Hoima
| Lesdi | Ugannda |
|---|---|
| Lamorde | Hoima District |
| Nder laamoore | Hoima District |
| Hiiri-weeti pelle | UTC+03:00 |
| Jonde kwa'odineto | 1°25′59″N 31°21′8″E |
| Laawol ngol laamu anndani | http://www.hoimamunicipal.go.ug/ |

Hoima ko wuro e nder diiwaan hirnaange leydi Uganndaa, ko ngo mawngo e nder diiwaan Hoima, ko ɓuri heewde e kominaaji, njuɓɓudi laamu, e njulaagu. Ko ɗoon kadi woni nokku ɗo laamɗo Omukama mo Bunyoro woni.[1]
Wakere
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Hoima woni ko hedde 200 kiloomeeteer (124 mi) to fuɗnaange-rewo Kampala, wuro ɓurngo mawnude e nder leydi Uganndaa, e dow laawol mawngol ngol kala sahaa ina waawi yahde, laawol Kampala–Hoima. Koɗkiiji wuro Hoima ko 1°25'55.0"N 31°21'09.0"E (Njaajeendi:1.431944; Njuuteeki:31.352500).[2]
Ummatore
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E binndital ngenndiwal 2002, yimɓe Hoima ina limtee e 60 561 neɗɗo. E lewru Ogost 2014, binnditagol yimɓe leydi ndii hollitii wonde yimɓe Hoima ina tolnoo e 100 099 neɗɗo. E hitaande 2020, Biro toppitiiɗo limlebbi leydi Uganda (UBOS) limtii yimɓe wuro ngo e nder caka hitaande ko 122 700 neɗɗo. UBOS hiisiima ɓeydagol yimɓe Hoima fotde 3,54 e nder teemedere hitaande kala hakkunde 2014 e 2020.[3]
Yimɓe daartol
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Hitaande Pop. ±%
2002 60 561 —
2014 ko 100 099 +65,3%
2020 122 700 +22,6%
iwdi:
Golle faggudu
Hakkunde 2000 e 2009, petroŋ keewɗo, fotde miliyaaruuji 2,5 haa 3,5 barel, yiytaa ko e maayo Albert e dow daande maayo ngoo e nder diiwaan Hoima e diiwaan Buliisa koɗdiiɗo mum. Ko ina wona 34 kiloomeeteer (21 mi), to bannge worgo Hoima, ina jogori waɗeede e wuro Kabaale, e nder diiwaan Buseruka, e nder diiwaan Hoima. Tuugnorgal petroŋ, hono tuugorgal petroŋ [4]Uganndaa-Tansani, ina jogori kadi nawde petroŋ to porto Tanga to geec Indiya to Tansani. Ko ɗum waɗi Hoima ina jogori wonde nokku ɗo golle faggudu ngoni ɗoo.[5]
E lewru Yarkomaa 2018, SBC Uganda Limited, sosiyetee gollondirɗo hakkunde Colas Limited mo leydi Angalteer e SBI International Holdings mo leydi Uganda, fuɗɗii mahde laana ndiwoowa hakkunde leyɗeele Hoima, to wuro Kabaale, e nder diiwaan Buseruka, e nder diiwaan Hoima, ko ina tolnoo e kilooji 35 haa wuro Hoyma.[6]
Daawe gadane mahngo ngoo, ina heen laawol diwooje e nokkuuji ɗo kaɓirɗe njolnata, ina ɗaminaa maa njokku e hitaande 2020. Ndee daawe ko adii fof ko ngam wallitde mahngo nokku ɗo petroŋ oo woni ɗoo. Daawe ɗiɗmere mahngo ngoo, ko feewti e weeɓtinde yah-ngartaa e ɓeydude turism e njulaagu, ina ɗaminaa maa joof e hitaande 2022. Eɓɓaande ndee ina ɗaminaa maa addan fotde 1 000 gollorde.
Sabu ɓeydagol golle failed e nder nokku hee, Hoima ɓeydaama e darnde municipaalitee, e ɓeydagol njuɓɓudi ngam jogaade golle kese e hoɗɓe kesi. Coodguuli leydi, njoɓdi renndo, e njoɓdiiji goɗɗi e nder Hoima ɓeydiima ko ɓooyaani, sabu ɗaɓɓaande jawdi e nder wuro ngo e nokkuuji koɗdiiɗi ɗii ɓeydiima.
