Jenewi Fiyore
| Jinsu | debbum |
|---|---|
| Ɓii-leydiyankaaku | Dowlaaji Dentuɗi |
| Sooma | Genevieve Natalina D’Amato |
| Innde | Genevieve |
| Innde ɓesngu | Fiore |
| Ɗuubi daygo | 20 Siilo 1912 |
| Ɗoforde | Sunrise |
| Date of death | 10 Mbooy 2002 |
| Place of death | Denver |
| Sana'aji | executive director |
| Employer | UNESCO |
| Start of work period | 1947 |
| Award received | Colorado Women's Hall of Fame |
Genevieve Fiore (1912 – 2002) ko Ameriknaajo daraniiɗo hakkeeji rewɓe e jam, ko kanko woni sosɗo, kadi ko kanko woni gardiiɗo gollordu, fedde Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam Jaŋde, Ganndal e Pinal (UNESCO) to Colorado . Fedde makko UNESCO sosaa ko e hitaande nde feddeeji ɗii puɗɗii miijaade, ko kañum woni fedde tataɓere sosaande e winndere ndee. E hitaande 1967 o teddinaama e nder njeenaari njeenaari rewɓe Colorado . O heɓi njeenaari Itali e hitaande 1975 nde o heɓi njeenaari « Cavalière dell'Ordine della Stella d'Italie » . E hitaande 1991, o naatnaa e suudu mawndu rewɓe Colorado ngam duuɓi makko keewɗi e golle jam e golle makko e hakkeeji rewɓe.
Nguurndam gadano
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Genevieve Natalina D’Amato [1] jibinaa ko ñalnde 20 lewru Yarkomaa 1912, to Sunrise, to Wyoming, e nder galle eggooɓe Itaalinaaɓe, hono Lorenzo e Anna D’Amato. Jibnaaɓe makko ngummiima Amerik e hitaande 1908 ummoraade Petina, Itali . Baaba makko ko ministeer, jannginii hoore mum njamndi mboɗeeri, e hitaande 1919, o ummii e ɓesngu makko o fayi Welby, Colorado . [2] E fuɗɗoode, D'Amato janngii e duɗal katolik, kono nde o anndi duɗal ngal jaɓaaka, o waɗi kampaañ ngam ɗaɓɓude e njuɓɓudi duɗal Adams County ngam newnude kanko e miñiiko janngude duɗal tawa ko e diiwaan maɓɓe. Board oo haa jooni yoɓi feccere e jaŋde sukaaɓe ɓee, o rokki ɓe laawol yahde duɗal jaaɓi haaɗtirde Union #1, ɗo ɓe ndartinaa ngam wonde Itaalinaaɓe adanɓe e nder duɗal ngal. D'Amato golliima ngam foolde ƴaañgal wondiiɓe mum, o wonti hooreejo jaŋde mawnde e salutatorian jaŋde makko. Jaŋde makko e teddungal addani D'Amato dañde bursi ngam ustude njoɓdi jaŋde to duɗal jaaɓi haaɗtirde Colorado, kono nde tawnoo ɓesngu makko waawaano yoɓde suudu makko e ñaamde, o jaɓaani bursi oo. Ñalnde 25 lewru juko hitaande 1933, D’Amato resi binndoowo John R. Fiore, caggal ɗuum ɓe ndañi ɓiɓɓe tato : David, Phillip Dominic e Roxanna. [2]
Golle renndo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Nde tawnoo o heɓiino njiyaagu, e majjugol terɗe galle makko e nder wolde adunaare adannde e wolde adunaare ɗiɗmere, Fiore ina yiɗi sosde aduna jowitiiɗo e jam e muñal . [2] Gila e sosde nokku renndo Steele to fuɗnaange Denver e hitaande 1937, Fiore golliima e ballal. [3] Nde o woni tergal yiilirde Steele Center e hitaande 1947, Fiore anndi Denver ina foti yuɓɓinde batu diiwaan Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam Jaŋde, Ganndal e Pinal (UNESCO) . [2] Fedde UNESCO gadane ndee sosaa ko lebbi seeɗa ko adii ɗuum, ko Koichi Ueda to Japon. [3] Huutoraade binnditagol nokku oo, o tawtoraama batu nguu e wonde ƴeewoowo laawɗuɗo, o moofti binndanɗe e kewu nguu ngam fuɗɗoraade defterdu ONU. O sosi fedde UNESCO to Steele Center, hay so tawii noon e fuɗɗoode o dañii caɗeele heɓde woɗɓe ngam wallitde miijooji makko pacifist. Nde hay gooto goɗɗo jaɓataa hooreejo leydi ndii, Fiore ƴetti darnde ndee, [2] ina anniyii ƴettude gardiiɗo gollordu. [2] Sosngo fedde ndee e hitaande 1947, ko fedde UNESCO tataɓere tan e nder winndere ndee, nde adii fedde Ueda to Sendai e fedde sosaande to Kiyoto . [3] Eɓɓoore nde jokkata e ballal terɗe galle [2] Fiore wonti gardiiɗo gollordu, o golliima fotde waktuuji 70 e nder yontere e nder ballal. [2]
