Joshua Dariye
| Jinsu | gorko |
|---|---|
| Ɓii-leydiyankaaku | Naajeeriya |
| Innde | Joshua |
| Ɗuubi daygo | 27 Morso 1957 |
| Ɗoforde | Bokkos |
| Sana'aji | ngaɗoowo siyaasaje |
| Member of political party | Labour Party, Peoples Democratic Party |
Joshua Chibi Dariye (jibinaa ko 27 lewru juko hitaande 1957) ko siyaasaajo leydi Naajeeriya, o laati senateer wakiiliijo lesdi Plateau Central diga 2011 haa 2019. O laati guwerneer lesdi Plateau diga 1906 haa 2019. Caggal mum o artiraa e laamu to Ñaawirde Toownde leydi Najeriya e hitaande wootere, o jokki e laamu makko haa lewru mee 2007.[1]
Ɓawo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Dariye jibinaa ko Mushere, Bokkos e nder diiwaan Plateau, leydi Najeriya, o wonnoo ko jom njulaagu hade makko naatde e politik. O woniino kadi mooftuɗo Olusegun Obasanjo ngam suɓaade hooreejo leydi e nder wooteeji gardagol leydi ndii e hitaande 1999 kam e wooteeji potɗi waɗeede e hitaande 2003.[2]
Golle politik
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Gomnaajo lesdi Plateau
Ko o guwerneer, Dariye nanngaa ko to Londres, Angalteer ñalnde 20 lewru bowte hitaande 2004.[3] Sabu guwerneeruuji leydi Naajeeriya ina ndeeni immunity e nder laamu mum en, Komiseer toppitiiɗo ko feewti e faggudu e kaalis (EFCC) nanngi mo e hitaande 2007 nde laamu mum timmi, tawi ko o ñaawoowo kaalis fotde miliyoŋaaji 9 dolaar.[3]
Ƴeewirde laamu
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]E fuɗɗoode lewru oktoobar 2006, terɗe asammbelee dowri 8 e nder terɗe capanɗe jeegom e nay (24) njaltinii bayyinaango ngam ittude Dariye. E nder deftere makko, o hollitii wonde noddaango ngoo ina selli sibu 8 ɓee mbaɗaani quorum e nder asaambele oo no sariya yamiri nii. Jamaanu wallidiiɓe Dariye etiima haɗde terɗe asamblee ɗe naatde e galle asamblee diiwaan oo. Ndeen poliseeɓe fitinaaji njani e jamaanu nguu, mbari seppooɓe ɗiɗo.
Dariye woppitaa ñalnde 13 noowammbar 2006. Cukko makko, hono Michael Botmang, lomtii mo guwerneer. Ñalnde 10 marse 2007, caggal nde Ñaawirde Toownde (Cour d’appel) yamiri yo Dariye artire e laamu guwerneer, laamu leydi ndii hollitii anniya mum ñaawde to Ñaawirde Toownde leydi Najeriya.[5] Ñalnde 27 abriil 2007, Ñaawirde Toownde salii ɗaɓɓaande laamu leydi ndii, laaɓtinii kadi ko fayti e gartugol Dariye.
Caggal nde o artiraa e laamu, manndaa Dariye e gardagol guwerneer diiwaan Plateau joofi ko ñalnde 29 mee 2007.
Seneraal
E lewru saawiyee 2011, Dariye suɓaama senaateer to diiwaan senaateeruuji hakkundeejo Plateau e les njiimaandi lannda Labour. O heɓi 189 140 woote, o fooli Dawuda Gowon mo PDP, miñiiko gonnooɗo hooreejo leydi, Yakubu Gowon, mo heɓi 160 106 woote.[8] Ñalnde 28 marse 2015, o artiraa caggal nde o heɓi 189 150 woote.
Ñaawoore warhoore
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Huunde Naajeeriya ko feewti e njulaagu, Komisiyoŋ toppitiiɗo ko feewti e njulaagu e kaalis (EFCC), e hitaande 2007, waɗii ñaawoore 23 ngam ustude kaalis, tawi ina tuumaa ko ina wona miliyaaruuji N1.126 kaalis ekolosii laamu diiwaan Plateau, e dow Dariye.
O jaɓaani tuume ɗe ñaawoowo ñaawoore ndee, hono Justice Adebukola Banjoko, ƴetti ñalnde 13 noowammbar 2007 ngam fuɗɗaade ñaawoore ndee.
