Ifi Amadiume
| Yemre | advisory board |
|---|---|
| Jinsu | debbum |
| Ɓii-leydiyankaaku | Naajeeriya |
| Ɗuubi daygo | 23 Seeɗto 1947 |
| Ɗoforde | Kaduna |
| Ɗemngal | Igbo, Hawsare |
| Wolde | Inngilisjo, Nigerian Pidgin, Igbo, Hawsare |
| Writing language | Inngilisjo |
| Employer | Dartmouth College |
| Janngi to | SOAS, University of London, SOAS, University of London |
| Lenyol | Igbo people |
| Participant in | FESTAC 77 |
Ifi Amadiume jibinaa ko ñalnde 23 lewru abriil hitaande 1947. Ko o yimoowo, annduɗo ko faati e neɗɗaagu , e binndoowo . E duuɓi 46, o naati e duɗal diine to duɗal jaaɓi haaɗtirde Dartmouth, New Hampshire, Amerik, e hitaande 1993. E nder nguurndam makko o winndii, o wallitii e golle 13 fotde.
Nguurndam
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ifi Amadiume jibinaa ko to Kaduna, jibnaaɓe mum ko Igbo en, o janngi ko to leydi Nijeer hade makko yahde Angalteer e hitaande 1971. O janngi to duɗal jaaɓi haaɗtirde Fuɗnaange e Afrik, to Duɗal jaaɓi haaɗtirde Londres, o heɓi BA (1978) e PhD (1983) e ganndal anthropologie renndo . E nder sahaa mo o woni e duɗal jaŋde fuɗnaange e Afrik, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Londres o dañii seedantaagal e ɗemngal Hausa . O woniino wiɗtoowo fotde hitaande to duɗal jaaɓi haaɗtirde Nijeer, Enugu, o jannginii e jannginii to leydi Angalteer, Kanadaa, Amerik e Senegaal . E lewru juko hitaande 2000 o wonti jannginoowo diine timmuɗo kadi omo janngina courses janngugol Afriknaajo Ameriknaajo . [1] Golle makko e nder ladde e nder Afrik ngaddi ko binndanɗe ɗiɗi etnogaraafi jowitiiɗe e Igbo en : Fooyre Matriarchal Afrik (1987), e Ɓiɓɓe rewɓe worɓe, gorko debbo keɓɗo njeenaari (Zed Press, 1987). Ko sakkitii koo ina hiisee wonde ko huunde teskinnde no feewi nde tawnoo ko duuɓi keewɗi hade artikulaasiyoŋ miijo queer, nde hollitii wonde jinnaaɓe, no mahiraa e nder haala rewɓe hirnaange nii, woodaani e nder Afrik hade koloñaal en waɗde faamde dikotomiiji e ceertugol jinnaaɓe. Deftere makko binndanɗe teskinɗe, Reinventing Africa, yalti ko e hitaande 1998. Ko ƴettaa e golle makko ina tawee e deftere binndanɗe Ɓiɓɓe rewɓe Afrik (1992). [2]
Ko o yimoowo o tawtoraama Festac '77, ñalngu ɗiɗaɓuru winndereyankeewu ɓaleeɓe e Afriknaaɓe, e deftere makko 1985, Passion Waves, toɗɗaa ngam heɓde njeenaari yimre Commonwealth . O heɓi njeenaari fedde Flora Nwapa ngam deftere makko jimɗi e hitaande 2006, Circles of Amour .
Golle
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Bindi ɓantol
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- Ɓooygol giɗli, Londres: Suudu Karnak, 1985, .
- Ecstasy, Longman Naajeeriya, 1995. Fedde winndooɓe Naajeeriya 1992 njeenaari binndol ngam yimre. ISBN 978-1856498067
- Hootde
- Circles de l’amour, Jaaynde winndereere Afrik, 2006,
- Daandeeji ɓuuɓɗi e ɓaleejo, Jaaynde winndereere Afrik, 2008,
- Wallitoowo dow yimre ngam teemerre: Anthology dow Naajeeriya, Amalion Publishing, 2014
Anthropoloji
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- Fuɗɗoode rewɓe Afrik: Caɗeele Igbo, Londres: Suudu Karnak, 1987,
- Ɓiɓɓe rewɓe worɓe, worɓe rewɓe: Jinnaaɓe e jikkuuji e nder renndo Afrik, Londres: Zed Press, 1987, . Jaaynde St. Martin, hitaande 1990.
- Rewtin'de Afrik: Matriarcat, Diine e Pinal, Fedde bayyinoowo Interlink, 1997, 2019.
- Siyaasa siftorde: goonga, cellal, e nuunɗal renndo (mo Abdullahi A. An-Na’im winndi), London: Defte Zed, 2000. ISBN 978-1856498432
- Ɓiɓɓe rewɓe Laamɗo debbo, Ɓiɓɓe rewɓe Laamaandi: Rewɓe Afriknaaɓe ina kaɓa e pinal, doole e demokaraasi, London: Zed Books, 2000. ISBN 978-1856498067
- Wallidiiɗo Chinua Achebe e Igbo-Afrik hakkunde fijirde, goonga, e taariindi, defte Lexington, 2022. ISBN 978-1793652706
- Waawɗe Afrik: Yiyngo jom suudu ngam nuunɗal renndo, London: Zed Books 2024. ISBN 978-1350333802