Jump to content

K. O. Mbadiwe

Iwde to Wikipedia
K. O. Mbadiwe
ɓii aadama
Jinsugorko Taƴto
Ɓii-leydiyankaakuNaajeeriya Taƴto
InndeK. Taƴto
Innde ɓesnguMbadiwe Taƴto
Ɗuubi daygo15 Mbooy 1915 Taƴto
Date of death1990 Taƴto
WoldeInngilisjo, Nigerian Pidgin Taƴto
Sana'ajingaɗoowo siyaasaje Taƴto
Position heldminister Taƴto
Janngi toNew York University, Columbia University, Igbobi College Taƴto
Member of political partyNational Council of Nigeria and the Cameroons Taƴto
Memba enAfrican Academy of Arts and Research Taƴto

Kingsley Ozumba Mbadiwe // C (1915–1990) ko ngenndiijo, siyaasyanke, dowla, e jaagorde laamu nder leydi Naajeeriya arandeere, nden boo o laati ammbasadeer Biafran Roving wakkati konu lesdi.[1]

Nguurndam gadano

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Mbadiwe jibinaa ko e galle Mbadiwe Odum ummoriiɗo Arondizuogu ndeen les diɗɗal Orlu ngal, ngal diiwaan Imo hannde oo. Kaaw makko, hono Igwegbe Odum, ko mawɗo warngo e jamaanu koloñaal.[2][3]

O fuɗɗii jaŋde leslesre ko e duɗal katolik St Mary, Port Harcourt, o joofniri ɗum ko e duɗal laamu to Aba. Ndeen o naatii to duɗal jaaɓi haaɗtirde Hope Waddell, to Calabar, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Aggrey, to Arochukwu, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Igbobi to Lagos e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Baptist to Lagos. To duɗal jaaɓi haaɗtirde Baptist, Samuel Akintola e E.E. Esau ko gollotooɓe, won e wondiiɓe makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Igbobi ko Taslim Elias, Horatio Thomas e Ñaawirde F.O. Koker. Caggal jaŋde makko hakkundeere, o naati e njulaagu, o sosi fedde Mbadiwe Produce Association e hitaande 1937. O ummii leydi Naajeeriya ngam janngude to duɗal jaaɓi haaɗtirde Columbia e to duɗal jaaɓi haaɗtirde New York fotde duuɓi keewɗi. Nde o woni to Amerik, o walli e sosde fedde janngooɓe Afriknaaɓe, nde o heɓi heen hakkille debbo gadano Amerik biyeteeɗo Eleanor Roosevelt, jaɓɓiiɗo mo e fedde makko to galle laamorɗo Amerik.[4]

Caggal nde o arti U.S., o fuɗɗii golle goɗɗe, o sosi duɗal wiɗto ko faati e naalankaagal Afrik. Ɓooytaani o naati e nder siyaasaaku leydi Najeriya, o naati e Diiso ngenndiijo leydi Najeriya e leydi Kameruun. E hitaande 1951, o suɓaa e nder suudu sarɗiiji diiwaan Fuɗnaange. O toɗɗaa kadi e hitaande 1954, caggal ɗuum seeɗa o toɗɗaa jaagorgal leydi e jawdi ngenndi. E hitaande 1957, o toɗɗaa jaagorgal ko feewti e njulaagu. Kono tan, nafoore makko e politik ko jogaade caɗeele mawɗe nde e nder cakkital hitaande 1958, kanko e Kola Balogun ɓe ndarni Dr. Nnamdi Azikiwe e gardagol Diiso ngenndiijo leydi Najeriya e leydi Kameruun (NCNC). Mbadiwe sosi jaaynde mum wiyeteende The Daily Telegraph ngam waɗde heen njuɓɓudi seppo. Caggal ɗuum o arti e lannda kaa, o toɗɗaa jaagorgal ko feewti e njulaagu e jokkondiral. e wonde kadi jaagorgal keeringal to gardiiɗo jaagorɗe leydi ndii, wasiyoowo geɗe Afrik. Caggal nde Diiwaan Fuɗnaange seerti o toɗɗaa ko Ammbasadeer Roving e juuɗe hooreejo leydi Biafran Odumegwu Ojukwu, o woni e ndee ɗoo darnde haa wolde hakkunde leyɗeele joofi.

Nguurndam neɗɗo

[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]

Mbadiwe jibini ɓiɓɓe njeegomo ko wiyetee Betty, Greg, Paul, Kris, George, e Francis. Miñiiko, James Green Mbadiwe ko jom njulaagu ardinooɗo e konte mum e nder diiwaan Fuɗnaange, o jeyi otel Green’s mo jooni joofni e laawol Ahmadu Bello, Kaduna mahaa e hitaande 1939, Azikiwe yamiri ɗum. Jeyi oo caggal mum wonti nokku coftal ɓalli, J. Green Mbadiwe maayi ko e hitaande 1980.

O mahii, o hoɗi hoɗorde maantiniinde, Palas Leñol, to Ndianiche Uno. Ko gardiiɗo jaagorɗe leydi ndii Sir Abubakar Tafawa Balewa yamiri ɗum e hitaande 1965. O resi heen rewɓe tato.

  1. Aniche, Emeka (2019-12-13). "Dr. Kingsley Ozumba Mbadiwe (1915–1990) was a nationalist, politician, statesman". Notable Aros (in Engeleere). Retrieved 2022-09-30.
  2. Aniche, Emeka (2019-12-13). "Dr. Kingsley Ozumba Mbadiwe (1915–1990) was a nationalist, politician, statesman". Notable Aros (in Engeleere). Retrieved 2024-06-21.
  3. Fage, J. D.; Oliver, Roland Anthony; Crowder, Michael (1975). The Cambridge History of Africa (in Engeleere). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-22409-3.
  4. Arogundade, Lanre (March 16, 1992). "Abandoned property palaver in Kaduna". National Concord. Missing or empty |url= (help)