G.O. Olusanya

Gabriel Olakunle Olusanya (1936 - 2012) ko ganndo Naajeeriya, njuɓɓudi e dipolomaat mo wonnoo ammbasadeer Naajeeriya to Farayse gila 1991 haa 1996. E nder jaŋde, ko heewi e golle makko ganndal ina njokki e daartol Naajeeriya hannde e jokkondiral hakkunde leyɗeele.[1]

Ngendam Olusanya janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde sukaaɓe Methodist’ Lagos, o janngi daartol to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ibadan (hannde duɗal jaaɓi haaɗtirde Ibadan). O jokki jaŋde makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde British Columbia, caggal ɗuum o heɓi Doktoraa to duɗal jaaɓi haaɗtirde Toronto.[2]

Caggal nde o timmini jaŋde makko, o ƴetti golle janngingol e nder diiwaan Fuɗnaange leydi Naajeeriya to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ahmadu Bello, ɗo jannginoowo makko ɓooyɗo, Abdullahi Smith woni e ƴellitde Departemaa Taariindi ABU. Kono tan, luural politik e leƴƴi ko adii wolde hakkunde leyɗeele leydi Najeriya, addani mo yahde to duɗal jaaɓi haaɗtirde Lagos e hitaande 1966.[1]

Olusanya rewrude e bayyinaango golle mum e toɗɗagol mum e nder pelle laamuyankooje dañii yiyeede e nder renndo ngo, ko o ganndo e hakkille. O winndi ko faati e politikaaji faggudu e politik e geɗe hakkunde 1939 e 1945 baɗnooɗe ƴellitaare ngenndiyaŋkaagal e nder defte makko bayyinaaɗe: "Hare adunaare ɗiɗmere e politik e nder leydi Nijeer 1939 – 1953. E hitaande 1982, o yaltinii deftere wiyeteende The West African Students' Union e the... Politik Dekolonisaasiyoŋ, 1925–1958, ko gollal ko faati e darnde Dental janngooɓe Afrik hirnaange e nder wellitaare janngooɓe Afrik e batte mum e umminde hakkillaaji politik e nder janngooɓe.[1]

Olusanya ko ganndo sosiyetee, gardiiɗo jaŋde to Duɗal Ngenndiwal Jaŋde Politik e Peeje.[3] E hitaande 1984, o toɗɗaama hooreejo fedde toppitiinde ko fayti e jokkondiral caggal leydi, woni fedde toppitiinde ko fayti e geɗe hakkunde leyɗeele.[1]