ɓurngal heewde. Hiraga Gennai heɓi erekiteru gooto e Pays-Bas e nder yahdu mum ɗiɗmal to Nagasaki e hitaande 1770, o waɗi seppo laaɓtungo e erekiteru makko e hitaande 1776.
Erekiteru oo anndaa ko IEEE Milestone e hitaande 2024.[jokkondiral?] tiitoonde mum ko "Elekiteru: Generator Elektrostatik gadano to Japon, 1776". [ɓuuɓri ɓurndi moƴƴude ina haani] Citation mum ina jannga ko nii.
E hitaande 1776, generator elektorostatik baɗaaɗo e ɓuuɓri, ko Gennai Hiraga holliti, ko adii nde o waɗi duuɓi jeegom, o feewnitii e o artiri kaɓirgal taƴngal ummoraade e leydi Pays-Bas. Design makko moƴƴo oo, caggal ɗuum wiyetee ko Elekiteru, e seppo mum yaajngo to Japon, ina addana ɗum en yonta gadano wiɗtooɓe kuuraa. Elekiterus Hiraga hollitaama e nder Tokyo e nder Profekuur Kagawa.
Ƴeew kadi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]
Rangaku Konnguɗi Japonnaaɓe iwdi Holanndee en References
- ↑ Matsumura, Akira, ed. (5 September 2019). 大辞林 (in Saponeere) (4th ed.). Sanseidō.
- ↑ "電気の実験が盛んになったのは、18世紀になりガラス版の円盤を摩擦する強力な起電機と、1740年代なかばのライデン瓶の発明によります": "The development of experiments with electricity, relied on the creation of powerful static electricity through the friction of a glass cylinder, and the invention of the Leyden jar in the 1740s" Suzuki, p.68