Jump to content

Homeira Qaderi

Iwde to Wikipedia
Homeira Qaderi
ɓii aadama
Jinsudebbum Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuAfganistan Taƴto
Ɗuubi daygo1979 Taƴto
ƊofordeKabul Taƴto
Sana'ajiwriter, educator, university teacher, women's rights activist, human rights defender Taƴto
EmployerKabul University Taƴto
Janngi toJawaharlal Nehru University, University of Tehran, Allameh Tabataba'i University, Shahid Beheshti University Taƴto
Doctoral advisorSirus Shamisa Taƴto

Homeira Qaderi ( Dari : حمیرا قادری, ina wiyee kadi Homeira Qadari) jibinaa ko e hitaande 1980 ko binndoowo Afganistaan, daraniiɗo hakkeeji rewɓe, kadi ko jannginoowo binndol Perse, jooni ko ganndo Robert G. James to Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Radcliffe to wiɗtooji toowɗi.[1]

Nguurndam e jaŋde puɗɗagol

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

O jibinaa ko to Kabul, Afganistaan, e sahaa njiimaandi Riisi, yumma makko ko naalanke, baaba makko ko jannginoowo duɗal jaaɓi haaɗtirde. Cukaagu Qaderi fuɗɗii ko e reentaade e balɗe 100 ɗe konu Sowiyet en njiylotonoo, caggal ɗuum e wolde hakkunde leyɗeele caggal nde Sowiyet en njalti leydi ndii e hitaande 1989 . Caggal nde fedde Taliban heɓti leydi ndi, sukaaɓe rewɓe kaɗaama yahde duɗe. Qaderi, ndeen ina yahra e duuɓi 13 tan, yuɓɓinii e sirlu jaŋde leslesre wonande sukaaɓe rewɓe hoɗdiiɓe mum, caggal ɗuum wonande sukaaɓe wonɓe e nokkuuji mooliiɓe saraaji mum, o janngini ɓe duuɓi nay. O naati kadi Duɗal Sewing Golden Needle, dingiral sirlu ɗo kanko e sukaaɓe rewɓe woɗɓe ɓe njokki jaŋde maɓɓe tiiɗnde e karallaagal binndol e gardagol Ustad Moahmmad Naser Rahyab. Nde o woni suka jahroowo e duuɓi 18, o yaltinii deftere juutnde, nde o hawri e ƴattooje tiiɗɗe ummoraade e Taliban.

E nder dumunna mo o woni to leydi Iraan, Qaderi wonnoo ko gardiiɗo Fedde Naalankooɓe e Pinal Afganistaan to leydi Iraan, o woniino darnde haa hitaande 2008. Caggal nde o arti Afganistaan, Qaderi fuɗɗii jannginde ko no balloowo professeur to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kabul . Sabu ɗaɓɓaande makko e karallaagal makko e binndol Perse, o janngini kadi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Mash'al e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Gharjistan to Kabul. E oon sahaa gooto, o tawtoraama no feewi dille jojjanɗe aadee jowitiiɗe e potal rewɓe e worɓe e nder leydi Afganistaan.

E hitaande 2011, Qaderi wonti jaagorgal ko feewti e golle, renndo, martiriiji, e ŋakkiraaɓe cellal to Afganistaan. O waɗti darnde makko e moƴƴitinde nguurndam rewɓe e sukaaɓe yaayaaɓe e sosde porogaraamuuji jannginirɗe ngam waawde jogaade koye mum en. E hitaande 2018, o woniino kadi hooreejo jaaynde wiyeteende Rah-e Madanyat Daily . Qaderi toɗɗaama jaagorgal jaŋde e hitaande 2019, o woni e oon posto haa e ndunngu 2021. Jooni ko kanko woni hooreejo jaaynde Ravi-e Zan, ko kanko woni sosɗo fedde binndol Golden Needle ɗo o woni e jannginde sukaaɓe rewɓe winndooɓe expressive them to be.

