Idakwo Michael Ameh Oboni II

Idakwo Michael Ameh Oboni II (heɗtoR) (1948 – 27 lewru bowte hitaande 2020)[2] ko 27ɓo Àtá Ígálá (laamɗo mawɗo) e Laamu Igala e nder Cakaare Naajeeriya.[3][4]

Nguurndam e jaŋde

Oboni II jibinaa ko e hitaande 1948. E hitaande 1960, o timmini jaŋde makko leslesre to Saint Boniface to Idah. Ndeen o yahrii to duɗal jaaɓi haaɗtirde Saint Augustin, Kabba, ɗo o heɓi bak makko e hitaande 1967.[5] O yahi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Kaduna caggal ɗuum, o heɓi seedantaagal makko e njuɓɓudi estaad e hitaande 1980.[5]

Golle golle

Ndeen o naatii e konu leydi Najeriya e hitaande 1968, o woppi golle e yiɗde makko e hitaande 1974. Caggal ɗuum o golliima e nder ministeer leydi e nder diiwaan Kwara ɓooyɗo oo e oon sahaa, o yalti e hitaande 1975 ngam jokkude jaŋde. E hitaande 1981, o naati e fedde ƴellitaare laamu (FCDA) e nder duuɓi, o ummii e jappeere cukko hooreejo, o woppi golle e hitaande 2006.[5]

Laamu

Caggal maayde 26ɓiire Àtá Igala Àtá Àlíì Ọ̀chẹ́ja Òtúlúkpé Ọ̀bàje e hitaande 2012,[6] Àámẹ́ suɓaama e dow nanondiral cuuɗi laamuuji nay to Anẹor Ígá ngam lomtaade ɗum. Nominaasiyoŋ makko neldaama to Laamɓe Igalamela Nayi (9) e nder golle aadaaji. Laamɓe ɓee njaɓii noddaango makko ngam jokkude golle makko to Achadu oko-Ata (Gardiiɗo jaagorɗe Laamu Igala).[7] Jaagorgal maako ngal ardiiɗo lesdi Igala neldi ɗum haa kawtal hoore lesdi Kogi, nden boo Gomnaajo lesdi Kogi Capt Idris Ichala Wada jaɓi.[8] O jaɓi wonde ko kanko woni Ata gadano resde debbo gooto e nder daartol leydi Igala.[5]

E gargol laamu Buhari e nder leydi Naajeeriya, HRM Ameh Oboni II e hitaande 2016 to Idah, e nder mawningol hitaande makko tataɓere e jappeere laamu, o rokki hooreejo leydi ndi "fuɗɗaade mantra mbayliigu makko e nder diiwaan Kogi".[9]

Caggal wooteeji 2019 ɗi fitinaaji mbaɗi, Àtá Ígálá waɗii kuddi taaniraaɓe e waɗooɓe ɗeen golle fitinaaji wooteeji e nder diiwaan hee.[10]

Njawdi

O siforaama no neɗɗo jamyanke, baawɗo wasiyaaji laaɓtuɗi, jogiiɗo innde nuunɗal. Ɓiyiiko, laamɗo Ocholi Idakwo siftini mo wonde "gorko golloowo, jiɗɗo jogaade pinal alɗungal Igala".[11]

Maayde

Ina wiyee o maayi ko subaka alkamiisa 27 lewru bowte hitaande 2020 caggal laamu juutngu fotde duuɓi jeetati, ngu fuɗɗii ko caggal maayde gardiiɗo makko laamɗo duuɓi 52.[12] Oboni II maayi nder suudu nyawndiigu Abuja ɓaawo o waɗi opereeji pile ɗi o heɓaani.[5]

Tuugnorgal

1. Sule, Itodo Daniel (2 mars 2019). "Attah Igala Noddi Kuddi E Waɗooɓe, Waɗooɓe Fitinaaji Politik". Lokoja: Hoolaare ñalnde kala. Heɓtinaama ñalnde 27 mars 2023.
2. "Attah mo igala,Dr.aliyu obaje maayi". Jaaynde jaaynde e laylaytol. 16 sulyee 2012. Ƴeewtaa ko 11 oktoobar 2013.
3. "Buhari ina woya Attah Igala, Mikael Oboni II". Waktuuji Naajeeriya. 30 lewru bowte 2020. Ƴeewtaa ko 25 suwee 2020.
4. Moribirin, Roosemari (27 ut 2020). "Foɗɗude: To Kogi, Attah mo Igala maayi". Natal. Ƴeewtaa ko ñalnde 25 suwee 2020.
5. "Ameh, Attah Igala, maayii e nder golle mum to Abuja". Kaɓirgal ngal. 27 lewru bowte 2020. Ƴeewtaa ko 25 suwee 2020.
6. "Attah Igala, Aliyu Obaje maayi e duuɓi 102 | Premium Times Nigeria". 17 sulyee 2012. Ƴeewtaa ko 3 mars 2022.
7. "Ko ƴaañgal ngam Attah Igala ina ɓuuɓna". Hoolaare ñalnde kala. 15 Noowammbar 2020. Ƴeewtaa ko 18 Suwee 2022.
8. Ottah, Jibriil Alhasan (27 oktoobar 2015). "Pine Afrik e jokkondiral e nder laamu Ata Igala, Fuɗnaange- Caka Naajeeriya". AFREV IJAH: Jaaynde winndereere ko faati e naalankaagal e neɗɗankaagal. 4 (3): 208-228. Doi:10.4314/Ijah.v4i3.18. ISSN 2227-5452.
9. Sule, Itodo Daniyaal (30 mars 2016). "Najeeriya: Attah Igala kuugal Buhari dow waylugo mantra". Afrik fof. Hoolaare ñalnde kala (Abuja). Ƴeewtaa ko ñalnde 25 suwee 2020.
10. "Dr Michael Idakwo Ameh Oboni 11 Attah Igala ina waɗa kuddi taaniraaɓe e waɗooɓe fitinaaji wooteeji". Gardiiɗo oo. 3 mars 2019. Ƴeewtaa ko ñalnde 25 suwee 2020.
11. Olaniyi, muideen (29 août 2020). "Buhari: Maayɗo Attah Igala, Ameh Oboni II, Wono Neɗɗo Jam". Hoolaare ñalnde kala. Ƴeewtaa ko ñalnde 25 suwee 2020.
12. "Attah mo Igala, Idakwo Ameh Oboni II, maayi". Posto KAFTAN. 27 lewru bowte 2020. Ƴeewtaa ko 25 suwee 2020.