Jump to content

Henri Stanhoop Freeman

Iwde to Wikipedia
Henri Stanhoop Freeman
ɓii aadama
Jinsugorko Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuNaajeeriya Taƴto
InndeHenry Taƴto
Ɗuubi daygo1831 Taƴto
Date of deathSeeɗto 1865 Taƴto
Sana'ajingaɗoowo siyaasaje Taƴto

Henry Stanhope Freeman (maayi ko e lewru abriil 1865) woni guwerneer gadano e nder koloñaal Lagos, o golliima tuggi 22 lewru Yarkomaa 1862 haa lewru Abriil 1865.

Freeman wonnoo ko cukko konsul Angalteer to Ghadames to Libi, e nde o woni toon ndee o renndini binndanɗe e gootal e ɗemɗe Tuareg en . [1] Freeman suɓaama tergal e fedde wiyeteende Royal Asiatic Society ñalnde 14 desaambar 1861. [2] O woniino kadi tergal e fedde Anthropologie, o tawtoraama e haalooɓe won e batuuji kono o wallitaani e binndanɗe fedde nde. [3] Ko adii nde o toɗɗaa guwerneer Lagos, Freeman wonnoo ko cukko konsul Angalteer to Janina e nder laamu Ottomaan . [4]

Guwerneer Lagos

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Koloni Lagos sosaa ko e nanondiral doole e lewru ut 1861 . Nde Freeman ari e lewru Yarkomaa 1862 ngam ƴettude laamu e juuɗe guwerneer jooɗiiɗo oo , hono William McCoskry, koloñaal oo ina waɗi duunde Lagos e nokkuuji seeɗa to bannge fuɗnaange e hirnaange. Laamɓe dowlaaji nder leydi ɗii ngonaano sehilaaɓe e Angalteer, kono ina kaɓa hakkunde mum en, ina mbaɗta njulaagu bonngu. [5] E nder ciimtol makko hitaande 1863, Freeman wiyi wonde njulaagu ina fotnoo dartaade haa laaɓa cer sabu wolde hakkunde Ibadan e Abeokuta . [6]

E nder ɓataake ñalnde 9 oktoobar 1862, Freeman daranii kuulal mum ngam yaajtinde laamu mum to Palma e Badagry e dow daliilu wonde ina woodi ko adii ɗuum, ko wayi no ƴettude ɗiin laamu ina ngondi e laamu Lagos. [7] Maayo Ogun yahoowo Abeokuta, wonaa kisal wonande yah-ngartaa laanaaji, yahooɓe ina ngondi e baasal e wuyɓe Egba . Ko ɗum waɗi ñalnde 14 noowammbar 1862 Freeman noddi denndaangal laamɓe Angalteer yo ngartu Abeokuta fayde Lagos, ɓe ngoppa jawdi maɓɓe, ndi mawɓe Abeokuta njaabotoo laamu Angalteer. [8] E hitaande 1863, o ƴetti politik luulndiingo Ijebu e Kosoko, ɗum addani mo bommbooje Epe e laanaaji ndiyam. [9]

Ñalnde 18 feebariyee 1862, Freeman siifondiri nanondiral e gonnooɗo laamɗo Lagos, hono laamɗo Docemo, o laaɓtini wonde maa o heɓ pension hitaande kala fotde 1 200 saak cowri e nder nguurndam makko. [7] O heɓi yamiroore toɗɗaade diiso doosɗe e ɓataake ñalnde 13 marse 1862. [7] Ñalnde 4 marse 1863, Freeman ƴetti yamiroore waɗnde sariyaaji Angalteer e nder koloni. [7] Ñalnde 6 lewru juko hitaande 1864, diiso makko sosi Ñaawirde Toownde ngam ƴeewtaade geɗe siwil e ñaawoore. [7]

Freeman jaɓii e gonnooɗo wiɗtoowo biyeteeɗo Richard Burton, jiiloowo Lagos, wonde ɓaleeɓe ɓuri waawde naatde e diine lislaam, ɓuri waawde naatde e diine kerecee en. [1] O etinooma suppitde eɓɓoore Robert Campbell, Jamaykaajo jeyaaɗo e iwdi Ecoppinaaɓe, Afriknaaɓe, ngam sosde jaaynde e nder koloni hee. O sikki ko ɗum "kuutorgal bonngal e juuɗe Negro en semi-civilized". Laamu Angalteer jaɓaani, tonngoode adannde jaaynde Anglo-African, jaaynde Nijeer gadane yaltunde yontere kala, yalti ñalnde 6 suwee 1863. [1]

Freeman ina wondi e rafi cellal, ina heewi doole ngam waasde tawtoreede. E nder duuɓi makko ɗiɗi cakkitiiɗi ɗii, ko Kapiteen William Rice Mulliner ƴetti golle makko caggal ɗuum ko Kapiteen John Hawley Glover . O sankii ko e lewru abriil 1865. [5] Freeman ina yahra e duuɓi capanɗe tati e nay e sahaa maayde makko. [3]

  1. Newman 1880.
  2. London Review.
  3. 1 2 Anthropological Society.
  4. Appointments, Preferments.
  5. 1 2 Geary 1965.
  6. Rubin.
  7. 1 2 3 4 5 Great Britain.
  8. Foreign and Commonwealth.
  9. Ayandele 1970.