Kono hade oon ñalngu, Dariye waɗii ɗaɓɓaande, ina luulndii mbaawka ñaawoore ndee e mbaawka ñaawirdu nduu. O wiyi o foti ko ñaaweede yeeso Ñaawirde Toownde Plateau State wonaa Ñaawirde Toownde FCT.
Ñalnde 13 desaambar 2007, ñaawoowo ñaawoore oo heɗii, jaɓi ɗaɓɓaande Dariye nde tawnoo alaa ko woni heen. Dariye wullitiima kuulal ñaawirdu nduu. Ammaa Division Abuja mo suudu kiitaaji lesdi tabbitini kuugal Justice Banjoko. Dariye caggal mum wullitii to Ñaawirde Toownde.
Kono ñaawirde toownde, ñalnde 27 feebariyee 2015, jaɓaani wullitaango Dariye, yamiri yo o rokku hoore makko ñaawoore.
Ñaawoore ndee fuɗɗotoo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ñaawoore Ñaawirde Toownde yaltinaande ñalnde 27 feebariyee 2015, ñaawoore gonnooɗo guwerneer diiwaan Plateau fuɗɗii caggal fotde duuɓi jeenay ñalnde 26 lewru Yarkomaa 2016.[10] EFCC noddi seedtotooɗo mum gadano ñaawoore, hono Musa Sunday, ko detektor e nder fedde haɓantoonde fenaande, ko kanko wonnoo e wiɗto Dariye ngam ñaawoore nde o tuumaa. Ñalnde alet, e nder seedantaagal makko yeeso Ñaawirde Banjoko rokki limto ciimtol wiɗto ekipaaji makko holliri no kaalis ekkolooji keɓaaɗo e Dariye, hono guwerneer diiwaan Plateau e oon sahaa, tuumaama diwti.
Koolkisagol
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ñaawirde mawnde leydi laamorgo leydi ndii, Gudu, Abuja, ñalnde talaata 12 lewru juko hitaande 2018, ñaawii Dariye duuɓi 14 kasoo ngam tuumeede warngooji baɗnooɗi e hoolaare e huutoraade kaalis (1,6 miliyaar naira) nde o woni guwerneer diiwaan Plateau. Ndeen ñaawoore ndee ñaawaama, haa jooni, Ñaawirde Toownde rokki ñaawoore sakkitiinde, duuɓi 10 kasoo ngam bonannde nde o waɗi ndee.
Ustugol dumunna kasoo
Ñaawirde kuuge winndereere jooɗnde to Abuja ñalnde aset 16 noowammbar 2018, ustii duuɓi 14 ñaawoore Dariye, haa duuɓi 10. Hooreejo ñaawirdu nduu, hono Justice Stephen Adah, ustii ñaawoore ndee e nder limlebbi ɗii, haa duuɓi 10, tawi noon, duuɓi ɗiɗi ɗii, ustaama haa hitaande wootere. Konnguɗi ɗii ko dogde e sahaa gooto.
Yaafuya e yaltineede e kasoo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Ñalnde 14 lewru Abriil hitaande 2022, laamu leydi Naajeeriya rokki yaafuya hooreejo leydi Joshua Dariye e Jolly Nyame, kamɓe ɗiɗo fof ɓe ngonnoo ko guwerneeruuji Plateau e Taraba. Golle ɗee ina njuumti e pelle renndo siwil e yimɓe fof.[4][5][6]
Ƴeew kadi
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Doggol guwerneeruuji diiwaan Plateau
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ Okakwu, Evelyn (12 June 2018). "Another ex-Nigerian governor convicted of fraud". Premium Times. Retrieved 29 August 2024.
- ↑ Abidoye, Bisi (14 September 2018). "How Obasanjo's failed third term agenda was funded — New Book". Premium Times. Retrieved 28 January 2019.
- ↑ "Two protesters killed in Nigeria". BBC News. 13 October 2006. Retrieved 11 March 2007.
- ↑ Akintade, Adefemola (15 April 2022). "Buhari pardons Dariye, Nyame, two APC chieftains jailed for multibillion-naira loot". Peoples Gazette. Abuja, Nigeria. Retrieved 29 August 2024.
- ↑ "Withdraw pardon for Dariye, Nyame, uphold oath of office, SERAP tells Buhari". Vanguard. Lagos, Nigeria. 17 April 2022. Retrieved 29 August 2024.
- ↑ "Dariye, Nyame, others released from prison". The Punch. 8 August 2022. Retrieved 29 August 2024.