Moota
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Wuro ngo maa huutore e Aeroport International Hoima mo jooni woni e mahde, ina ɗaminaa maa ɗum joof e lewru Duujal 2023.
Toɓɓe nafooje Ko ɗeeɗoo geɗe ɓeydooje nafoore ina tawee e nder keeri wuro ngoo walla saraaji mum : (a) Orukurato rw'Obukama bwa Bunyoro-Kitara (parlemaa Laamu Bunyoro-Kitara (b) Ekikaali Kya (Laamu laamɓe) Karuziika (c) Duɗal jaaɓi haaɗtirde Holuhead (d) Diiso wuro (f) caltal Fonds National de Sécurité Sociale (g) Hospitaal Referral Regional Hoima, opitaal laamu 268 leeso, mo Ministeer Cellal Uganndaa ardii.
Jaangirde
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Jaŋde ko adii jaŋde leslesre Distrik oo ina jogii ko ina tolnoo e 270 nokkuuji ƴellitaare sukaaɓe (ECD) ɗi Faith Based Founded jeyi, renndo e neɗɗo gooto. Ko ɓuri heewde e nokkuuji ECD ɗii ko e nokkuuji wuro. Hakke winnditiiɓe hade jaŋde leslesre ko 4 460 ; e 2 194 gorko e 2 266 debbo (Departemaa Jaŋde, 2019).
Jaŋde duɗal leslesal E wiyde limgol yimve UBOS, binnditagol ngol e duze leslese ze ko hedde 131 320 e hitaande 2019. E nder heen, 56 % ko worve, 43 % ko rewve.
Jaŋde duɗal hakkundeewal Limre duɗe hakkundeeje jooni ɗee ko 5(Ciimtol Departemaa Jaŋde Diiwaan ngam hitaande 2020/2021). Winnditaade duɗe hakkundeeje ko 20 493 almuudo e nder heen 10 322 (50,3%) ko worɓe e 10 171 (49,7%) ko rewɓe ina kollita ŋakkeende jinnaaɓe e sukaaɓe worɓe.
Yoga e duɗe Secondaire waɗooɓe golle ɗee to Hoima
Kollaas St. Andrea Kaahwa - Bujumbura, P.O. Bojel 153, Hoima Duɗal hakkundeewal Sir Tiyo Winyi - Laawol Masindi-Dar es Salaam, P.O. Kaɓirgal 136, Hoima
Duɗal hakkundeewal Buhimba - laawol Portal Fort, P.O. Bojel 218, Hoima Duɗal mawngal Hoima - Laawol Toro ɓooyngol, P.O. Kaɓirgal 198, Hoima
Duɗal hakkundeewal mawngal Mandelaa
Ƴeew kadi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Diiwaan Bunyoro
Orunyege-Ntogoro
Doggol gure e gure e nder leydi Uganndaa
Tuugnorgal
- ↑ Waiswa, Baz (25 mars 2013). http://allafrica.com/stories/201303260401.html?viewall=1
- ↑ https://www.citypopulation.de/en/uganda/cities/
- ↑ http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=346
- ↑ https://www.monitor.co.ug/News/National/Cabinet-elevates-15-municipalities-cities/688334-5125824-5h8yw4z/index.html
- ↑ http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=31991&PHPSESSID=7e44b41b158913683ef9a81c472c8883
- ↑ https://www.google.com/maps/dir/Kampala/Hoima/@0.8858541,31.4049764,9z/data=!3m1!4b1!4m14!4m13!1m5!1m1!1s0x177dbc0f9d74b39b:0x4538903dd96b6fec!2m2!1d32.5825197!2d0.3475964!1m5!1m1!1s0x1764c4a7b499f725:0x8745fcdfa38aa3ed!2m2!1d31.3484448!2d1.4273554!3e0
Jokkondire yaajɗe
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]http://www.newvision.co.ug/news/630753-2900-hectares-of-land-set-aside-for-oil-refinery.html
http://www.newvision.co.ug/news/632761-oil-cost-of-living-explodes-in-hoima.html
- Oil Brings New Facelift To Hoima Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine