Femoral head fracture
Feccere hoore femoral ko sifaa feccere hippoode nde heewaani yiyeede, tawi ina waɗi taƴre feccere gonnde e ƴiyal ɓalndu (femur) jokkondirnde e soket hippoode. Eɗe limtaa ko ina tolnoo e 1% e denndaangal mborosaaji hippoode, tawi heen tataɓe ɗiɗi ko sukaaɓe mawɓe. Ɗeeɗoo gaañanɗe ina keewi heɓtaade e nder kewuuji baɗɗi batte mawɗe, ko wayi no aksidaaji otooji walla diƴƴe ummoraade e tooweeki mawki.[1][2]
Maandeeji e maandeeji Ko ɓuri heewde e ko yiytaa ko ina addana neɗɗo mette e nder reedu, yantude e ɓuuɓri e ɓuuɓri saraaji reedu. Ñawɓe ɓee ina keewi waasde yahde walla jogaade teddeendi e koyngal gonngal e ñawu nguu. Feccere hoore femoral kadi ina heewi waɗde e jokkondirde e ɓuuɓri ɓalndu caggal. E nder ɗeen caɗeele, koyngal gonngal e mum ngal ina heewi wonde e mbaydi ɓuuɓndi, addi, e nder mum ina yirloo. Koyngal gonngal e ñawu nguu ina waawi feeñde ina juuti so renndinaama e koyngal ngal ɓuuɓnaaka. Gaañannde nerve sciatique ina waawi kadi waɗde, haa teeŋti noon e ɓuuɓri gonndi e ɓuuɓri. Ɗum ina waawi feeñde e ŋakkere walla ustaare refleks e tampere nde ɓuuɓnata koppi walla diwta koyngal.[3]
Ñawu nguu
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Natal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Rajo-graafiiji laaɓtuɗi pelɓondiral ƴettaaɗi e yeeso (AP view) ko feere ƴeewndo adannde cuɓaande ngam ñawanɗe ceertuɗe. Yiyngooji ɓeydotooɗi ina mbaawi wallude e anndude ñawanɗe jokkondirɗe, ko wayi no ɓuuɓri asetabular. CT scans ina heewi huutoreede e ñawɓe trauma wonduɓe e gaañanɗe keewɗe teeŋtuɗe walla caggal nde ustaama ngam ɓeydaade ƴeewtaade jokkondire hippoode. MRI ina waawi huutoreede so tawii ina tuumaa bonneede e ɓalndu nduu walla ina tuumaa ko osteonekrosis arano.[4][5][6]
Senngo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ko senngo Pipkin woni feere ɓurnde huutoreede ngam renndinde ɓuuɓri hoore feso, yuɓɓiniraa ko nii :
Pipkin renndinde sifaa Sifaa I Feccere les fovea; tawa ina jeyaa heen teddungal-jogorngal dow hoore II Feccere dow fovea; ina jeyaa heen teddungal-jogorngal dow hoore III Feccere sifaa I walla II e feccere wuddu femoral jokkondirnde IV Feccere sifaa I walla II e feccere asetabulum jokkondirnde Ndeeɗoo feere renndinde ina wallita e ardude e njuɓɓudi e teskaade batte mum.
Hurgol
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Wiɗto ɓanndu adanngo ina foti waɗde ƴeewndo cirkulaasiyoŋ e golle nerve e nder koyngal gonngal e ñawu nguu, haa teeŋti noon e peccitagol nerve sciatique. E nder ñawɓe ɓuuɓri hippoode, ustude ko yaawi ina ɗaɓɓi, tawa ko adii fof ina waawi teskaade ko ɓuri moƴƴude. Njuɓɓudi laaɓtundi e nder ñawɓe tokosɓe ina waawi waɗde feere seppooji ko wayi no ustude udditaare e fiɓnde nder walla ittude feccere. E ko feewti heen, lomtingol hippoode total ina heewi yiɗeede e ñawɓe mawɓe.
Teskagol
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Won laabi limtooji keewɗi kuutorteeɗi ngam ƴeewde batte caggal cellal, ina heen limtooji batte Thompson e Epstein, limtooji Merle d’Aubigné e Postel, e limtooji Oxford Hip. Huutoraade ɗeen peeje toɓɓere, batte moƴƴe haa moƴƴe ina keɓee e ko ina wona tataɓe ɗiɗi e geɗe ɗee. Kono tan, jokkondiral ñawu nguu e nafoore, e ɓuuɓri jokkondire, e ŋakkeende golle ina addana mbayliigu e batte safaara. Ko ɓuri heewde e caɗeele juutɗe ina njeyaa heen : ɓuuɓri ɓalndu caggal mboros, osteonekrosis hoore feso, e ossifikaasiyoŋ heterotopik.
Epidemiyoloji
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Hay so tawii haa jooni ina famɗi, ŋakkeende hoore feso ina ɓeydoo e ɗii duuɓi cakkitiiɗi. Ndeeɗoo feere ina sikkaa ko batte geɗe ɗiɗi mawɗe : ɓeydagol aksidaaji otooji e yahrude yeeso e kisal otooji jamaanu, ko ɗum addani nguurndam ɓeydaade heewde, addani ɗum en ɓeydaade heewde anndude ɗeen caɗeele.
Ƴeew kadi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Wuddu feso
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named:022 - ↑ Menger, Maximilian M.; Braun, Benedikt J.; Herath, Steven C.; Küper, Markus A.; Rollmann, Mika F.; Histing, Tina (November 2021). "Fractures of the femoral head: a narrative review". EFORT Open Reviews. 6 (11): 1122–1131. doi:10.1302/2058-5241.6.210034. ISSN 2058-5241. PMC 8631236 Check
|pmc=value (help). PMID 34909230 Check|pmid=value (help). - ↑ "Hip Fractures - OrthoInfo - AAOS". www.orthoinfo.org. Retrieved 2025-09-11.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named:142 - ↑ Schaffer, Nathaniel E.; Luther, Lauren; Tatman, Lauren M.; Mitchell, Phillip M. (2024-10-15). "Femoral Head Fractures: Evaluation, Management, and Outcomes". The Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons. 32 (20): 929–937. doi:10.5435/JAAOS-D-23-01121. ISSN 1940-5480. PMID 38968607 Check
|pmid=value (help). - ↑ "Sciatic nerve damage: MedlinePlus Medical Encyclopedia Image". medlineplus.gov (in Engeleere). Retrieved 2025-09-21.