Ibraahiima saminu turaki
| Yemre | Nigerian senators of the 6th National Assembly |
|---|---|
| Jinsu | gorko |
| Ɓii-leydiyankaaku | Naajeeriya |
| Inditirde | Ibrahim Saminu Turaki |
| Innde | Ibrahim |
| Ɗuubi daygo | 14 Morso 1963 |
| Ɗoforde | Benin City |
| Ɗemngal | Hawsare |
| Wolde | Inngilisjo, Hawsare, Nigerian Pidgin |
| Writing language | Inngilisjo |
| Sana'aji | ngaɗoowo siyaasaje |
| Position held | Governor of Jigawa State, member of the Senate of Nigeria |
| Member of political party | Peoples Democratic Party |
| Lenyol | Hawsa |
Ibrahim Saminu Turaki (jibinaa ko 14 lewru juko hitaande 1963) ko aktuariyanke e politik Najeriya, o wonnoo ko guwerneer diiwaan Jigawa tuggi 1999 haa 2007. Ko adii ɗuum, o wonnoo ko hooreejo diiwaan Jigawa, lannda Demokaraasi Sosiyetee (SDP) e Kongres ParCP Najeriya mo alaa ɗo haaɗi . Ko kanko woni senaateer lomtotooɗo diiwaan senaateeruuji Jigawa Fuɗnaange-rewo tuggi 2007 haa 2011. [1]
Ɓawo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ibrahim Saminu Turaki jibinaa ko ñalnde 14 lewru juko hitaande 1963. O janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde laamu fedde Kaduna e duɗal jaaɓi haaɗtirde Ahmadu Bello ɗo o heɓi dipolomaaji makko e ganndal aktuariyee e hitaande 1985. O wonii hannde kanndidaa PDP to diiwaan Seneraal20 to bannge worgo-fuɗnaange.
Gomnaajo lesdi Jigawa
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]
O woniino guwerneer diiwaan Jigawa to leydi Naajeeriya gila 29 lewru Mbooy hitaande 1999 haa 29 lewru Mbooy hitaande 2007. O suɓaama e suɓngooji guwerneer diiwaan Jigawa e hitaande 1999, o suɓaama kadi e nder suɓngooji guwerneer diiwaan Jigawa e hitaande 2003 e dow laylaytol lannda yimɓe Naajeeriya (ANPP). E lewru desaambar 2006, o artiri jokkere enɗam makko e lannda Demokaraasi Yimɓe (PDP). Turaki naati e lannda laamu leydi Najeriya, hono APC (APC) e lewru Duujal hitaande 2015, o hawri e gonnooɗo sehil makko, guwerneer Jigawa jooni oo, hono Mohammed Badaru Abubakar
Peewnugol TIC
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Turaki ina daranii ƴellitaare TIC teeŋtinde nafoore mum e nder mahngo ngenndi, ɗum noon ina jeyaa e ko ɓuri teeŋtude e golle makko e nder guwerneer. O sosi ko anndiraa nokkuuji ɓurɗi mawnude e biotechnology e nder leydi Najeriya ndeen to Kazaure, wuro ngo woni ko e yaasi laamorgo leydi ndii, hono Dutse . Won heen e ɗeen ngaddi ko njuɓɓudi ƴellitaare Angalteer limtilimtinndi, hono DFID, ngam wallitde eɓɓaande mikroo-kredit (microcrédit) dowla Jigawa ngam rokkude kaalis ngam wallitde gollorɗe tokoose. DFID kadi gollodiima e laamu leydi ndii e oon sahaa ngam wallitde almuudo mum ngam jaŋde yaajnde e informatik caggal leydi, ko ɓuri heewde ko to Japon .
O fuɗɗii Eɓɓoore Reso Bande Jaaɓihaaɗtirde (Reseau de Bande Lade) e nder leydi Jigawa sabu yiɗde laamu makko ɓeydude jaawgol renndo-faggudu dowla sukaaɓe e jokkondiral winnderewal e fannuuji keɓgol, ƴellitgol e huutoraade karallaagal kumpital. Eɓɓaande ndee ko gollorde jokkondirnde e satelitaaji ngam yettinde kala njuɓɓudi sarwisaaji keewɗi tawa ina waɗi wideyoo, odio e dokke. Nde yiɗnoo kadi ko weeɓtinde golle laamu, jaŋde, njulaagu, heblo e cellal dowri.
