Jump to content

Jenewi Fiyore

Iwde to Wikipedia
Jenewi Fiyore
ɓii aadama
Jinsudebbum Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuDowlaaji Dentuɗi Taƴto
SoomaGenevieve Natalina D’Amato Taƴto
InndeGenevieve Taƴto
Innde ɓesnguFiore Taƴto
Ɗuubi daygo20 Siilo 1912 Taƴto
ƊofordeSunrise Taƴto
Date of death10 Mbooy 2002 Taƴto
Place of deathDenver Taƴto
Sana'ajiexecutive director Taƴto
EmployerUNESCO Taƴto
Start of work period1947 Taƴto
Award receivedColorado Women's Hall of Fame Taƴto

Genevieve Fiore (1912 2002) ko Ameriknaajo daraniiɗo hakkeeji rewɓe e jam, ko kanko woni sosɗo, kadi ko kanko woni gardiiɗo gollordu, fedde Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam Jaŋde, Ganndal e Pinal (UNESCO) to Colorado . Fedde makko UNESCO sosaa ko e hitaande nde feddeeji ɗii puɗɗii miijaade, ko kañum woni fedde tataɓere sosaande e winndere ndee. E hitaande 1967 o teddinaama e nder njeenaari njeenaari rewɓe Colorado . O heɓi njeenaari Itali e hitaande 1975 nde o heɓi njeenaari « Cavalière dell'Ordine della Stella d'Italie » . E hitaande 1991, o naatnaa e suudu mawndu rewɓe Colorado ngam duuɓi makko keewɗi e golle jam e golle makko e hakkeeji rewɓe.

Nguurndam gadano

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Genevieve Natalina D’Amato [1] jibinaa ko ñalnde 20 lewru Yarkomaa 1912, to Sunrise, to Wyoming, e nder galle eggooɓe Itaalinaaɓe, hono Lorenzo e Anna D’Amato. Jibnaaɓe makko ngummiima Amerik e hitaande 1908 ummoraade Petina, Itali . Baaba makko ko ministeer, jannginii hoore mum njamndi mboɗeeri, e hitaande 1919, o ummii e ɓesngu makko o fayi Welby, Colorado . [2] E fuɗɗoode, D'Amato janngii e duɗal katolik, kono nde o anndi duɗal ngal jaɓaaka, o waɗi kampaañ ngam ɗaɓɓude e njuɓɓudi duɗal Adams County ngam newnude kanko e miñiiko janngude duɗal tawa ko e diiwaan maɓɓe. Board oo haa jooni yoɓi feccere e jaŋde sukaaɓe ɓee, o rokki ɓe laawol yahde duɗal jaaɓi haaɗtirde Union #1, ɗo ɓe ndartinaa ngam wonde Itaalinaaɓe adanɓe e nder duɗal ngal. D'Amato golliima ngam foolde ƴaañgal wondiiɓe mum, o wonti hooreejo jaŋde mawnde e salutatorian jaŋde makko. Jaŋde makko e teddungal addani D'Amato dañde bursi ngam ustude njoɓdi jaŋde to duɗal jaaɓi haaɗtirde Colorado, kono nde tawnoo ɓesngu makko waawaano yoɓde suudu makko e ñaamde, o jaɓaani bursi oo. Ñalnde 25 lewru juko hitaande 1933, D’Amato resi binndoowo John R. Fiore, caggal ɗuum ɓe ndañi ɓiɓɓe tato : David, Phillip Dominic e Roxanna. [2]

Golle renndo

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Nde tawnoo o heɓiino njiyaagu, e majjugol terɗe galle makko e nder wolde adunaare adannde e wolde adunaare ɗiɗmere, Fiore ina yiɗi sosde aduna jowitiiɗo e jam e muñal . [2] Gila e sosde nokku renndo Steele to fuɗnaange Denver e hitaande 1937, Fiore golliima e ballal. [3] Nde o woni tergal yiilirde Steele Center e hitaande 1947, Fiore anndi Denver ina foti yuɓɓinde batu diiwaan Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam Jaŋde, Ganndal e Pinal (UNESCO) . [2] Fedde UNESCO gadane ndee sosaa ko lebbi seeɗa ko adii ɗuum, ko Koichi Ueda to Japon. [3] Huutoraade binnditagol nokku oo, o tawtoraama batu nguu e wonde ƴeewoowo laawɗuɗo, o moofti binndanɗe e kewu nguu ngam fuɗɗoraade defterdu ONU. O sosi fedde UNESCO to Steele Center, hay so tawii noon e fuɗɗoode o dañii caɗeele heɓde woɗɓe ngam wallitde miijooji makko pacifist. Nde hay gooto goɗɗo jaɓataa hooreejo leydi ndii, Fiore ƴetti darnde ndee, [2] ina anniyii ƴettude gardiiɗo gollordu. [2] Sosngo fedde ndee e hitaande 1947, ko fedde UNESCO tataɓere tan e nder winndere ndee, nde adii fedde Ueda to Sendai e fedde sosaande to Kiyoto . [3] Eɓɓoore nde jokkata e ballal terɗe galle [2] Fiore wonti gardiiɗo gollordu, o golliima fotde waktuuji 70 e nder yontere e nder ballal. [2]