Caggal nde Kabul yani e hitaande 2021, Qaderi ummii Afganistaan, fayti Amerik ɗo o wonti ganndo Robert G. James to Duɗal Wiɗtooji Radcliffe, Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Harvard, o winndi ko faati e geɗe sukaaɓe rewɓe wonɓe e laamu Taliban. Caggal nde Kabul yani, Qaderi haali e yeeso yimɓe fof ko fayti e ngonka bonka e nder leydi Afganistaan e haaju mum e nder renndo winndere ndee ngam wallitde mooliiɓe Afganistaan e hollirde mettere mum e hakkeeji rewɓe e sukaaɓe rewɓe. O jokki e wonde daraniiɗo hakkeeji aadee, hakkeeji rewɓe, e jam e nder leydi Afganistaan.

Golle binndol

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Qaderi yaltinii binndanɗe keewɗe, binndanɗe, daartol juutngol, e defte binndaaɗe e ɗemngal Persi e Engele, kadi golle makko firaama e ɗemɗe keewɗe. E hitaande 2003, daartol Qaderi tati, ina heen Zair-e Gonbad-e Kabood, yaltinaa to Herat, to leydi Afganistaan. Ko kanko tan woni debbo Afganistaan binndoowo yaltuɗo e Afganistaan e ndeen hitaande. E nder hitaande ndee tan, Qaderi heɓi njeenaari Sadegh Hedayat to leydi Iraan sabu daartol makko juutngol, tiitoonde mum ko Baz Baaran Agar Mibarid, ‘So toɓii kadi’. Ko ngol woni go’o ko hono ndeeɗoo njeenaari ina rokka ɓiɗɗo leydi Afganistaan to leydi Iraan.

Won e defte makko goɗɗe bayyinaaɗe ina heen Goshwara-e Anis, (2005), e defte makko ganndaaɗe ko wayi no Iqlema (2014), Naqsh-e Shekar-e Aho (2012), e deftere makko teskinnde Noqra: Ɓiɗɗo debbo maayo Kabul (Bayyinoowo Rozgar, 2009).

Siftorde makko, Wamde e nder juulirde: ɓataake yumma Afganistaan feewde e ɓiyiiko, yaltinaa ko e Harper Collins e hitaande 2020 e 2021, firtaa e ɗemɗe keewɗe ko wayi no Farayse, Itaali, Almaañ, e Finlande. Deftere nde winndaa ko e ɓataake feewde e ɓiɗɗo Homeira, ina hollita caɗeele ɗe o heɓi e mawnugol makko e nder leydi Afganistaan e pellital tiiɗngal ngal o foti waɗde—e nder ceergal makko. Qaderi ina winnda e laaɓal ko fayti e cukaagu mum, dewgal mum, e caɗeele ɗe o dañi e wonde debbo e binndol e nder renndo ngo heewi tooñde kamɓe ɗiɗo fof. Deftere nde heɓi weltaare mawnde, nde wonnoo ko deftere teskinnde e New York Times e hitaande 2020 . Kadi nde limtaama e doggol juutngol ngam heɓde njeenaari Andrew Carnegie 2021 ngam ɓurde moƴƴude e defte ɗe ngonaa defte, nde Kirkus Reviews suɓii nde e nder defte ɗe ngonaa defte ɓurɗe moƴƴude e hitaande 2020.

Wasiyaaji e njeenaaje

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Qaderi ina anndaa e golle mum e nder renndo siwil ngam haɓaade rewɓe e sukaaɓe e nder leydi Afganistaan, o tawtoraama batuuji keewɗi hakkunde leyɗeele, omo daranii jojjanɗe aadee. O tawtoraama batu hakkunde leyɗeele ɗiɗmo Bonn ko faati e Afganistaan e lewru desaambar 2011, to Almaañ, o haali e yeeso batu mawngu ko fayti e caɗeele rewɓe Afganistaan e hare maɓɓe ngam potal hakkeeji. E hitaande 2012, o tawtoraama batu Tokiyoo ngam Afganistaan, ɗo ko ina tolnoo e 100 leydi tawtoraa ; e nder delegaasiyoŋ Afganistaan, o ɗaɓɓiri yo leyɗeele goɗɗe mballu laamu Afganistaan e wallitde rewɓe Afganistaan. E hitaande 2014, Qaderi wonnoo ko tergal e batu Fedde Adunaare Golle to Geneve, Siwis, ɗo o wiyi ina moƴƴina ngonka golle rewɓe to Afganistaan.

  1. Lou, Jo (2021-03-01). "8 Books By and About Afghan Women". Electric Literature. Retrieved 2023-02-08.