K. O. Mbadiwe
| Jinsu | gorko |
|---|---|
| Ɓii-leydiyankaaku | Naajeeriya |
| Innde | K. |
| Innde ɓesngu | Mbadiwe |
| Ɗuubi daygo | 15 Mbooy 1915 |
| Date of death | 1990 |
| Wolde | Inngilisjo, Nigerian Pidgin |
| Sana'aji | ngaɗoowo siyaasaje |
| Position held | minister |
| Janngi to | New York University, Columbia University, Igbobi College |
| Member of political party | National Council of Nigeria and the Cameroons |
| Memba en | African Academy of Arts and Research |
Kingsley Ozumba Mbadiwe // C (1915–1990) ko ngenndiijo, siyaasyanke, dowla, e jaagorde laamu nder leydi Naajeeriya arandeere, nden boo o laati ammbasadeer Biafran Roving wakkati konu lesdi.[1]
Nguurndam gadano
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Mbadiwe jibinaa ko e galle Mbadiwe Odum ummoriiɗo Arondizuogu ndeen les diɗɗal Orlu ngal, ngal diiwaan Imo hannde oo. Kaaw makko, hono Igwegbe Odum, ko mawɗo warngo e jamaanu koloñaal.[2][3]
Jaangirde
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]O fuɗɗii jaŋde leslesre ko e duɗal katolik St Mary, Port Harcourt, o joofniri ɗum ko e duɗal laamu to Aba. Ndeen o naatii to duɗal jaaɓi haaɗtirde Hope Waddell, to Calabar, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Aggrey, to Arochukwu, to duɗal jaaɓi haaɗtirde Igbobi to Lagos e to duɗal jaaɓi haaɗtirde Baptist to Lagos. To duɗal jaaɓi haaɗtirde Baptist, Samuel Akintola e E.E. Esau ko gollotooɓe, won e wondiiɓe makko to duɗal jaaɓi haaɗtirde Igbobi ko Taslim Elias, Horatio Thomas e Ñaawirde F.O. Koker. Caggal jaŋde makko hakkundeere, o naati e njulaagu, o sosi fedde Mbadiwe Produce Association e hitaande 1937. O ummii leydi Naajeeriya ngam janngude to duɗal jaaɓi haaɗtirde Columbia e to duɗal jaaɓi haaɗtirde New York fotde duuɓi keewɗi. Nde o woni to Amerik, o walli e sosde fedde janngooɓe Afriknaaɓe, nde o heɓi heen hakkille debbo gadano Amerik biyeteeɗo Eleanor Roosevelt, jaɓɓiiɗo mo e fedde makko to galle laamorɗo Amerik.[4]
Kugal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Caggal nde o arti U.S., o fuɗɗii golle goɗɗe, o sosi duɗal wiɗto ko faati e naalankaagal Afrik. Ɓooytaani o naati e nder siyaasaaku leydi Najeriya, o naati e Diiso ngenndiijo leydi Najeriya e leydi Kameruun. E hitaande 1951, o suɓaa e nder suudu sarɗiiji diiwaan Fuɗnaange. O toɗɗaa kadi e hitaande 1954, caggal ɗuum seeɗa o toɗɗaa jaagorgal leydi e jawdi ngenndi. E hitaande 1957, o toɗɗaa jaagorgal ko feewti e njulaagu. Kono tan, nafoore makko e politik ko jogaade caɗeele mawɗe nde e nder cakkital hitaande 1958, kanko e Kola Balogun ɓe ndarni Dr. Nnamdi Azikiwe e gardagol Diiso ngenndiijo leydi Najeriya e leydi Kameruun (NCNC). Mbadiwe sosi jaaynde mum wiyeteende The Daily Telegraph ngam waɗde heen njuɓɓudi seppo. Caggal ɗuum o arti e lannda kaa, o toɗɗaa jaagorgal ko feewti e njulaagu e jokkondiral. e wonde kadi jaagorgal keeringal to gardiiɗo jaagorɗe leydi ndii, wasiyoowo geɗe Afrik. Caggal nde Diiwaan Fuɗnaange seerti o toɗɗaa ko Ammbasadeer Roving e juuɗe hooreejo leydi Biafran Odumegwu Ojukwu, o woni e ndee ɗoo darnde haa wolde hakkunde leyɗeele joofi.
Nguurndam neɗɗo
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]Mbadiwe jibini ɓiɓɓe njeegomo ko wiyetee Betty, Greg, Paul, Kris, George, e Francis. Miñiiko, James Green Mbadiwe ko jom njulaagu ardinooɗo e konte mum e nder diiwaan Fuɗnaange, o jeyi otel Green’s mo jooni joofni e laawol Ahmadu Bello, Kaduna mahaa e hitaande 1939, Azikiwe yamiri ɗum. Jeyi oo caggal mum wonti nokku coftal ɓalli, J. Green Mbadiwe maayi ko e hitaande 1980.
O mahii, o hoɗi hoɗorde maantiniinde, Palas Leñol, to Ndianiche Uno. Ko gardiiɗo jaagorɗe leydi ndii Sir Abubakar Tafawa Balewa yamiri ɗum e hitaande 1965. O resi heen rewɓe tato.
Tuugnorgal
[taƴto | taƴto ɗaɗi wiki]- ↑ Aniche, Emeka (2019-12-13). "Dr. Kingsley Ozumba Mbadiwe (1915–1990) was a nationalist, politician, statesman". Notable Aros (in Engeleere). Retrieved 2022-09-30.
- ↑ Aniche, Emeka (2019-12-13). "Dr. Kingsley Ozumba Mbadiwe (1915–1990) was a nationalist, politician, statesman". Notable Aros (in Engeleere). Retrieved 2024-06-21.
- ↑ Fage, J. D.; Oliver, Roland Anthony; Crowder, Michael (1975). The Cambridge History of Africa (in Engeleere). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-22409-3.
- ↑ Arogundade, Lanre (March 16, 1992). "Abandoned property palaver in Kaduna". National Concord. Missing or empty
|url=(help)