E nder porogaraam jaɓɓugol duɗal, Fiore e terɗe fedde mum ndokki koltu e kaɓirɗe duɗal to duɗal to Siculiana, Sisili ko eɓɓoore maɓɓe adannde e lebbi seeɗa caggal ɗuum, ɓe ƴetti duɗal to saraaji Aten . [3] Fiore hollitii porogaraamuuji e rajooji e teleeji, e nder duɗe e juɓɓule, ina yeewta eɓɓooji UNESCO e porogaraamuuji ballondiral. Haalaaji makko, ko ina tolnoo e 4 000, [2] ina heen wonde makko e ajendaaji e guwerneeruuji, e kongres en, e ardiiɓe laamu, [4] e rewɓe jom en njulaagu, ina ɗaɓɓi moƴƴere e gollondiral hakkunde leyɗeele . [5] O yahri e nder diiwaan hee kala, o tawtoraama batuuji to wuro New York, kam e nder winndere ndee, haa arti noon e Kolommbi, Kanadaa ; Itali; Japon; e Meksik. [2] E hitaande 1953, Fiore walli sosde Il Circolo Italiano (Taarde Itaali) ngam ɓamtude sehilaagal e paamondiral wonande renndo Itaali-Ameriknaaɓe to Denver. Fedde ndee ina rokka jaŋde ɗemngal itaali tawa ko e njoɓdi . E hitaande 1955, o wonti balloowo eɓɓaande Japon wiyeteende Peace Pole [2], e hitaande 1984 o tawtoraama batu winndereejo fedde winndereyankoore fedde UNESCO (WFUCA), yuɓɓinaande to Sendai . [3]
Haa e hitaande 1959, fedde UNESCO Denver ina golloroo e nder suudu les galle Fiore. E ndeen hitaande, o artiri biro makko e nokku jaɓɓungal hakkunde leyɗeele to Denver International House, o jokki e wonde gardiiɗo gollordu nduu fotde duuɓi sappo e nay goɗɗi. [1] Fiore woppi golle mum e hitaande 1974, kono o jokki e gollodaade e nokku jaɓɓagol hakkunde leyɗeele, o jaɓɓii hoɓɓe jananɓe e hirjinde woɗɓe ngam tawtoreede. [1] O tawtoraama kadi batu hakkunde leyɗeele rewɓe e Ñaawirde yuɓɓinaande to wuro Meksik e hitaande 1975. Ñaawirde ndee ko batu ngu wonaa laamuyankeewu, tawi batu nguu ko batu laamu laawɗungu. Joɗndeeji ɗii fof mbaɗaama e nder batu gooto ngam depiteeji ɗii mbaawa tawtoreede jeewte jowitiiɗe e politik laamu e ƴellitgol porogaraamuuji ngam moƴƴinde fartaŋŋeeji jaŋde rewɓe, potal, darnde faggudu e gollondiral. [1] Batu winndereejo Fedde Ngenndiije Dentuɗe ngam haɓaade rewɓe e hitaande 1975, jeyaaɗo e yeewtere hitaande winndereere rewɓe, wonnoo ko adii ƴellitgol kuule nanondiral ngam haɓaade kala ko ina addana rewɓe (CEDAW). [1] Fiore nanii semmbe e humpito ngo, o fodani jokkude golle ngam semmbinde rewɓe. [1]
E hitaande 1977, Fiore ardii goomu peewnugol peeje kawral rewɓe Colorado, o heɓi woote ɓurɗe toowde ngam yahde no nulaaɗo dowla to kawral rewɓe ngenndiwal to Houston. [6] E hitaande 1979, o sosi fedde wiyeteende Genevieve Fiore Educational Trust Fund nde rokkata njeenaaje hitaande kala e almudɓe duɗe hakkundeeje winndooɓe binndanɗe ko fayti e Fedde Ngenndiije Dentuɗe . [2] E hitaande 1983, leyɗeele dentuɗe Amerik itti jeytaare mum en e UNESCO, sibu ina tuuma wonde njuɓɓudi kaalis ina ŋakki, kono Fiore ina ɗaɓɓi nde fedde Denver, nde meeɗaa huutoraade kaalis laamu, jokka darnde mum jeytaare. [2] Kampaañ makko waɗii faayiida, e hitaande 1986, fedde nde wayli innde mum, wonti Fedde UNESCO to Colorado. E hitaande 1994, Fiore fuɗɗii feewnude e jaɓɓaade rajo yontere kala ina wiyee « Focus International », ƴeewndotooɗo eɓɓaaɗe jaŋde hakkunde leyɗeele e eɓɓaaɗe UNESCO. [3] Fiore maayi ko ñalnde 10 marse 2002, to Denver, o wirnaa ko e yanaande Mount Olivet. [7]
Njeenaaje e teddungal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E hitaande 1967 Fiore teddinaama no feewi e nder limtaaɓe e njeenaari rewɓe Colorado 1966 wondude e Elizabeth McAulliffe Calabrese e Sabina O'Malley. [1] O anndiraama e nder leydi hee nde o heɓi njeenaari George Washington ndi Fedde Ndimaagu, o heɓi kadi njeenaari Michelangelo hakkunde leyɗeele to UNESCO. [8] Ñalnde 15 ut 1975, o heɓi njeenaari ndi Itali rokki mo « Ordre de l’étoile de la solidarité italienne » . [7] [9] O naati e suudu mawndu rewɓe Kolorado e hitaande 1991. [7] [8]
Ƴeew kadi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- Doggol daraniiɓe jam
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- 1 2 Colorado Springs Gazette-Telegraph 1967.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Varnell & Hanson 1999.
- 1 2 3 4 5 6 Willings-Grinda 2000.
- ↑ The Greeley Daily Tribune 1964.
- ↑ The Greeley Daily Tribune 1971.
- ↑ Love 2015.
- 1 2 3 Massaro 2002.
- 1 2 Colorado Women's Hall of Fame 1991.
- ↑ Presidente della Repubblica de Italia 1975.