Jump to content

Hadejia River

Iwde to Wikipedia

Maayo Hadejia (Hawsa: kogin Haɗeja)[1] ko maayo wonngo to Fuɗnaange Naajeeriya, ko ɓiɗngo maayo Yobe (Komadugu Yobe).[2] Ina jeyaa e gure e gure gonɗe e daande maayo walla saraaji mum, Hadejia[2] e Nguru.[3] Dammugol maayo ngoo ngam ustude ndiyam, addani ndiyam ɗam ustaade e nder nokkuuji ɓuuɓɗi Hadejia-Nguru,[4] ɗi maayo ngoo waɗata wondude e maayo Nguru.[citation needed].

Maayo Hadejia hannde 80% woni ko e baraaji Tiga e Challawa Gorge e nder diiwaan Kano.[5][6]

Laamu leydi ndi fuɗɗii laɓɓinde maayo Hadejia e haɗde ndiyam ɓuuɓɗam, caggal nde diiwaan oo heɓi ilam mawɗam, ngool golle fuɗɗii ngam haɗde ilam garoowo.[7][8]

Ƴeewndo keewal ilam waɗaama e dow limto ɓurngo heewde e hitaande kala ngam ƴeewde tolno nguleeki maayo Hadejia ummoraade e Hadejia Jama'are Komadugu TrustFund, Damaturu, e nder duuɓi 1963 haa 2014.[9] Ngam ƴeewtaade, golle tati peccitagol baawɗe wonde : Nafoore ɓurnde mawnude 1 (EV-1), Lognormal, e Log Pearson III — kuutoraa. Modeluuji zi kuutoraa ko ngam teskaade e seerndude teskagol vursugol ngol e nder duuvi 2, 5, 10, 25, 50, 100, e 200. E nder duuvi 200, njeñtudi EV-1, LN, e LP III hollirii vursugol 157,419, 169,43, e 135,21.Ina wasiyee huutoraade mbaadi renndo lognormal ngam hollirde diisnondiral kisal nde tawnoo njeñtudi ndii wonde ina rokka limtooji ɓurɗi mawnude e ɓuuɓri ilam.[10]

Kiliima e weeyo

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

to Hadejia ngonka weeyo e sahaa ɓuuɓɗo ina wuli, ko ɓuri heewde e sahaaji ko duule. Wakkati yooro ina waɗi heen duule. Kadi nguleeki ina seerti e 59 Degree F. haa 105 Degree F, kadi ngol huutoraaki wonde les 59 Degree e nder hitaande Round.[11]

Tuggi 21 marse haa 2 suwee, dumunna nguleeki ina yahra e lebbi 2,4, tawi nguleeki mum ina tolnoo e 101°F ñalnde kala. To Hadejia, lewru mee ko lewru ɓurndu ɓuuɓde e hitaande, tawi nguleeki mum ina tolnoo e 103°F, nguleeki mum ina tolnoo e 80°F.[11]

Tuggi 9 desaambar haa 31 lewru Yarkomaa, dumunna ɓuuɓɗo, mo nguleeki mum tolnii e 90°F ñalnde kala, ina duumoo lebbi 1,7. E nder 59°F e 88°F, lewru Yarkomaa ko lewru ɓurndu toowde e hitaande to Hadejia.[11]