E nder porogaraam jaɓɓugol duɗal, Fiore e terɗe fedde mum ndokki koltu e kaɓirɗe duɗal to duɗal to Siculiana, Sisili ko eɓɓoore maɓɓe adannde e lebbi seeɗa caggal ɗuum, ɓe ƴetti duɗal to saraaji Aten . [3] Fiore hollitii porogaraamuuji e rajooji e teleeji, e nder duɗe e juɓɓule, ina yeewta eɓɓooji UNESCO e porogaraamuuji ballondiral. Haalaaji makko, ko ina tolnoo e 4 000, [2] ina heen wonde makko e ajendaaji e guwerneeruuji, e kongres en, e ardiiɓe laamu, [4] e rewɓe jom en njulaagu, ina ɗaɓɓi moƴƴere e gollondiral hakkunde leyɗeele . [5] O yahri e nder diiwaan hee kala, o tawtoraama batuuji to wuro New York, kam e nder winndere ndee, haa arti noon e Kolommbi, Kanadaa ; Itali; Japon; e Meksik. [2] E hitaande 1953, Fiore walli sosde Il Circolo Italiano (Taarde Itaali) ngam ɓamtude sehilaagal e paamondiral wonande renndo Itaali-Ameriknaaɓe to Denver. Fedde ndee ina rokka jaŋde ɗemngal itaali tawa ko e njoɓdi . E hitaande 1955, o wonti balloowo eɓɓaande Japon wiyeteende Peace Pole [2], e hitaande 1984 o tawtoraama batu winndereejo fedde winndereyankoore fedde UNESCO (WFUCA), yuɓɓinaande to Sendai . [3]

Haa e hitaande 1959, fedde UNESCO Denver ina golloroo e nder suudu les galle Fiore. E ndeen hitaande, o artiri biro makko e nokku jaɓɓungal hakkunde leyɗeele to Denver International House, o jokki e wonde gardiiɗo gollordu nduu fotde duuɓi sappo e nay goɗɗi. [1] Fiore woppi golle mum e hitaande 1974, kono o jokki e gollodaade e nokku jaɓɓagol hakkunde leyɗeele, o jaɓɓii hoɓɓe jananɓe e hirjinde woɗɓe ngam tawtoreede. [1] O tawtoraama kadi batu hakkunde leyɗeele rewɓe e Ñaawirde yuɓɓinaande to wuro Meksik e hitaande 1975. Ñaawirde ndee ko batu ngu wonaa laamuyankeewu, tawi batu nguu ko batu laamu laawɗungu. Joɗndeeji ɗii fof mbaɗaama e nder batu gooto ngam depiteeji ɗii mbaawa tawtoreede jeewte jowitiiɗe e politik laamu e ƴellitgol porogaraamuuji ngam moƴƴinde fartaŋŋeeji jaŋde rewɓe, potal, darnde faggudu e gollondiral. [1] Batu winndereejo Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam haɓaade rewɓe e hitaande 1975, jeyaaɗo e yeewtere hitaande winndereere rewɓe, wonnoo ko adii ƴellitgol kuule nanondiral ngam haɓaade kala ko ina addana rewɓe (CEDAW). [1] Fiore nanii semmbe e humpito ngo, o fodani jokkude golle ngam semmbinde rewɓe. [1]

E hitaande 1977, Fiore ardii goomu peewnugol peeje kawral rewɓe Colorado, o heɓi woote ɓurɗe toowde ngam yahde no nulaaɗo dowla to kawral rewɓe ngenndiwal to Houston. [6] E hitaande 1979, o sosi fedde wiyeteende Genevieve Fiore Educational Trust Fund nde rokkata njeenaaje hitaande kala e almudɓe duɗe hakkundeeje winndooɓe binndanɗe ko fayti e Fedde Ngenndiije Dentuɗe . [2] E hitaande 1983, leyɗeele dentuɗe Amerik itti jeytaare mum en e UNESCO, sibu ina tuuma wonde njuɓɓudi kaalis ina ŋakki, kono Fiore ina ɗaɓɓi nde fedde Denver, nde meeɗaa huutoraade kaalis laamu, jokka darnde mum jeytaare. [2] Kampaañ makko waɗii faayiida, e hitaande 1986, fedde nde wayli innde mum, wonti Fedde UNESCO to Colorado. E hitaande 1994, Fiore fuɗɗii feewnude e jaɓɓaade rajo yontere kala ina wiyee « Focus International », ƴeewndotooɗo eɓɓaaɗe jaŋde hakkunde leyɗeele e eɓɓaaɗe UNESCO. [3] Fiore maayi ko ñalnde 10 marse 2002, to Denver, o wirnaa ko e yanaande Mount Olivet. [7]

Njeenaaje e teddungal

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

E hitaande 1967 Fiore teddinaama no feewi e nder limtaaɓe e njeenaari rewɓe Colorado 1966 wondude e Elizabeth McAulliffe Calabrese e Sabina O'Malley. [1] O anndiraama e nder leydi hee nde o heɓi njeenaari George Washington ndi Fedde Ndimaagu, o heɓi kadi njeenaari Michelangelo hakkunde leyɗeele to UNESCO. [8] Ñalnde 15 ut 1975, o heɓi njeenaari ndi Itali rokki mo « Ordre de l’étoile de la solidarité italienne » . [7] [9] O naati e suudu mawndu rewɓe Kolorado e hitaande 1991. [7] [8]

  • Doggol daraniiɓe jam
  1. 1 2 Colorado Springs Gazette-Telegraph 1967.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Varnell & Hanson 1999.
  3. 1 2 3 4 5 6 Willings-Grinda 2000.
  4. The Greeley Daily Tribune 1964.
  5. The Greeley Daily Tribune 1971.
  6. Love 2015.
  7. 1 2 3 Massaro 2002.
  8. 1 2 Colorado Women's Hall of Fame 1991.
  9. Presidente della Repubblica de Italia 1975.