Farzana Wahidy

Farzana Wahidy (jibinaa ko e hitaande 1984) ko fotoowo e jaayndiyanke Afganistaan. O waɗii fotooje rewɓe e sukaaɓe rewɓe to Afganistaan. Ko kanko woni debbo gadano fotoowo e nder leydi Afganistaan gollodaade e jaayɗe winndereyankooje ko wayi no jaayndeeji (AP) e jaayndeeji France-Presse (AFP).[1]

Wahidy janngii to duɗal jaaɓi haaɗtirde AINA ngal Reza Deghati sosi to Kabul ngam jannginde rewɓe e worɓe Afganistaan ngam jokkude golle e nder jaayndiyankaagal fotooje. Puɗɗagol hitaande 2002, o jeyaa ko e almudɓe 15 cuɓaaɓe e ko ɓuri 500 ɗaɓɓoowo. O janngi ko e les njiimaandi jaayndiyanke fotooje Iraan-Farayse biyeteeɗo Manoocher Deghati.[1] Wahidy suɓii ko golle fotojournalism sabu yiɗde nanngude daartol ngol o seedtii e nguurndam makko fof. Wahidy huutoriima fotooje mum ngam hollirde miijooji mum e nder debbo Afganistaan, e ɓeydude daande woɗɓe nannduɓe e makko e nder leydi Afganistaan ndi worɓe ɓuri heewde. E fotooje makko, o yiɗi ko hollirde nguurndam rewɓe Afganistaannaaɓe, wonaa tan geɗe ɗe ɓe njiylotoo.[2]

Nguurndam e golle

Wahidy jibinaa ko to Kandahar e hitaande 1984, o ummii e ɓesngu makko to Kabul tawi omo yahra e duuɓi jeegom.[3] O woniino suka debbo nde Taliban heɓti leydi Afganistaan e hitaande 1996. E duuɓi 13 o fiyi e nder mbedda sabu o ɓoornaaki burka. So o ƴeewii e oon sahaa, o hollitii wonde omo yiɗi wonde fotoowo e oon sahaa, baawɗo hollirde renndo hannde ngoo no sukaaɓe rewɓe tokosɓe hono makko nii, kono fotooje e geɗe goɗɗe peeñninɗe koye mum en ina kaɗaa. Baaba makko, joginooɗo koolol kameraaji, fotnoo ko woppude yiɗde mum ƴettude sahaaji nguurndam ɓesngu mum e kameraaji. Hay albomuuji fotooji ɓesngu maɓɓe mbonnaama e wolde hakkunde leyɗeele.

E jamaanu Taliban rewɓe ina kaɗaa jokkude jaŋde mum en. Suuɗde defte les burka makko ngam waasde nanngeede,[4] o janngi e duɗal les leydi e fotde 300 almuudo goɗɗo e nder nokku hoɗɓe e Kabul, nde konu Amerik ardii ngu joofni laamu Taliban e hitaande 2001, o fuɗɗii jaŋde leslesre. E hitaande 2004, Wahidy ƴettaa e golle fotooje to Agence-France Press, jaaynde winndereyankoore tawaande to Pari, Farayse kono caggal ɗuum o naati e jaaynde Associated Press to wuro New York.[5]

E hitaande 2007 o heɓi bursi ngam ƴettude jaŋde fotooje duuɓi ɗiɗi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Loyalist to Belleville, Ontario, o arti Afganistaan e hitaande 2010.[6][7]

Wahidy huutoriima naatgol mum e nder debbo ngam ƴellitde rewɓe Afganistaan en e darnde mum en e nder renndo maɓɓe ceertungo, haa arti noon e rewɓe jom en jawɗeele en e rewɓe nanngaaɓe e kasoo ngam "bonanndeeji moraal".[6]

Wahidy sosi fedde fotooje Afganistaan.[5] APA ko fedde nde wonaa laamuyankoore, nde wonaa politik, nde wallitata fotooje e nder Afganistaan fof e fotooje Afganistaannaaɓe yahooɓe caggal leydi. Wahidy sosi APA ko ngam yiɗde waɗde mbayliigu e nder leydi Afganistaan rewrude e fotooje. O joginoo faandaare udditde ŋakkeende ganndal jowitiingal e naalankaagal e fotooje e nder leydi makko e hirjinde paamondiral. APA ina addana fotooje Afganistaan en heɓde jokkondiral e ɓeydude golle mum en.[8]

E hitaande 2009 o woniino balloowo to duɗal jaaɓi haaɗtirde Open Society Institute ngam eɓɓoore makko winndannde ko fayti e rewɓe Afganistaan. Wahidy woni keɓɗo njeenaari ndi o heɓata e nder porogaraam fotooje laabi kala, o suɓaama ngam heɓde njeenaari mawndi e nder jaayndeeji winndereeji.[9][10]

2016 o anndiraama ngam golle makko maantiniiɗe caggal nde o heɓi bak makko, o rokkaama kadi njeenaari Premier’s Award ngam naalankaagal e diisnondiral.[5]

Golle makko ina njiytee e nder filmo Amerik biyeteeɗo Frame by Frame.[11]

Nate Wahidy kolliraama e nder winndere ndee to Afganistaan, Kanadaa, Amerik, Inndo, Pakistaan, Almaañ, Itali, Norwees, Geneve, Siin, e Finlande.[5]

Tuugnorgal

Deghati, Reza (mars 2012). "Koode mbarooje: Reza hokki Farzana Wahidy". Jaaynde Smithson. Ƴeewtaama ñalnde 28 lewru bowte hitaande 2015.
"Farzana Wahidy eng — PVF". www.pvf.fi. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 14 lewru Abriil 2021. Ƴeewtaa ko ñalnde 5 lewru Mbooy 2021.
"Farzana Wahidi". Reso fotooje Afganistaan. Ƴeewtaama ñalnde 28 lewru bowte hitaande 2015.
"No Debbo Fotoowo Yi'ata Afganistaan mum". NPR. Keɓtinaama ñalnde 5 lewru Mbooy 2021.
"Farzana Wahidi". Fedde fotooje Afganistaan. Keɓtinaama ñalnde 5 lewru Mbooy 2021.
McGrory, Marie (2 abriil 2013). "No Debbo Fotoowo Yi'ata Afganistaan mum". NPR. Ƴeewtaama ñalnde 28 lewru bowte hitaande 2015.
Nowacki, Kim (2 suwee 2011). "Momenji keewɗi ɗi ngoni haa jooni". Jaaynde New York. Ƴeewtaama ñalnde 28 lewru bowte hitaande 2015.
"Taariindi – Fedde fotooji Afganistaan". Keɓtinaama ñalnde 5 lewru Mbooy 2021.
Naafigaagal, Paromita (26 lewru Yarkomaa 2011). "Fotoowo Afganistaan biyeteeɗo Wahidy ina ƴetta e nder Burka". Rewɓe eNews Inc. WeNews. Ƴeewtaama ñalnde 28 lewru bowte hitaande 2015.
"Farzana Wahidi". Foondaasiyoŋ renndo udditiingo. Moƴƴinaama gila e asli mum ñalnde 4 mars 2016. Ƴeewtaa ko ñalnde 28 ut 2015.
Jaakson, Alek. "Farzana Wahidi". San Juan jeytaare. Ƴeewtaama ñalnde 28 lewru bowte hitaande 2015.