Iragberi

Iragberi ko wuro ngo woni ko ina tolnoo e kilooji seeɗa e Ede, e nder diiwaan Osun, leydi Najeriya, ina waɗi ko ina tolnoo e 80 000 neɗɗo.

Golle wuro ngoo ɓurɗe teeŋtude ko ndema ; suɓagol gese ceertuɗe ina jeyaa heen maaro, kakawo, kafe, maniok, maaro, ñebbe, yam e kola, e goɗɗum ko wayi no [waɗde kuuraa].[1]

Laamɗo Iragberi gadano oo ko Oba Aara Akoni-Agogo; wiyaama ko o eggoowo Ẹfọ̀n-Alààyè. Tiitoonde laamɗo aada wuro ngoo ko ‘Aragberi’, ɗum ummorii ko e ‘Araa gba ori’, maanaa mum ko “Aara mooftii hoore”, ɗum ummorii ko e daartol sifotoongol senaare ɗo o moofti hoore neɗɗo gooto mo torla Olu mo Ibadan ndeen.[1] Aragberi Iragberi hannde wiyetee ko Oba (Dr.) Folorunsho Agboade Makanju PhD. Lowre= jossy20.xyz [ref] lewru sulyee 2023

Gure keddiiɗe ɗee ina njeyaa heen : Ede, Awo, Iwoye, Ara, Aato, ejigbo e inisa. Iragberi ɗon nder gure mawɗe nder laamu lesdi Egbedore, nokkuure lesdi Osun, lesdi Naajeeriya. Ɓiɓɓe worɓe e rewɓe ndee wuro ɓooyngo ina njannga no feewi, ina njaha.

Wuro ngoo ina jogii nokkuuji ɗiɗi mawɗi turisma, kono ɗi nattii golloraade ; arano oo ko Lekki Palme mo Koye ɗiɗi, ɗiɗaɓo oo ko Catal Woru (nokku ɗo gooto e maamiraaɓe doole en inhumi/suuɗii hoore mum e leydi).