Turaki sosi fedde toppitiinde ko fayti e karallaagal kumpital e jokkondiral (GITT) e hitaande 2000, ko ina wona hitaande tan o woni guwerneer. GalaxyITT wonti lowre satelit gadane e nder leydi Najeriya. Ɗum waɗi Jigawa woni lesdi arandeeri nder lesdi Naajeeriya fuɗɗaago taskaramji jannguki haa woɗɗi e kawtalji video bee GITT.
O sosi Duɗal Jigawa Informatics Institute (JII) e hitaande 2001 e nder duuɓi jeetati ko famɗi fof sosngo maggal, Duɗal ngal hollitii wonde naatgol maggal e sahaa njiimaandi koyɗol TIC ko huunde ɓurnde hakkilantaagal e teeŋtunde e mbayliigu TIC ngu njuɓɓudi makko fuɗɗii. Gila nde sosaa e hitaande 2001, fotde 7 000 almuudo njaltii heen, heewɓe e maɓɓe hannde ko e nder sekteer laamu e-government ummoriiɗo e renndo ngo, sosde gollorɗe tokoose TIC to Jigawa. Dowla kam e nokkuuji goɗɗi e nder leydi ndi. Turaki tokki ICT bee alkawal feere-feere nde o waɗi miliyonji Naira dow koyɗol maako ngol o waɗi ngam waylugo lesdi Jigawa ngam laata lesdi ICT limngal arandewal nder lesdi Naajeeriya. O ñiŋaama noon sabu njuɓɓudi makko rewrude e ndeeɗoo koyɗol TIC ina ŋakki no feewi. Ɓeen ñiŋooɓe mo ina cikki wonde njulaagu nguu alaa ko nafata so wonaa ƴeewde ngonka njuɓɓudi laamu e nder diiwaan hee. Ɓe mbiyi yo investissement o waɗte e geɗe goɗɗe ko wayi no ndema e cellal.
Fillu
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E hitaande 2000, Turaki sosi nokku njulaagu (zone de commerce libre) to Jigawa (ko adii fof ko kala dowla e nder leydi ndi heɓata ɗum e oon sahaa), ngam wallitde waɗde njulaagu e dañde jom jawɗeele en potɓe waɗde heen jawdi, kam e jeyaaɓe e leyɗeele goɗɗe.
E lewru suwee 2003, Turaki wiyi Jigawa naatii nanondiral e sosiyeteeji Amerik ngam fuɗɗaade peewnugol e yaltinde gummi aarabeeɓe toowɗi to Amerik, lomtinana ɗum en ummoraade Sudaan . [1] Winndannde yaltunde e jaaynde Los Angeles Times ñalnde 2 marse 2004 siftinii nanondiral hakkunde Rosa Whitaker, gardiiɗo njulaagu Amerik to Afrik, mo o sosi e mum Fedde njulaagu e njulaagu wonande Afrik ngam daɗndude njulaagu toowngu caggal leydi ngam peewnugol gummi aarabeeɓe . [2] [3]
E hitaande 2004, Republique Niiseer, potnooɗo yuɓɓinde batu leyɗeele farayse to Niamey, rokki Wallong Camco Nigeria, sosiyatee mo Turaki joginoo nafoore, leydi ndi alaa ko yoɓi, ngam mahde 86 galle ngam hoɗnude tedduɓe janane njilluuji. E lewru noowammbar 2008, Turaki naati e luural jowitiingal e sarɗiiji nanondiral ngam yeeyde ɗeen ɗoon geɗe.
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ Premium Times https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/236123-exclusive-ex-jigawa-governor-saminu-turaki-spend-minimum-77-days-detention.html?tztc=1. Retrieved 10 June 202