Jump to content

Isiaka Adetunji Adeleke

Iwde to Wikipedia

Isiaka Adetunji Adeleke ((Heeɗito); 15 lewru Yarkomaa 1955 – 23 lewru Abriil 2017) ko politikyanke Naajeeriya, o woniino senaateer laabi ɗiɗi, o lomtii Osun West tuggi 2007 haa 2011 e les njiimaandi lannda demokaraasi leƴƴi (PDP) o suɓaama kadi e les njiimaandi... banner Kongres Denndaangal Yahrude yeeso e hitaande 2015.[1] O ƴami suɓol ngol nder lewru Abriil 2011 dow laylaytol PDP, o woni ɗiɗaɓo bee 77,090 woote ɓaawo Mudasiru Oyetunde Hussein, mo heɓi 121,971 woote.[2]

Isiaka Adetunji Adeleke jibinaa ko ñalnde 15 lewru bowte hitaande 1955 e nder galle senaateer Ayoola Adeleke e Esther Adeleke.[3] O jibinaa ko e nder diiwaan Enugu, o waɗi duuɓi makko gadani e nder wuro ngo haa nde wolde hakkunde leyɗeele Naajeeriya fuɗɗii. O fuɗɗi jaŋde makko leslesre to duɗal jaaɓi haaɗtirde Christ Church, to Enugu, hade makko yahde Ibadan.[3] O timmini jaŋde makko hakkundeere to duɗal jaaɓi haaɗtirde Ogbomoso. Adeleke ina jogii dipolom Bachelor Of Arts, e dipolom master e njuɓɓudi laamu. O woni hooreejo, Kawtal laamu, Kawtal Ƴellitaare Eksport Naajeeriya, Pro-chancellor e Hooreejo, Kawtal Kawtal, Duɗal Jaaɓi-haaɗtirde Calabar, Naajeeriya.[1][4] Ko kanko woni kaaw mum musiɗɗo Naajeeriya, Davido [5].

Golle politik

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Diiwaan Osun, Naajeeriya

E nder republique tataɓo Naajeeriya, Adeleke ƴaañii ngam suɓaade guwerneer diiwaan Osun keso oo, mo diiwaan Oyo ƴetti. O jeyaa ko e lannda SDP ɓurɗo mawnude e nder diiwaan hee. Dogoowo yeeso oo ko awokaa, Oladipo Oladosu kono caggal primaire ɓadtiinde nde Adeleke woni ɗiɗaɓo, Adeleke dañii heɓde doggol ɗiɗaɓol.[6] Ndeen o suɓaama guwerneer siwil gadano e nder diiwaan Osun e hitaande 1992. Kuule teeŋtuɗe ɗe Adeleke ƴetti ko sosde politeknik to Iree, kolees karallaagal to Esa-Oke e timminde fedde jaayndeeji diiwaan Osun. Kono e hitaande 1994, caggal nde republique ndee fusi, Adeleke ƴetti laylaytol mum e fedde luulndo, Afenifere kono caggal ɗuum o wayli ngam naatde e lannda Demokaraasi leydi Nijeer, lannda politik keso e ballal sehilaaɓe Abacha.[7] E hitaande 2007, Adeleke suɓaama senaateer Osun West. Ko ɓuri haɓaade mo ko Mudasiru Oyetunde Huseyn, daraninooɗo “Congrès d’action”. Hussein waɗiino manndaaji ɗiɗi e nder suudu sarɗiiji (1999–2007) e nder lannda Alliance pour la démocratie e nder diiwaan Lagos, kono o ummorii ko e diiwaan Osun. Hussein wullitii woote ɗee, kono o heɓaani.[8] Isiaka Adetunji Adeleke toɗɗaama e goomuuji ko faati e ngalu petroŋ dowri, jokkondiral e gollondiral, koɗki e doole weeyo.[1]

E lewru mars 2008, o sosi njeenaari bursi wonande fotde 100 almuudo waasɓe e nder duɗe toowɗe e nder leydi ndii kala.[9]

E lewru sulyee 2009, nde o woni hooreejo Goomu Senaa ngam INEC, senaateer Isiaka Adetunji Adeleke yetti golle Komiseer Ngenndiijo Toowngo, o wiyi "haa jooni INEC waɗii golle moƴƴe".[10] O walli hakkeeji Naajeeriya'en jooɗiiɓe lesdi feere ngam suɓugo nder cuɓi lesdi Naajeeriya.[11] Adeleke, ko adii maayde mum ina wiyee ina ndaara jooɗorde guwerneer to Osun ko adii wooteeji 2018 e nder diiwaan hee.[12]

E lewru abriil 2017, Adeleke heɓi rafi ɓernde. O sankii ko ñalnde 23 abriil 2017 to opitaal Biket to Osogbo, laamorgo leydi Osun.[13]

  1. "Sen. Isiyaka Adetunji Adeleke". Asaambele ngenndi Naajeeriya. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 23 noowammbar 2009. Ƴeewtaa ko ñalnde 20 suwee 2009.
  2. "Njeñtudi laawɗundi wooteeji senateeruuji OSUN". Punndi ndii. Abriil 2011. Moƴƴinaama e asli mum ñalnde 13 abriil 2011. Heɓtinaama ñalnde 5 mee 2011.
  3. Lawal, Olumide. "Isiaka Adeleke: Duuɓi 60 golle e neɗɗaagu". laylaytol naange. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 5 lewru Yarkomaa 2016. Ƴeewtaa ko ñalnde 27 lewru Duujal 2015.
  4. "Timi de Ede, Oba Oyewusi Agbonran II". Ngenndi ndii. 22 lewru bowte 2009. Moftinaama gila e fuɗɗoode ñalnde 26 lewru juko 2011. Ƴeewtaa ko ñalnde 20 suwee 2009.
  5. "Davido ina woya maayɗo kaaw mum, senaateer Isiaka Adeleke". Ko adii fof. 24 abriil 2017.
  6. Agbroko, G. (1996, 18 noowammbar). Gila e rewtinoowo. Yontere nde
  7. Olaniyonu, Y. (1996, 18 noowammbar). Ko ɓiɗɗo walla ko bonɗo? Yontere nde
  8. "Kanndidaajo senaa AC ina manti: miɗo yaltina Adeleke e senaa". Naange ñalnde kala. 28 ut 2008. Ƴeewtaa ko 20 suwee 2009.[jokkondiral maayngal duumingal]
  9. "Njeenaari bursi Adeleke ngam janngooɓe waasɓe". Oo Ñalawma. 4 mars 2008. Ƴeewtaa ko ñalnde 20 suwee 2009.
  10. "INEC waɗii ko moƴƴi, Goomu Senaa!". INEC. 31 sulyee 2009. Ƴeewtaa ko ñalnde 20 suwee 2009. [jokkondiral maayngal].
  11. "Nijeeriya'en wonɓe caggal leydi ndokkii kuulal jowitiingal e hakke woote to Asaambele ngenndi". Jaayɗe Gardiiɗo. 4 ut 2009. Ƴeewtaa ko ñalnde 20 suwee 2009. [jokkondiral maayngal].
  12. "Osun: APC ina suusi Adeleke ngam bayyinde e peeñcu yiɗde mum wonde guwerneer". Kabaaru Naija. 4 Duujal 2016. Mooftaa ko e asli mum ñalnde 24 abriil 2017. Heɓtinaama ñalnde 23 abriil 2016.
  13. "Senateer Isiyaka Adeleke Maayii". Jaaynooɓe Sahara. 23 abriil 2017.