Eugenius of Carthage
Eugenius of Carthage ko prelaat Kerecee’en cuɓaaɗo e dow nanondiral e hitaande 480 ngam lomtaade Deogratias. O nanngaama e luure jamaanu makko hakkunde diine Ariyankaagal e diine kerecee en mawɓe. Omo hormii no seniiɗo nii.
Nguurndam
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Suɓngo makko episkopaal ngo dartinaama sabu luulndaare laamɓe Vandal Arian en, o jaɓi tan ko laamɗo Huneric e dow yamiroore Zeno e Placidia, mo Vandal en resndi e nder galle mum.[1][2]
Laamu bismaango ngoo, sadak mum, nguurndam mum tiiɗɗam e cuusal mum ina wiyee ko ɗum addani mo yiɗde Arian en. O jaɓiino Vandal en e nder Egliis Katolik, ko luutndii yamiroore laamɗo, o naatii e jeewte e diineeji Ariyankooɓe, ɓe laamɗo oo fotnoo haɓde e Katolik en. Banngeeji ɗiɗi ɗii fof mbiyata ko innde "Katolik", Ariyankooɓe ina mbiya luutndiiɓe mum en "Homoousians".[3]
Koolol ngol, yuɓɓinaango won e sahaaji hakkunde 481 e feebariyee 484, joofi ko e ittugol mawɗo bismaango Arian e dow ɗaɓɓaande wonde o waawaa haalde ɗemngal Latin. Ariyankooɓe ɓee tikkani, Huneric riiwti bismaango capanɗe jeegom to Korse, teemedde tati e ɗiɗi to jeereende Afrik. Ina jeyaa e ɓeen sakkitiiɓe, Eugenius, mo e les njiimaandi gorko gooto ina wiyee Antonius, hoɗnooɗo e jeereende Tiripoli. Nde o ummii o winndi ɓataake cuusal e wasiyaaji feewde e gooŋɗinɓe Kartaago mo haa jooni ina woodi e golle sankara Gregory de Tours (P.L., LVII, 769–71). E nder deftere makko nde o 6eydaani 6eydude e Diine konngol Biibal ngal, o ye6tii e 6ernde makko, heew6e e ma66e 6e 6eydaama e makko.[4]
Gunthamund, lomtiiɗo Huneric e laamɗo Vandal, acci Eugenius hoota Kartaago, acci mo o uddita ekklesiyaaji. Caggal duuɓi jeetati jam, Thrasamund lomtii jappeere laamu, nanngi Eugenius, ñaawi ɗum warngo, kono o wayli ñaawoore ndee, o woppi ɗum to Vienne, sara Albi (Languedoc), ɗo Arian Alaric wonnoo laamɗo. Eugenius mahii toon suudu dewal dow yanaande sankara Amaranthus martiri, o ardi nguurndam tuubuubuye haa o maayi ñalnde 13 lewru juko hitaande 505.[5]
Tariya
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Lefol jokkondirngol e makko ko won e sahaaji ko adii ñalnde 1 feebariyee, Feliks wumre Kartaago ina hoyɗi wonde Bishop Eugenius ina duwanoo mo, o sella. Laabi ɗiɗi gorko oo yejjiti koyɗol ngol, kono o heɓi ngol kadi. Laabi tataɓi o ummii e hoore makko, o ndaari Biskop. Lefol ngol ina jokki wonde Feliks yahi to Bishop, haalani ɗum daartol mum. Bishop oo saliima mbaawka makko sellinde kono haa jooni o ja6ii e konngol ngol "Mi haalanii ma ko mi necfcfo bakkaat; kono yoo 6icfcfo 6aleejo oo wacf ko yahdi e googcfinal maa, uddita ma gite". Haala kaa ina jokki wonde nde o ñaagii Feliks, gite makko ngartii.[3][4] Nde kabaaru kaawisaaji ɗii njottii laamɗo Vandal, Huneric wiyi ina yiɗi warde Felix, kono o dañaani.[5]
Njawdi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]O winndi Expositio Fidei Catholicae, mo Huneric ɗaɓɓi e makko, ina gasa tawa ko ka bismaango katolik en ngaddi e batu nguu. Nde ɗon yewta dow Consubstantiality Bibel e Allah Ruuhu Ceniiɗo. O winndi kadi deftere “Apologetik” ; Alterkaasiyoŋ cum Arianis, pecce ɗe Victor de Vita ƴetti ; kadi eeraango wonande katolik en, feewde e Huneric walla lomtiiɓe ɗum.[citation needed]
Gennadius mo Massilia e Pape Gelasius I fof naniino haala kaa e hitaande 494 e ɓataakeeji ɗiɗi pastoral ina nguuri.[6]
E hitaande 992 bismaango Savona sosi suudu dewal e duunde Bergeggi, ngam teddinde sankara Eugenius.[2]
Ƴeew kadi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Atanasius mo Aleksandiriya
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ McNeal, Mark. "St. Eugenius of Carthage." The Catholic Encyclopedia Vol. 5. New York: Robert Appleton Company, 1909 Template:PD-notice
- ↑ McNeal, Mark. "St. Eugenius of Carthage." The Catholic Encyclopedia Vol. 5. New York: Robert Appleton Company, 1909 Template:PD-notice
- ↑ Lucchesi, Giovanni. " Sant' Eugenio of Carthage Bishop", Santi e Beati, January 30, 2018
- ↑ McNeal, Mark. "St. Eugenius of Carthage." The Catholic Encyclopedia Vol. 5. New York: Robert Appleton Company, 1909 Template:PD-notice
- ↑ Lucchesi, Giovanni. " Sant' Eugenio of Carthage Bishop", Santi e Beati, January 30, 2018