Jump to content

Isiolo

Iwde to Wikipedia
Isiolo
county of Kenya
Golle imaaɗe4 Mbooy 2013 Taƴto
LesdiKenya Taƴto
Nder laamooreKenya Taƴto
Jonde kwa'odineto0°53′0″N 38°40′0″E Taƴto
Office held by head of governmentGovernor of Isiolo County Taƴto
Ɗemngal ngal sarwisiji leydi fu njoni haaludeWaata, Borana, Samburu, Meru, Yaaku Taƴto
Laawol ngol laamu anndanihttp://www.isiolocounty.go.ke/ Taƴto
Map

Isiolo ko wuro e nder diiwaan Isiolo, ko kañum woni laamorgo mum. Nde woni ko e diiwaan fuɗnaange toowɗo leydi Keñiya, to bannge geɗe leydi, nde woni ko e caka leydi Keñiya. Nde woni ko 285 kiloomeeteer to fuɗnaange Nairobi. Wuro ngoo mawni ko e saraaji kaɓirɗe konu nokku oo. Ko ɓuri heewde e yimɓe leydi ndii ko Somalinaaɓe, Borana en, e Ameru en kam e pelle tokoose ina heen Turkana en e Samburu en. Wuro ngo ina waɗi fotde 78 250 neɗɗo, ko ɓuri heewde e maɓɓe ina nguuri e saraaji wuro ngo. Ɓeydagol yimɓe e nder gure ina jokki, haa teeŋti noon[1] e Moyale, Marsabit e Mandera. Isiolo ina sara nokkuuji Samburu e Shaba. Isiolo ina woni e laawol juutngol A2, ngol yahrata ko Marsabit e Moyale ko ɓuri woɗɗude to fuɗnaange.[2]

Isiolo ina jogori wonde feccere mawnde e peeje ƴellitaare faggudu leydi Keña, Vision 2030. Feere ndee ina ɗaɓɓi nde Isiolo wontata nokku turisma, tawa ina waɗi kazinooji, oteluuji, nokkuuji coftal ɓalli toowɗi, aeroport jamaanu e nokkuuji yah-ngartaa. Isiolo kadi maa won nokku ɗo jolngo woni nokku fork LAPSSET.[3]

Distrik Isiolo toɗɗaama ngam wonde Gardiiɗo Diiwanuuji keeriiji Fuɗnaange nde wonnoo ko e les njiimaandi Angalteer Fuɗnaange Afrik e hitaande 1922, haa Fuɗnaange Fuɗnaange ƴettaa ngam wonde diiwaan ceertuɗo e hitaande 1963 nde Keñiya heɓi jeytaare mum.

Isiolo ina anndaa e luumo mum mawngo, ina waɗi njamndi mboɗeeri, njamndi mboɗeeri e aluminium-waɗde ko gollorde nokkuure. Wuro Isiolo ko nokku jolngo haa wuro Moyale keerol to bannge worgo. Kammbooji ummortooɗi e ummortooɗi Moyale ina mbaɗa jolɗe ngam ɓeydude golle oteluuji e nder caka wuro ngo. Isiolo woni hooreejo N.F.D.(Diisnondiral keeriwal worgo) gila e yaltugol sariya diisnondiral 1937 & komisiyoŋ NFD 1962. Isiolo woni hooreejo diisnondiral sabu alaa nokku wuro ngam wonde gardiiɗo diisnondiral. Reservoir ngenndiijo Samburu, Buffalo Springs e Shaba ɗon haa woyla wuro man, Reservoir Lewa Downs nder diiwal Meru woni haa woyla Isiolo.

Gila hitaande 1995, wuro ngo woni ko e jooɗorde Vikaariyaat Apostolik Isiolo. Ñalnde 14 sulyee 2005, bismaango Luigi Locati, gardinooɗo Egliis Katolik Roma to Isiolo, waraa. Ñaawirde toownde ndee neldi Baaba Guyo Waqo Malley e woɗɓe nayo — Mohamed Molu, Aden Ibraahiima Mohammed, Mahati Ali Halake e Roba Balla Bariche — to ñaawirdu ngam yuɓɓinde e warde bismaango Luigi Locati.

Wuro Isiolo ko wuro tokooso kono ko ngo yimɓe heewɓe ngoni. Yanti heen, ina woodi yeeyooɓe Inndo.

Wuro ngo ina heewi diineeji, ina waɗi yimɓe Kerecee’en e Juulɓe fotde fotde. Juulirde Jamia e cuuɗi ɗiɗi ɗi eklesiya katolik ina jeyaa e ko ɓuri maantinde.

Haa teeŋti wuro ngo ina jogii nguleeki, ina jogii laabi leɗɗe nder wuro ngo ngam rokkude ɓuuɓri. E nder lewru Juko haa lewru Aout, wuro ngo ina heɓa henndu yoorndu tiiɗndu, ina heewi kadi ɓuuɓde no feewi.

Deftere Daisy Waugh wiyeteende Wuro tokooso e nder Afrik (1994) ina haala lebbi jeegom ɗi Waugh waɗi e Isiolo. H Drew Barrymore, fiyoowo filmo Ameriknaajo, udditi duɗal jaŋde Barrymore, duɗal to Isiolo, e hitaande 2004.

Yimɓe teskinaaɓe

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Grace Lolim ko daraniiɗo jojjanɗe aadee e jam, hooreejo goomu jam Isiolo.

Moota Laawol otooji hakkunde Afrik, laawol mawngol Kayhayɗi-Kaap, rewi ko e Isiolo. Taƴre Keñiya ndee laawol ummoraade Nairobi haa keerol Ecoppi toɗɗaa ko A2.

Wuro ngo ina huutoree e Aeroport Isiolo, mo ɓeydaama wonti Aeroport hakkunde leyɗeele ngam huutoraade turism e eksportaaji nokkuuji ɗii.

Waylo-waylo laamorgo George Wajackoyah e nder manifesto mum siftinii wonde maa o waylu laamorgo leydi Keña, o waɗta ɗum Isiolo.

Warngo Isiolo

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]
  1. https://web.archive.org/web/20060928153031/http://www.ilri.cgiar.org/html/Urban%20Poverty%20all%20Kenya%20Province%20through%20Location%20Final.xls
  2. https://www.citypopulation.de/en/kenya/eastern/isiolo/1102__isiolo/
  3. http://www.bdafrica.com/index.php?option=com_content&task=view&id=8113&Itemid=5809